Nông sản Quảng Trị vươn ra thế giới

Những sản phẩm tiên phong

Đứng chân trên địa bàn xã Bắc Trạch, nơi có nhiều thuận lợi trong hoạt động nghề biển, Công ty TNHH Thương mại và dịch vụ Thanh Quang (Công ty Thanh Quang) là đơn vị có thương hiệu, uy tín trong lĩnh vực hải sản. Ông Bùi Thức Quang, Giám đốc Công ty Thanh Quang chia sẻ: “Với tiêu chí chất lượng sản phẩm là yếu tố quan trọng nhất, chúng tôi rất chú trọng đến khâu nhập nguyên liệu và bảo quản. Nguyên liệu được trực tiếp thu mua tại các tàu đánh bắt xa bờ của địa phương, lựa chọn kỹ lưỡng những hải sản tươi ngon và an toàn. Sau đó, chúng tôi đưa vào nhà máy làm sạch và chế biến, với tiêu chí 5 không đối với sản phẩm: Không chất bảo quản, không trôi nổi, không kém chất lượng, không ngừng phát triển sản phẩm mới và không chạy theo số lượng để bảo đảm chất lượng”.

Nhờ sự nỗ lực trong sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm, Công ty Thanh Quang đã có chuỗi cung ứng thủy sản sạch, an toàn, đạt tiêu chuẩn HACCP (cụm từ viết tắt của Hazard Analysis and Critical Control Points giúp doanh nghiệp, tổ chức kiểm soát giới hạn các mối nguy hình thành trong quá trình sản xuất chế biến thực phẩm).

Công ty hiện có 1 sản phẩm OCOP 4 sao và 12 sản phẩm OCOP 3 sao. Mỗi năm, doanh thu trung bình của công ty đạt trên 10 tỉ đồng (chưa tính tiền lương lao động), tạo việc làm cho khoảng 50 lao động địa phương với thu nhập bình quân đạt 7 triệu đồng/tháng/người. Công ty là một trong những đơn vị tiên phong xuất khẩu ủy thác cho các thị trường nước ngoài, như: Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc…, với sản lượng khoảng 100-200 tấn mực/năm.

Cây trẩu kỳ vọng sẽ mang lại giá trị kinh tế cao khi thị trường xuất khẩu đang rộng mở - Ảnh: L.M

Trên địa bàn tỉnh Quảng Trị hiện có khoảng 3.000ha cây trẩu, tập trung chủ yếu ở các xã, như: Hướng Lập, Hướng Phùng, Đakrông, Tà Rụt… Đây là cây trồng thu hoạch hạt, lấy dầu phục vụ công nghiệp chế biến, mang lại thu nhập cao; đồng thời có vai trò phòng hộ, giữ đất, giữ nước, chống xói mòn rất tốt. Nhờ trồng trẩu, nhiều hộ dân ở các xã phía Tây Nam Quảng Trị có thêm thu nhập, cải thiện đời sống. Tuy nhiên, việc bán hạt trẩu cho thương lái không ổn định, giá cả bấp bênh.

Nhằm nâng tầm giá trị cho cây trẩu, Công ty CP Tổng Công ty Thương mại Quảng Trị (SEPON Group) quyết định hợp tác xuất khẩu hạt và dầu trẩu sang Ấn Độ. Tháng 11/2025, công ty đã xuất khẩu thành công lô hàng đầu tiên sang Ấn Độ với số lượng 60 tấn hạt trẩu, đây là thị trường có yêu cầu khắt khe về chất lượng.

Ông Hồ Xuân Hiếu, Chủ tịch Hội đồng quản trị SEPON Group cho biết: “Muốn có sản phẩm tốt, tạo ra ngành hàng ổn định, rộng đường xuất khẩu, chúng tôi xác định phải làm tốt 4 vấn đề: Chuẩn vùng nguyên liệu, chuẩn chất lượng sản phẩm, chuẩn cam kết khách hàng và chuẩn văn hóa đối tác. Theo kết quả khảo sát ban đầu, trên địa bàn tỉnh chỉ còn 31 cây trẩu được công nhận là cây đầu dòng. Đây là nguồn gen quý cần bảo vệ để phục vụ việc mở rộng diện tích. Hiện, chúng tôi đã thu nhặt quả tại những cây này về ươm để trồng thử nghiệm 50ha trong năm 2026. Với giá trị dầu trẩu mang lại, chúng tôi đang nghiên cứu phương pháp ép dầu đạt chất lượng tốt nhất. Dự kiến, năm 2026, công ty sẽ xuất khẩu tinh dầu trẩu cho đối tác, tiến tới nghiên cứu sản phẩm cao cấp nhất của dầu trẩu là mực in tiền, in hộ chiếu…”.

Tập trung mở rộng thị trường xuất khẩu

Quảng Trị hiện có tổng diện tích gieo trồng khoảng 222.810ha; một số vùng cây nguyên liệu tập trung với các loại cây trồng, như: Cà phê, cao su, hồ tiêu, dược liệu, sắn, lúa chất lượng cao, cây ăn quả chủ lực… Đến năm 2025, tỉnh đã có 12 vùng trồng được cấp mã số phục vụ xuất khẩu chính ngạch, chủ yếu gồm: Lúa gạo (xuất khẩu thị trường EU), chuối (xuất khẩu thị trường Trung Quốc). Bên cạnh đó, tỉnh cũng có nhiều sản phẩm từ chăn nuôi, hải sản giá trị đã có mặt trên thị trường quốc tế.

Để chất lượng, sản lượng nông sản đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường trong nước và quốc tế, tăng giá trị sản phẩm, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hồng Phương cho biết, sở đã tập trung chỉ đạo, triển khai đồng bộ các định hướng và giải pháp trọng tâm. Thứ nhất, tái cơ cấu sản xuất theo chuỗi giá trị: Tập trung phát triển các chuỗi liên kết sản xuất-tiêu thụ đối với những cây trồng chủ lực của tỉnh; hỗ trợ hình thành và mở rộng các vùng nguyên liệu tập trung quy mô lớn, gắn kết chặt chẽ giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp.

Nhiều vùng cây trồng nguyên liệu ở tỉnh Quảng Trị được hình thành, mở rộng - Ảnh: L.M

Thứ hai, nâng cao chất lượng và tiêu chuẩn sản phẩm: Định hướng sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ, đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và an toàn thực phẩm của thị trường xuất khẩu; đẩy mạnh cấp mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc, tạo điều kiện để nông sản Quảng Trị tham gia sâu hơn vào các thị trường cao cấp.

Thứ ba, tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp và người dân: Đẩy mạnh đào tạo, tập huấn kỹ thuật sản xuất, thu hoạch, sơ chế, bảo quản sau thu hoạch, khai thác; hỗ trợ kết nối thông tin thị trường, liên kết doanh nghiệp bao tiêu sản phẩm, phát triển chế biến sâu; đồng thời khuyến khích ứng dụng công nghệ số trong quản lý vùng trồng, truy xuất nguồn gốc và xúc tiến thương mại, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất và giá trị gia tăng cho nông sản xuất khẩu.

Theo Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến thương mại (Sở Công thương) Dương Văn Minh: “Mở rộng thị trường xuất khẩu là hướng đi chiến lược cực kỳ quan trọng để gia tăng giá trị sản xuất nông nghiệp, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh, xây dựng thương hiệu và mang lại lợi nhuận cao hơn cho người sản xuất. Để hỗ trợ, đồng hành với doanh nghiệp và người sản xuất, thời gian qua, trung tâm đã đẩy mạnh giới thiệu, quảng bá sản phẩm nông sản địa phương thông qua các hội chợ thương mại trong nước và quốc tế; tổ chức nhiều hội nghị kết nối cung cầu, tiêu thụ sản phẩm... Bên cạnh đó, trung tâm cũng tổ chức nhiều lớp tập huấn về kiến thức và kỹ năng thương mại điện tử, chuyển đổi số; triển khai phần mềm “Hỗ trợ truy xuất nguồn gốc xuất xứ đối với các sản phẩm nông sản đặc trưng của tỉnh”... giúp doanh nghiệp, người sản xuất có thêm nhiều cơ hội tìm kiếm đối tác, mở rộng thị trường xuất khẩu”.

Lê Mai