Nông dân làng hoa Sa Đéc rộn ràng cho vụ hoa Tết 2026

Nghề trồng hoa ở Sa Đéc đã giúp nhiều hộ gia đình thoát nghèo. Ảnh: Minh Anh

“Thành phố hoa” của miền Tây

Những ngày cuối năm, làng hoa Sa Đéc khoác lên mình gương mặt rộn ràng và tưng bừng hơn bao giờ hết. Hơi thở của Tết len lỏi qua từng luống hoa, qua những vạt cát tường, vạn thọ, cúc pico, cúc pingpong khoe sắc như đón nắng sớm. Không đâu khác, đây chính là nơi một mùa xuân đang được gieo mầm bằng đôi tay cần mẫn của người nông dân, những người “thợ xây mùa xuân” thầm lặng.

Từ chỗ chỉ trồng các giống hoa truyền thống phục vụ quanh vùng, Sa Đéc hôm nay đã mở rộng diện tích lên hơn 3.000ha, sở hữu trên 2.000 giống hoa kiểng, cung ứng hơn 12 triệu sản phẩm mỗi năm. Sản phẩm không chỉ có mặt tại hầu hết các tỉnh, thành trong nước, mà còn được các doanh nghiệp, nhà vườn xúc tiến để vươn xa ra thị trường quốc tế. Thương hiệu hoa Sa Đéc vì vậy không chỉ là hoa, mà là một ngành kinh tế có giá trị gia tăng cao, gắn với dịch vụ, du lịch và văn hóa.

Đến khóm Tân An, phường Sa Đéc những ngày này, có thể nhìn thấy nhịp lao động không ngơi nghỉ. Từ sáng đến tối, thậm chí suốt đêm, những giỏ cúc mâm xôi màu, mặt hàng chủ lực Tết năm nay được theo dõi chặt chẽ từng công đoạn: Ngắt cơi đúng nhịp, chong đèn đúng ngày, chăm phân và dưỡng chất đúng liều. Tổ hợp tác hoa kiểng khóm Tân An đã mạnh dạn xuống giống hơn 200.000 chậu hoa, trong đó, riêng cúc mâm xôi màu đạt 35.000 giỏ, gấp 3 lần năm trước. Những giống hoa khác như vạn thọ, cúc pico, cúc pingpong, hoa hồng, hoa tình yêu... được chăm sóc theo tiêu chuẩn cao hơn, hướng đến chất lượng ổn định và đồng đều để giữ giá.

Bên cạnh đó, ngành chuyên môn phường Sa Đéc cũng định hướng người dân không mở rộng diện tích ồ ạt, mà tập trung nâng chất lượng nhằm giữ biên độ giá cả, hạn chế rủi ro cung vượt cầu. Các lớp đào tạo nghề, phổ biến kỹ thuật canh tác, phòng trị sâu bệnh và hướng dẫn xử lý ra hoa vụ Tết được triển khai thường xuyên, tạo niềm tin để nông dân mạnh dạn đầu tư. Như anh Nguyễn Văn Minh Sang ở khóm Tân Mỹ cho biết, năm nay, gia đình anh trồng thử nghiệm 500 chậu cúc mâm xôi 4 màu (đỏ, vàng, tím, hồng) nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường. Đây không chỉ là nỗ lực cá nhân, mà còn phản ánh định hướng chuyển đổi tư duy từ sản xuất tự phát sang sản xuất dựa trên dự báo thị trường.

Hiện đại hóa làng nghề

Trong vụ hoa Tết Bính Ngọ 2026, điểm nhấn của làng hoa Sa Đéc không chỉ nằm ở số lượng sản phẩm được cung ứng cho thị trường, mà quan trọng hơn là chất lượng theo hướng chuyên nghiệp hóa và hiện đại hóa. Nếu như nhiều năm trước, nông dân chủ yếu dựa vào kinh nghiệm truyền thống và phương pháp canh tác thủ công, thì nay, tư duy sản xuất đã chuyển biến rõ rệt. Người trồng hoa bắt đầu tiếp cận các kỹ thuật mới, ứng dụng khoa học - công nghệ để tạo ra những lứa cây giống khỏe mạnh, đồng đều, đáp ứng nhu cầu khách hàng và từng bước bắt nhịp với tiêu chuẩn thị trường xuất khẩu.

Nét đặc trưng ở Sa Đéc là những cánh đồng hoa được trồng trên mặt nước. Ảnh: Minh Anh

Trong các giải pháp được áp dụng, công nghệ nuôi cấy mô nổi lên như một hướng đi triển vọng. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào giâm cành hay tách chiết truyền thống vốn dễ gặp rủi ro về sâu bệnh và biến dị, nuôi cấy mô cho phép tạo ra thế hệ cây giống sạch bệnh, có sức đề kháng cao và màu sắc ổn định. Điều này không chỉ nâng cao năng suất, mà còn giảm chi phí xử lý dịch bệnh, đảm bảo sản phẩm đến tay người tiêu dùng đạt chất lượng cao nhất. Tại cơ sở cây giống Út Hiệp (khóm Khánh Hòa), anh Lê Thanh Tuyến, chủ cơ sở cho biết, việc đầu tư vào công nghệ nuôi cấy mô đã giúp nhà vườn chủ động hơn về nguồn giống, tạo ra các lứa cây theo đơn đặt hàng cụ thể. Nếu khách yêu cầu số lượng lớn, đồng nhất màu sắc hoặc thế thân, chiều cao, cơ sở đều có thể đáp ứng. Theo chia sẻ của anh Tuyến, trước đây, mỗi vụ hoa đều phụ thuộc rất nhiều vào thời tiết; chỉ cần mưa trái mùa hay dịch hại xuất hiện là nguy cơ mất trắng cả trăm triệu đồng. Nay với giống mô, cây khỏe, thích nghi tốt, tỷ lệ hao hụt được kéo xuống mức thấp nhất. Đây chính là nền tảng then chốt để làng nghề hoa-kiểng Sa Đéc từng bước đủ điều kiện hướng đến xuất khẩu, cạnh tranh được với các trung tâm hoa cảnh trong khu vực.

Không chỉ dừng lại ở cây giống, xu hướng đa dạng hóa sản phẩm cũng cho thấy sự thay đổi trong tư duy làm kinh tế của nông dân. Bên cạnh các loại hoa truyền thống, nhiều hộ đã tận dụng ưu thế của giống bông trang để uốn tạo hình thành các sản phẩm kiểng thú, một dòng sản phẩm cao cấp phục vụ nhu cầu trang trí dịp Tết. Những chú hươu, ngựa, trâu, mèo... được tạo dáng tỉ mỉ, đòi hỏi tay nghề cao và thời gian chăm sóc dài hạn. Giá bán sản phẩm tùy thuộc kích thước và độ cầu kỳ, dao động từ 5-20 triệu đồng/sản phẩm, trở thành nguồn thu đáng kể cho các hộ gia đình. Sự xuất hiện của dòng sản phẩm này không chỉ mở ra phân khúc thị trường mới, mà còn góp phần nâng tầm thương hiệu Sa Đéc, chứng minh rằng nghề trồng hoa không chỉ dựa vào bàn tay lao động, mà còn là câu chuyện về sáng tạo và giá trị nghệ thuật.

Giá trị cộng hưởng cho thương hiệu hoa Sa Đéc

Cách thành phố Hồ Chí Minh chỉ 150km, Sa Đéc đang bước ra khỏi phạm vi một làng nghề truyền thống, tiến tới vai trò một trung tâm hoa - kiểng của vùng đồng bằng sông Cửu Long. Không khí rộn ràng như một “Festival hoa kiểng” thường trực, tạo lực hút mạnh mẽ cho du khách. Những con đường như Cai Dao-Sa Nhiên rực rỡ sắc xuân; xe điện nối nhau đưa khách trải nghiệm; dòng người check-in, chụp ảnh tạo nên bức tranh tươi mới của kinh tế dịch vụ mùa Tết.

Hoa Sa Đéc không chỉ để bán, mà để trải nghiệm. Những cánh đồng hoa trồng trên mặt nước, lối đi bằng giàn tre thoáng đãng, trải nghiệm chèo xuồng qua các luống hoa hay khoảnh khắc mặc áo dài, áo bà ba giữa sắc vàng cúc mâm xôi đã trở thành “đặc sản” làm nên tiếng vang của làng nghề. Vé tham quan có giá linh hoạt, từ 10.000-50.000 đồng, nhiều điểm mở cửa miễn phí. Những góc chụp ảnh được bài trí chuyên nghiệp như một “trường quay tự nhiên”. Các dịch vụ bổ trợ như homestay, ẩm thực, mua hoa tận vườn... tạo nên chuỗi giá trị liên hoàn giữa sản xuất, du lịch và thương mại.

Sa Đéc hôm nay khẳng định rằng, kinh tế nông nghiệp, nếu biết ứng dụng khoa học-công nghệ, kết hợp du lịch và bản sắc văn hóa, hoàn toàn có thể trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. Và mỗi giỏ hoa bung nở đúng vụ Tết chính là minh chứng cho khát vọng vươn lên của người nông dân, cho sức sống của làng nghề trăm tuổi và cho một tương lai tươi sáng của đồng bằng sông Cửu Long trong nhịp chuyển mình hội nhập. Sự phát triển này không chỉ tạo sinh kế cho nông dân, mà còn đóng góp cho ngân sách địa phương, khẳng định vai trò của làng nghề trong chiến lược phát triển vùng Tây Nam Bộ.

Minh Anh