NSND Tự Long: 'Có ai mời tôi đóng phim đâu'

3 lần mời mới nhận được cái 'gật đầu' của NSND Tự Long

Khán giả rất bất ngờ khi thấy NSND Tự Long đóng thầy Mo trong "Hộ linh tráng sĩ: Bí ẩn mộ vua Đinh". Điều gì khiến anh lần đầu tham gia phim điện ảnh?

- Có ai mời tôi đâu, bây giờ có người mời thì mình đi thôi (cười lớn).

Nói vui vậy thôi nhưng thực tế đạo diễn Nguyễn Phan Quang Bình đã phải 3 lần mời rất thiết tha và tôi cũng phải cân nhắc rất kỹ mới nhận lời. Bởi với một bộ phim mang màu sắc lịch sử, dã sử hay huyền sử bao giờ cũng khiến người diễn viên có sự băn khoăn trước khi nhận lời.

Hơn nữa, thời điểm làm bộ phim cũng là lúc tôi rất bận. Tôi vừa có công việc biểu diễn, vừa chuẩn bị việc học tập, bảo vệ tiến sĩ, rồi lại tham gia phim. Vì thế việc sắp xếp thời gian không đơn giản.

Sau khi anh Bình rất thiết tha mời và tôi cân nhắc các vai, tôi thấy có lẽ Thầy Mo là nhân vật phù hợp với mình nhất. Các vai võ tướng thì toàn những người cao lớn, phi ngựa, đánh võ, rất hoành tráng. Tôi thì "còi cọc" thế này nên nhận vai Thầy Mo hợp hơn.

Lần đầu lấn sân điện ảnh và tiếp xúc với văn hóa Mo Mường, anh có gặp khó khăn?

- Tôi vốn hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật truyền thống nên khá quen với những chất liệu văn hóa này. Trước khi quay, tôi có hai buổi học trực tiếp với NSND/thầy mo Minh Mường, về nghi lễ Mo Mường. Thầy hướng dẫn rất kỹ, từ cách thực hiện nghi lễ đến các bài khấn, với một buổi cúng trong nhà và một buổi cúng ngoài trời.

Nghi lễ Mo Mường có những nét tương đồng với người Kinh, chẳng hạn việc mời ông bà, tổ tiên, gia tộc, họ hàng về chứng giám lòng thành. Đây là những nét văn hóa, tín ngưỡng và thờ cúng tổ tiên được lưu truyền qua nhiều thế hệ.

Tuy nhiên, khi đưa lên phim, nghi lễ không thể tái hiện hoàn toàn như đời thực mà phải vừa đủ chi tiết, vừa mang tính phổ quát để khán giả dễ tiếp nhận. May mắn là thầy hướng dẫn rất tận tình, còn tôi có nền tảng nghệ thuật truyền thống nên cũng bắt nhịp khá nhanh.

Tạo hình Thầy Mo của NSND Tự Long trong "Hộ linh tráng sĩ".

Điều gì khiến anh thích nhân vật Thầy Mo?

- Đây là vai thứ, nhưng lại đi từ đầu đến cuối phim và có quan hệ mật thiết với hầu hết các nhân vật khác. Có những nhân vật rất quan trọng nhưng chỉ xuất hiện trong một số trường đoạn, còn Thầy Mo thì gần như xuyên suốt. Vì vậy gọi là vai phụ nhưng lại phải làm việc rất nhiều.

Phim được thực hiện quay hình trong tổng cộng 83 ngày đêm tại tỉnh Ninh Bình và nhân vật của tôi gần như cũng kéo dài bằng ấy thời gian. 

Khán giả vốn quen với hình ảnh hài hước của NSND Tự Long, vậy với vai thầy Mo trong phim này, anh tiết chế nét hài của mình thế nào?

- Vai diễn và hoàn cảnh câu chuyện không cho phép diễn hài nhưng tôi vẫn thể hiện một chút dí dỏm, hóm hỉnh và tinh nghịch trong những khoảnh khắc đời thường giữa hai cha con cho phù hợp.

Tôi cũng không cần phải cố "ém" hay thay đổi bản thân, bởi bối cảnh đã quyết định cách thể hiện. Phim có những khoảnh khắc nhẹ nhàng, nhưng không có kiểu hài trào lộng, trào phúng hay gây cười. Điều quan trọng là phải phân biệt được lúc nào diễn bi, lúc nào tạo sự dí dỏm để không làm mất đi cảm xúc của câu chuyện.

Vợ con ủng hộ NSND Tự Long trong dự án điện ảnh mới.

Khán giả 'mổ xẻ' tác phẩm là chuyện bình thường

Với những phim lịch sử, dã sử không tránh khỏi ý kiến trái chiều, anh nghĩ sao về điều này? 

- Soi là đúng rồi. Một tác phẩm nghệ thuật được soi xét, nâng lên đặt xuống và nhìn từ nhiều góc độ là chuyện bình thường.

Đặc biệt, khi tác phẩm có hơi hướng chính sử, lịch sử, dã sử hay huyền sử thì mỗi người lại có thể nhìn bằng một góc khác. Người quan tâm tới tâm linh sẽ nhìn một kiểu, người nghiên cứu lịch sử lại nhìn theo một cách khác. Tôi nghĩ càng có nhiều góc nhìn cũng là điều tốt.

Điều mình lo chỉ là bản thân chưa làm được đúng hoặc chưa làm được tốt như mong muốn. Không ai bỏ rất nhiều công sức, thời gian và tiền bạc cho một bộ phim rồi lại muốn làm ẩu hay làm cho chán cả. Ê-kíp chỉ muốn tác phẩm tốt hơn.

Đạo diễn Nguyễn Phan Quang Bình đã thai nghén dự án này trong 11 năm. Vì thế, tôi mong mọi người bình luận và đánh giá bộ phim bằng một góc nhìn khách quan.

Ngay từ khi hình ảnh tạo hình của anh được công bố, đã có những so sánh với nhân vật hoặc trang phục của các quốc gia khác. Anh nghĩ sao về những phản ứng này?

- Khi tôi đăng những bức ảnh đầu tiên, có người nói tôi trông giống nhân vật này, nhân vật kia hoặc tạo hình của nước này, nước khác. Tôi thấy chuyện đó bình thường. Có những bạn trẻ bây giờ có thể biết lịch sử, trang phục trong phim của nước ngoài rất rõ. Vì thế khi nhìn một hình ảnh, các bạn liên tưởng đến những gì mình đã biết cũng không có gì khó hiểu.

Điều chúng ta cần làm là cho các bạn biết rằng có những thứ thực sự là của mình. Những hoa văn cổ của người Mường, những chi tiết được thêu, dệt bằng tay đã tồn tại trong văn hóa của người Việt từ rất lâu.

Nếu sau khi phim ra mắt, những người có chuyên môn, những nhà nghiên cứu xác nhận và giúp công chúng hiểu rõ hơn đâu là giá trị văn hóa của mình, người trẻ sẽ có thêm một cơ sở để tin tưởng và nhận diện bản sắc. Tôi nghĩ đó cũng là một giá trị tích cực mà bộ phim có thể mang lại.

Trang phục của "thầy Mo" Tự Long.

Sau vai diễn điện ảnh đầu tiên này, anh có kế hoạch tham gia màn ảnh rộng thường xuyên hơn không?

- Không thể nói bộ phim này sẽ trở thành tiền đề để tôi liên tục làm điện ảnh. Tôi không phải người sinh ra chỉ để đi đóng phim. Với tôi, phim ảnh còn là câu chuyện của cái duyên. Vai diễn phải hợp, thời điểm phải phù hợp thì mới làm được. Có những lúc mình muốn cũng chưa chắc đã được nhưng có khi duyên nợ mà hết lần này đến lần khác, chúng ta lại tìm đến nhau.

Nhưng dù thế nào thì với một nghệ sĩ, hạnh phúc là được trải qua nhiều cung bậc cảm xúc và được hóa thân vào nhiều dạng nhân vật khác nhau.

Cảm ơn chia sẻ của NSND Tự Long!

Tự Long chia sẻ về vai thầy Mo trong "Hộ linh tráng sĩ". Video: Ngọc Mai