Nông sản đa giá trị, tại sao không?

Tiến sĩ Laura - du khách người Thụy Sỹ, tìm hiểu mô hình nông nghiệp dưới tán rừng tại xã Di Linh

“Nếu chúng ta chỉ xem trái bơ là một sản phẩm nông nghiệp thuần túy thì giá trị của nó luôn bị giới hạn bởi những quy định của thị trường. Theo đó, 1 kg bơ sẽ có giá bán cụ thể, mức giá dao động lên hay xuống hoàn toàn do thị trường quyết định. Giá trị trái bơ sẽ thay đổi, từ đơn giá trị sang đa giá trị, nếu chúng ta biết gắn sản xuất nông nghiệp với phát triển du lịch. Du lịch nông nghiệp là cách thêm giá trị cho nông sản thông qua những câu chuyện - câu chuyện của vùng đất, câu chuyện của người nông dân, câu chuyện văn hóa địa phương và những tri thức dân gian... Thay vì bán bơ như một sản phẩm, chúng ta bán các giá trị tri thức về bơ”, ông Trần Văn Nam - chủ một vườn bơ ở xã Bảo Lâm 3, chia sẻ cách thức tăng giá trị cho nông sản mà câu chuyện về trái bơ chính là một ví dụ.

Theo ông Nam, nếu được quy hoạch đồng bộ trên phạm vi toàn quốc để phát huy hết những giá trị đặc thù của từng địa phương và tổ chức thực hiện thật khoa học - tạo ra chuỗi liên kết chặt chẽ giữa sản phẩm nông nghiệp (OCOP) - lưu trú - logistics - trải nghiệm thì mô hình du lịch nông nghiệp mang lại khả năng rất lớn trong việc đạt đồng thời nhiều mục tiêu, vừa phát triển kinh tế địa phương, vừa bảo tồn - phát huy các giá trị văn hóa bản địa, bên cạnh gia tăng đa giá trị cho nông sản và bảo vệ môi trường sinh thái nông thôn. “Trái bơ thì vẫn là trái bơ - một sản phẩm nông nghiệp - nhưng khi du khách tự tay hái nó, nghe người nông dân kể về quá trình bản địa hóa cây bơ, những công đoạn chăm sóc bơ từ lúc trồng cho tới lúc trái bơ chín và thưởng thức nó tại vườn, giá trị của trái bơ lúc này không còn đơn thuần là sản phẩm nông nghiệp nữa, nó đã trở thành sản phẩm văn hóa mang đậm tri thức nông nghiệp”, ông Nam nói thêm. Ông Nguyễn Mạnh Hùng - chủ nhân một nông trại trà ở phường 2 Bảo Lộc, cho hay: “Chỉ khi tự tay trải qua toàn bộ quy trình chế biến trà, du khách sẽ hiểu vì sao một thay đổi rất nhỏ trong một quy trình kỹ thuật cũng ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng trà thành phẩm. Giá trị của du lịch nông nghiệp nằm ở đấy, mang đến những trải nghiệm chân thực cho du khách, chứ không chỉ đơn thuần bán sản phẩm nông nghiệp”.

Tiến sĩ Laura cho biết, bà đặc biệt quan tâm đến vấn đề nông nghiệp thuận tự nhiên, phát triển nông nghiệp nhưng hạn chế tối đa việc tác động đến hệ sinh thái

Từ thực tế farmstay của gia đình, ông Phan Thanh Nhân - chủ nhân Avocado Farm, ở xã Quảng Lập trao đổi: “Qua tìm hiểu mô hình farmstay ở một số nước trên thế giới, quy mô tổ chức cho du khách trải nghiệm du lịch nông nghiệp tại các farmstay thường khá nhỏ - khoảng 20 du khách/1 lần đón tiếp. Sở dĩ phải giới hạn số lượng như vậy là để chủ nông trại trực tiếp đồng hành trong các hoạt động trải nghiệm với du khách, giúp du khách có những trải nghiệm chân thực nhất tại nơi đến”. Theo chị Nguyễn Thị Tú Phương - một du khách đến từ TP Hồ Chí Minh, phát triển du lịch nông nghiệp dĩ nhiên là để phát triển kinh tế nông thôn, tăng giá trị nông sản, nâng cao đời sống cho nông dân, nhưng quan trọng hơn cả việc phát triển kinh tế là phát triển con người tại vùng đất đó. Thành ra, du lịch nông nghiệp không phải biến nông thôn thành khu du lịch rồi đưa du khách tới đấy check-in. Phát triển du lịch nông nghiệp là để giúp người nông dân sống tốt hơn trên chính mảnh đất của mình, giúp du khách thực sự sống cùng mảnh đất đó bằng chính những trải nghiệm mang tính đặc thù của vùng đất và những người đang mỗi ngày kiến tạo thêm những giá mới cho mảnh đất quê hương.