Nối nhịp cầu hữu nghị từ những giảng đường Quảng Trị-Bài 4: Mở rộng không gian hợp tác

Không gian mới, yêu cầu mới

Quán triệt đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước, tỉnh Quảng Trị xác định tăng cường hợp tác với các địa phương của Lào là một trong những nhiệm vụ đối ngoại quan trọng, vừa mang ý nghĩa chính trị sâu sắc, vừa đáp ứng yêu cầu phát triển của tỉnh. Sau hợp nhất, chủ trương này tiếp tục được tỉnh triển khai trong bối cảnh mới, với nội dung thiết thực, hiệu quả.

Phó Hiệu trưởng Trường Chính trị Lê Duẩn Dương Hương Sơn trao bằng tốt nghiệp cho học viên Lào, lớp Trung cấp Lý luận chính trị khóa XV - Ảnh: L.T

Từ ngày 30/3 đến 4/4/2026, đoàn đại biểu tỉnh Quảng Trị do đồng chí Nguyễn Văn Phương, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy làm trưởng đoàn đã thăm, làm việc với các tỉnh: Xê-Kông, Sả-lạ-văn, Sạ-vẳn-nạ-khệt, Khăm Muồn và Bô-ly-khăm-xay (Lào). Trong khuôn khổ chuyến công tác, Quảng Trị ký 4 thỏa thuận hợp tác giai đoạn 2026-2030 với các tỉnh: Xê-Kông, Sả-lạ-văn, Sạ-vẳn-nạ-khệt và Khăm Muồn.

Nhằm cụ thể hóa các thỏa thuận và biên bản làm việc đã ký kết, ngày 16/6/2026, UBND tỉnh ban hành Kế hoạch hợp tác với các tỉnh của Lào giai đoạn 2026-2030. Các đoàn đại biểu Lào cũng nhiều lần sang thăm, làm việc tại Quảng Trị, trao đổi, thống nhất những nội dung hợp tác cụ thể. Cùng với yêu cầu mở rộng và nâng cao hiệu quả hợp tác, công tác đào tạo, phát triển nguồn nhân lực đòi hỏi phải sát với nhu cầu thực tiễn và định hướng phát triển của từng địa phương bạn.

Đây là cơ sở để Quảng Trị tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hợp tác trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo, góp phần xây dựng nguồn nhân lực phục vụ lâu dài cho quan hệ hữu nghị, hợp tác giữa tỉnh với các địa phương của Lào.

Theo đồng chí Trần Vũ Khiêm, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh, Quảng Trị tiếp tục đẩy mạnh hợp tác trên lĩnh vực văn hóa-xã hội, trọng tâm là hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực cho các tỉnh bạn Lào. Tỉnh duy trì chính sách học bổng cho cán bộ, sinh viên Lào học tập tại Quảng Trị; chỉ đạo các cơ sở đào tạo nâng cao chất lượng, mở rộng chương trình phù hợp với nhu cầu thực tiễn của các địa phương bạn. Tỉnh tiếp tục cử giáo viên sang giảng dạy tiếng Việt, triển khai các công trình trường học đang hỗ trợ xây dựng, trọng tâm là Dự án xây dựng Trường phổ thông dân tộc tại tỉnh Khăm Muồn do Chính phủ Việt Nam viện trợ cho Chính phủ Lào, khởi công vào tháng 9/2026.

“Quảng Trị luôn xác định đào tạo nguồn nhân lực cho các tỉnh bạn là nền tảng của quan hệ hợp tác, góp phần quan trọng xây dựng mối quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện giữa hai Đảng, hai Nhà nước và Nhân dân hai nước Việt Nam-Lào nói chung, giữa Quảng Trị và các tỉnh bạn nói riêng mãi vững bền”, đồng chí Trần Vũ Khiêm, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh khẳng định.

Khi chủ trương được cụ thể hóa

Để hợp tác đi vào chiều sâu, chủ trương không thể chỉ dừng ở những thỏa thuận hay chương trình phối hợp, mà phải được bảo đảm bằng cơ chế, chính sách và nguồn lực cụ thể.

Trước khi hợp nhất hai tỉnh Quảng Bình và Quảng Trị, mỗi địa phương đều có chính sách riêng hỗ trợ cán bộ, sinh viên Lào. Tỉnh Quảng Bình (cũ) ban hành Nghị quyết số 37/2022/NQ-HĐND, ngày 10/12/2022 và Nghị quyết số 82/2024/NQ-HĐND, ngày 11/12/2024; tỉnh Quảng Trị (cũ) ban hành Nghị quyết số 54/2023/NQ-HĐND, ngày 19/7/2023.

Lãnh đạo tỉnh Quảng Trị ký các thỏa thuận hợp tác với lãnh đạo các tỉnh Sả-lạ-văn, Sạ-vẳn-nạ-khệt - Ảnh: L.T

Sau khi hợp nhất, việc thống nhất chính sách hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, sinh viên Lào trở thành yêu cầu cấp thiết, nhằm bảo đảm tính đồng bộ và tạo nền tảng lâu dài cho công tác này. Trên cơ sở kế thừa và điều chỉnh phù hợp với tình hình mới, HĐND tỉnh Quảng Trị ban hành Nghị quyết số 05/2026/NQ-HĐND, có hiệu lực từ ngày 30/5/2026. Nghị quyết không chỉ tạo sự đồng bộ về chính sách trong toàn tỉnh mà còn mở rộng phạm vi đối tượng, hình thức đào tạo và cơ chế hỗ trợ, phù hợp với yêu cầu phát triển quan hệ hợp tác với các tỉnh Lào trong không gian mới.

Trước đây, chính sách chủ yếu tập trung vào các chương trình đào tạo dài hạn hoặc một số nhóm đối tượng. Nghị quyết số 05 bao quát cả đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn; từ trung cấp lý luận chính trị, học tiếng Việt dự bị đến đào tạo cao đẳng, đại học. Các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp và cơ quan, đơn vị được giao nhiệm vụ đều có thể tham gia thực hiện.

Hiện nay, các cơ sở đào tạo trên địa bàn tỉnh đang tiếp nhận 329 cán bộ, sinh viên Lào với kinh phí dự kiến hỗ trợ khoảng 17,4 tỉ đồng mỗi năm. Việc ban hành một chính sách chung không chỉ tạo cơ sở pháp lý thống  nhất, mà còn thể hiện trách nhiệm của tỉnh đối với công tác đào tạo cán bộ, sinh viên Lào.

Đồng chí Nguyễn Đăng Quang, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh cho biết: “Trong điều kiện nguồn lực còn hạn chế, tỉnh xác định hỗ trợ đào tạo cán bộ, sinh viên Lào là nhiệm vụ cần được ưu tiên. Trong khả năng cân đối của tỉnh, Quảng Trị sẽ tiếp tục thực hiện chính sách này ổn định, thực chất và lâu dài”.

Học viên Lào chụp ảnh lưu niệm với giáo viên Trường Chính trị Lê Duẩn - Ảnh: NVCC

Những chính sách hỗ trợ đó được cảm nhận rõ qua trải nghiệm của cán bộ, sinh viên Lào học tập tại Quảng Trị. Trước khi sang Quảng Trị, Soulevan Sitthisack, cán bộ Ủy ban Kiểm tra, Thanh tra Nhà nước tỉnh Sạ-vẳn-na-khệt, học viên lớp Trung cấp LLCT khóa XV tại Trường Chính trị Lê Duẩn, từng nghe nhiều về cái nắng, cái gió khắc nghiệt ở Quảng Trị. Nhưng khi đến đây học tập, sự quan tâm và chuẩn bị chu đáo về điều kiện sinh hoạt của nhà trường khiến cảm giác lo lắng dần vơi đi.

Soulevan chia sẻ: “Tôi mong muốn tỉnh Quảng Trị tiếp tục có chính sách hỗ trợ để các đảng viên Lào được theo học trung cấp LLCT. Đồng thời, chương trình đào tạo ngày càng thiết thực, phù hợp hơn, để có thể vận dụng vào thực tiễn tại Lào”.

Để hợp tác đi vào chiều sâu

Nếu chính sách là điều kiện bảo đảm thì chất lượng đào tạo quyết định giá trị lâu dài của nguồn lực được đầu tư. Không gian hợp tác mới đòi hỏi các cơ sở giáo dục nâng cao năng lực đào tạo, từ chương trình, phương pháp đến đội ngũ, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của người học.

Với Trường Chính trị Lê Duẩn, từ thực tiễn gần 20 năm tổ chức 15 khóa học, nhà trường phối hợp với Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh điều chỉnh nội dung, phương pháp giảng dạy, vừa bảo đảm những nguyên tắc cơ bản của lý luận Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, vừa phù hợp với thực tiễn cách mạng và đặc điểm văn hóa Lào. Nhà trường đã xây dựng tài liệu song ngữ “100 câu hỏi đáp về tư tưởng Hồ Chí Minh” và bộ bài giảng dành riêng cho học viên Lào. Qua các hội thảo lấy ý kiến, Học viện đã xây dựng khung chương trình trung cấp lý luận chính trị dành riêng cho học viên Lào, chuẩn bị xuất bản.

Đến năm 2027, nhà trường định hướng mở rộng đào tạo cán bộ cho các tỉnh Lào có nhu cầu. Cùng với quy mô đào tạo, yêu cầu đối với giảng viên cũng ngày càng cao, không chỉ vững chuyên môn, lý luận mà còn phải có phương pháp sư phạm, khả năng truyền đạt và am hiểu người học.

Phó Hiệu trưởng Trường Chính trị Lê Duẩn Dương Hương Sơn cho biết: “Để nâng cao hiệu quả đào tạo, các khâu trong quy trình phải được thực hiện khoa học, nhưng cần linh hoạt theo từng đối tượng học viên”.

Sinh viên Lào học tập tại Trường cao đẳng Sư phạm Quảng Trị hào hứng khi lần đầu tiên được đến thăm Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh - Ảnh: NVCC

Ở các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, nâng cao năng lực đào tạo còn thể hiện ở khả năng thích ứng với những khác biệt về ngôn ngữ, văn hóa và môi trường học tập. Tại Trường cao đẳng Y tế Quảng Trị, Đảng ủy, Ban Giám hiệu phối hợp với Trường cao đẳng Sư phạm Quảng Trị xây dựng chương trình hỗ trợ tiếng Việt cho sinh viên Lào; tổ chức các hoạt động ngoại khóa, đọc sách, hùng biện tiếng Việt và hình thành các nhóm hỗ trợ học tập. Mô hình “đôi bạn cùng tiến” giữa sinh viên hai nước cũng tạo môi trường để lưu học sinh rèn luyện ngôn ngữ, giao tiếp và hòa nhập.

Đối với Trường cao đẳng Sư phạm Quảng Trị, nhà trường định kỳ cập nhật chương trình, chú trọng phát triển năng lực và kỹ năng thực hành cho sinh viên. Theo Phó Hiệu trưởng Phan Chí Thành, kết quả học tập được đánh giá sau từng bài học, giúp giảng viên kịp thời nắm bắt mức độ tiếp thu và hỗ trợ người học. Nhà trường cũng tăng cường phối hợp với cơ quan giáo dục các tỉnh bạn Lào để đáp ứng tốt hơn yêu cầu đào tạo.

Thực tiễn cho thấy, nâng cao chất lượng đào tạo không chỉ là nhiệm vụ của từng cơ sở giáo dục mà còn là yêu cầu xuyên suốt trong hợp tác phát triển nguồn nhân lực giữa Quảng Trị và các tỉnh của Lào. Sự phối hợp, đồng hành của cấp ủy, chính quyền, cơ sở giáo dục và đội ngũ giảng viên hai bên sẽ góp phần nâng cao hiệu quả đầu tư, tạo nền tảng để người học tiếp tục đóng góp cho quê hương và vun đắp quan hệ hữu nghị Việt Nam-Lào.