Nông sản chinh phục thị trường

Khẩu xén, chí chọp là sản phẩm OCOP tỉnh được tiêu thụ rộng rãi.

Điện Biên có lợi thế về điều kiện tự nhiên, nhiều vùng đất còn tương đối sạch, ít chịu tác động của hóa chất nông nghiệp. Đây là nền tảng quan trọng để phát triển các sản phẩm nông nghiệp an toàn, hữu cơ. Trước yêu cầu tái cơ cấu ngành Nông nghiệp và xu thế hội nhập thị trường, ngành Nông nghiệp tỉnh đã xác định rõ hướng đi là phát triển nông nghiệp hàng hóa, tập trung vào các sản phẩm chủ lực, đặc sản địa phương gắn với xây dựng thương hiệu và thị trường tiêu thụ bền vững. Từ chỗ chỉ chú trọng sản lượng, ngành Nông nghiệp từng bước chuyển sang chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc. Đây được xem là “chìa khóa” để nông sản Điện Biên bước ra thị trường rộng lớn hơn.

Trên cánh đồng lòng chảo Điện Biên, cây lúa vẫn là trụ cột của sản xuất nông nghiệp. Nhiều địa phương, hợp tác xã đã tập trung xây dựng vùng lúa chất lượng cao, lúa đặc sản gắn với chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu tập thể. Đến nay, toàn tỉnh có hơn 11.000ha lúa chất lượng cao. Đặc biệt, ngành Nông nghiệp tỉnh đã phối hợp với Công ty NetZero Carbon và Công ty BSB Nanotech triển khai mô hình canh tác lúa thông minh, giảm phát thải khí nhà kính với diện tích 76,58ha (phường Mường Thanh 39,04ha; xã Thanh An 18,97ha; xã Thanh Yên 18,56ha).

Không chỉ lúa gạo, nhiều sản phẩm nông nghiệp khác của Điện Biên cũng đang từng bước khẳng định vị thế trên thị trường. Từ là cây xóa đói giảm nghèo, cà phê Mường Ảng đã trở thành cây trồng chủ lực, với diện tích hơn 3.000ha. Mới đây, tỉnh đã công bố vùng chỉ dẫn địa lý cho cà phê Mường Ảng, góp phần nâng tầm thương hiệu cà phê. Việc chú trọng khâu chế biến, nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu cà phê đặc sản đã giúp sản phẩm cà phê Mường Ảng không chỉ tiêu thụ trong nước mà còn từng bước tiếp cận thị trường quốc tế.

Đơn cử, Công ty TNHH Cà phê Hải An với hai sản phẩm cà phê hòa tan Adew và cà phê phin Arabica Hải An đã được công bố chất lượng, đáp ứng đầy đủ quy định về an toàn thực phẩm, bao bì, nhãn mác và mã số, mã vạch. Doanh nghiệp kiểm soát chặt chẽ quy trình từ trồng, chế biến theo tiêu chuẩn cà phê sạch, áp dụng công nghệ lên men sinh học tự nhiên; đồng thời đầu tư dây chuyền rang xay, đóng gói đồng bộ, đạt chứng nhận HACCP năm 2023. Cả hai sản phẩm đạt OCOP 3 sao, được đón nhận rộng rãi tại thị trường Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh và hiện đã có mặt tại 81 điểm trên thế giới để giới thiệu cà phê chất lượng cao.

Trong chiến lược chinh phục thị trường của nông sản Điện Biên có vai trò quan trọng của các hợp tác xã. Trước đây, sản xuất còn đơn lẻ, mạnh ai nấy làm thì nay, các hợp tác xã đã trở thành cầu nối giữa người sản xuất và thị trường. Thông qua hợp tác xã, nông dân được hỗ trợ giống, kỹ thuật, quy trình sản xuất, đồng thời được bao tiêu sản phẩm, giảm rủi ro về đầu ra. Nhiều hợp tác xã đã mạnh dạn đầu tư máy móc, nhà xưởng chế biến, đóng gói, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm. Hiện toàn tỉnh có khoảng 200 mô hình liên kết “nông dân - hợp tác xã - doanh nghiệp” bước đầu đem lại hiệu quả.

Như chuỗi liên kết sản phẩm gạo của HTX Thanh Yên ngày càng mở rộng quy mô, liên kết với gần 100 nông hộ với diện tích 70ha, hình thành vùng nguyên liệu ổn định. Đơn vị đầu tư dây chuyền chế biến, đóng gói phù hợp với quy mô sản xuất, bảo đảm chất lượng đồng đều của sản phẩm đầu ra. Nhờ đó, gạo của HTX đã có mặt tại nhiều thị trường lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Quảng Ninh, Thái Nguyên… với sản lượng tiêu thụ đạt khoảng 300 tấn mỗi năm. Đặc biệt, sản phẩm Gạo Tám Điện Biên Tâm Sáng và Gạo Séng Cù Điện Biên Tâm Sáng đã được chứng nhận lại OCOP 3 sao năm 2023, khẳng định uy tín và giá trị thương hiệu trên thị trường.

Việc tham gia các chương trình xúc tiến thương mại, hội chợ, kết nối cung cầu đã giúp nông sản Điện Biên đến gần hơn với người tiêu dùng. Giai đoạn 2021 - 2025, tỉnh đã tích cực triển khai nhiều hoạt động xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp. Đồng thời, tham gia nhiều chương trình, sự kiện xúc tiến tiêu biểu như: Chương trình kết nối giao thương giữa nhà cung cấp khu vực phía Bắc và Bắc Trung Bộ với các doanh nghiệp xuất khẩu; hội nghị quốc tế ngành hàng xuất khẩu kết hợp giao thương trực tuyến và trực tiếp năm 2022 tại Lào Cai; hội nghị gặp gỡ Thái Lan tại Quảng Trị; Tuần Văn hóa - Du lịch Điện Biên - Tây Bắc tại TP. Hồ Chí Minh; Tuần Văn hóa - Du lịch Điện Biên tại Hà Nội...

Chương trình mỗi xã một sản phẩm của tỉnh ngày càng phong phú, đa dạng. Tính đến hết năm 2025, toàn tỉnh có 138 sản phẩm OCOP, trong đó có 5 sản phẩm đạt 4 sao và 133 sản phẩm đạt 3 sao. Hiện nay, thương mại điện tử đã trở thành kênh tiêu thụ hiệu quả, giúp sản phẩm OCOP mở rộng thị trường. Đến nay, toàn tỉnh đã có gần 500 sản phẩm đưa lên các sàn thương mại điện tử; có 28.998 hộ sản xuất nông nghiệp được tập huấn sử dụng sàn thương mại điện tử; 3.871 hộ được đào tạo kỹ năng số và kỹ năng hoạt động trên không gian mạng; 1.194 hộ có tài khoản, gian hàng trực tuyến.

Nhận thức rõ xu thế chuyển đổi số là con đường ngắn nhất để mở rộng thị trường, nhiều hợp tác xã đã chủ động bước vào “sân chơi số”. Tiêu biểu là HTX Hồng Phước, xã Nà Tấu với sản phẩm miến dong truyền thống. Từ đầu năm 2025, HTX xây dựng kênh bán hàng trên nền tảng tiktok, trực tiếp giới thiệu quy trình sản xuất, chất lượng sản phẩm và câu chuyện khởi nghiệp của người làm miến vùng cao. Sau một thời gian vận hành, kênh “Miến dong Hồng Phước” đã thu hút hàng chục nghìn người theo dõi. Mỗi phiên livestream bán hàng nhận từ hàng nghìn đến hàng chục nghìn lượt quan tâm, giúp doanh thu HTX tăng bình quân khoảng 30% so với trước.

Thực tế cho thấy, khi người dân thay đổi tư duy từ “sản xuất cái mình có” sang “sản xuất cái thị trường cần”, nông sản Điện Biên đã có những bước tiến rõ rệt. Không ít sản phẩm đã có mặt tại các siêu thị, cửa hàng nông sản sạch ở các thành phố lớn, nhận được phản hồi tích cực từ người tiêu dùng. Nông sản Điện Biên chinh phục thị trường không phải bằng số lượng lớn hay giá rẻ, mà bằng chất lượng, sự an toàn và bản sắc riêng. Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến nguồn gốc, quy trình sản xuất và giá trị bền vững, đây chính là lợi thế để nông sản Điện Biên khẳng định chỗ đứng.

Thành Đạt