'Nới' trần vốn ngắn hạn cho vay dài hạn: Thêm vốn để phát triển kinh tế

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vừa ban hành Thông tư số 25/2026/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 22/2019/TT-NHNN quy định các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Thông tư có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026.

Nội dung đáng chú ý nhất tại thông tư mới là việc nâng tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung và dài hạn từ mức 30% hiện tại lên 40%. Trước đó, tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn đã được giảm dần từ 40% xuống 37%, tiếp tục hạ về 34% và chính thức áp dụng mức 30% kể từ ngày 1/10/2023. Với động thái điều chỉnh mới nhất, NHNN đã đưa tỷ lệ này trở lại mức 40%, tương đương ngưỡng áp dụng giai đoạn 2020-2021.

Bên cạnh với việc nâng trần tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn, NHNN cũng điều chỉnh một số quy định liên quan đến tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi (LDR). Theo đó, Thông tư sửa đổi quy định về tổng tiền gửi dùng để tính LDR theo hướng tiếp tục loại trừ tiền ký quỹ và tiền gửi vốn chuyên dùng của khách hàng; tiền gửi không kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước, đồng thời cho phép chỉ loại trừ 80% số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước hoặc một tỷ lệ khác do Thống đốc NHNN quyết định trong từng thời kỳ.

Ngân hàng có thêm dư địa để "bơm" vốn cho nền kinh tế.

Đánh giá về chủ trương này của NHNN, các chuyên gia cho rằng việc nâng tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn để cho vay trung và dài hạn lên 40% sẽ giúp các ngân hàng có thêm không gian cung ứng tín dụng, đồng thời giảm áp lực phải huy động nguồn vốn dài hạn với chi phí cao.

Ông Đỗ Bảo Ngọc, Phó Tổng giám đốc Chứng khoán Kiến Thiết Việt Nam (CSI), việc nâng trần lên 40% sẽ giúp các ngân hàng có thêm dư địa cho vay trung, dài hạn mà không phải gia tăng mạnh huy động vốn dài hạn. Điều này đồng nghĩa áp lực phát hành giấy tờ có giá, chứng chỉ tiền gửi hoặc chạy đua lãi suất huy động dài hạn sẽ giảm bớt.

Tương tự, ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính – Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi (NTU) cũng nhận định việc nới tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn sẽ giúp hệ thống ngân hàng linh hoạt hơn trong phân bổ nguồn vốn, qua đó nâng cao khả năng đáp ứng nhu cầu vốn của nền kinh tế.

Các lĩnh vực được kỳ vọng hưởng lợi gồm hạ tầng giao thông, năng lượng, logistics, khu công nghiệp, sản xuất kinh doanh và xuất khẩu. Đây đều là những ngành có nhu cầu vốn lớn, thời gian hoàn vốn dài nhưng giữ vai trò quan trọng trong việc mở rộng năng lực sản xuất, cải thiện năng suất lao động và nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Đối với thị trường bất động sản, những dự án có tính khả thi cao, dòng tiền rõ ràng và đã hoàn thiện pháp lý, đặc biệt là nhà ở xã hội và bất động sản công nghiệp… sẽ được hưởng lợi khi dòng vốn ngân hàng được khơi thông mạnh hơn, khả năng tiếp cận tín dụng của các chủ đầu tư cũng như người mua nhà có thể được cải thiện.

Tác động lan tỏa cũng có thể mở rộng sang ngành thép, vật liệu xây dựng khi nhu cầu đầu tư bất động sản và hạ tầng phục hồi, kéo theo nhu cầu tiêu thụ nguyên vật liệu gia tăng.

Khi sản xuất kinh doanh khởi sắc, nhóm chứng khoán cũng có thể được hưởng lợi gián tiếp nhờ tâm lý thị trường tích cực hơn trước kỳ vọng dòng vốn tín dụng được nới lỏng, tạo động lực cho hoạt động đầu tư và luân chuyển dòng tiền trong nền kinh tế...

Đánh giá về việc điều chỉnh cách xác định tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi (LDR), ông Nguyễn Đức Lệnh, Phó Giám đốc NHNN Khu vực 2 nhận xét quy định này sẽ tác động tích cực đến hoạt động của các tổ chức tín dụng và góp phần thực hiện tốt các nhiệm vụ của ngành Ngân hàng trong năm 2026.

Cụ thể, quy định mới tạo điều kiện để các tổ chức tín dụng khai thác và sử dụng nguồn vốn hiệu quả hơn, bảo đảm cơ cấu hợp lý giữa nguồn vốn và sử dụng vốn, giữa cho vay ngắn hạn với cho vay trung, dài hạn, phù hợp với kỳ hạn và lãi suất, qua đó hỗ trợ tăng trưởng tín dụng theo định hướng điều hành của NHNN. Bên cạnh đó, việc mở rộng khả năng cho vay trung và dài hạn sẽ tạo điều kiện đáp ứng tốt hơn nhu cầu vốn của doanh nghiệp phục vụ đầu tư đổi mới công nghệ, chuyển đổi số và phát triển kinh tế xanh…