NSND Xuân Huyền: Người gác đền cuối cùng của sân khấu chính kịch Việt Nam
Là một trong bộ ba đạo diễn huyền thoại của sân khấu phía Bắc, NSND Xuân Huyền để lại dấu ấn đậm nét qua những tác phẩm chính luận và đào tạo nhiều thế hệ quản lý nghệ thuật.
Trong lịch sử sân khấu Việt Nam, NSND Xuân Huyền (sinh năm 1942 - Nhâm Ngọ) được ghi nhận là một tượng đài với danh xưng “Người gác đền cuối cùng của sân khấu chính kịch”. Ông cùng với NSND Doãn Hoàng Giang và NSND Lê Hùng đã tạo nên "bộ ba huyền thoại", thống trị và xoay chuyển diện mạo sân khấu phía Bắc trong suốt những thập niên 1980 - 1990.
Vị thế trong bộ ba huyền thoại sân khấu phía Bắc
NSND Xuân Huyền nổi tiếng với phong cách dàn dựng nghiêm cẩn, đề cao tính triết lý và chiều sâu tâm lý nhân vật. Trong thời kỳ hoàng kim của kịch nghệ, ông không chạy theo những xu hướng giải trí nhất thời mà kiên trì theo đuổi dòng kịch chính luận và tâm lý xã hội. Những tác phẩm của ông luôn mang sức nặng về tư tưởng, góp phần định hình tiêu chuẩn nghệ thuật cho sân khấu chính kịch nước nhà.
NSND Xuân Huyền là mảnh ghép quan trọng trong bộ ba đạo diễn lừng danh những năm 1980 - 1990.
Người thầy đào tạo những nhà quản lý nghệ thuật
Không chỉ dừng lại ở vai trò đạo diễn, NSND Xuân Huyền còn là một nhà giáo mẫu mực. Ông có công lớn trong việc phát hiện và bồi dưỡng nhiều tài năng trẻ. Đáng chú ý, rất nhiều học trò được ông trực tiếp giảng dạy và truyền lửa nghề sau này đã trở thành những đạo diễn danh tiếng hoặc giữ chức vụ Giám đốc tại các nhà hát lớn trên cả nước.
NSND Doãn Hoàng Giang cùng với NSND Xuân Huyền tạo nên thời kỳ rực rỡ của kịch nghệ phía Bắc.
Nghị lực vượt qua bạo bệnh những năm cuối đời
Dù có một sự nghiệp huy hoàng và tầm ảnh hưởng sâu rộng, những năm tháng cuối đời của NSND Xuân Huyền lại phải đối mặt với nhiều thử thách về sức khỏe. Nam đạo diễn tuổi Ngọ đã phải chống chọi với nhiều căn bệnh hiểm nghèo hành hạ. Tuy nhiên, tinh thần làm việc bền bỉ và tình yêu mãnh liệt với thánh đường sân khấu của ông vẫn luôn là tấm gương sáng cho các thế hệ nghệ sĩ trẻ sau này noi theo.
Nhìn lại di sản mà NSND Xuân Huyền để lại, có thể thấy ông không chỉ để lại những vở diễn để đời mà còn để lại một tư duy làm nghề chuyên nghiệp, tử tế. Danh xưng “Người gác đền” là sự ghi nhận xứng đáng cho một đời tận hiến vì nghệ thuật của ông.
