NSƯT Lê Trung Thảo háo hức tái diễn vở 'Lưu Vong' để được là '3 trong 1'

Một cảnh trong vở cải lương "Lưu vong"

Tối 10-1, NSƯT Lê Trung Thảo hứa hẹn sẽ đưa khán giả trở lại với một lát cắt lịch sử đau đáu qua vở cải lương "Lưu vong – Khí tiết một trung thần" sẽ diễn tại Nhà hát Trần Hữu Trang.

Đây là một đêm diễn tái ngộ mang ý nghĩa đánh dấu cột mốc mới cho năm 2026 với quyết tâm tạo đà phát huy cho hành trình lao động nghệ thuật nghiêm túc và bền bỉ của Lê Trung Thảo.

NSƯT Ca Lê Hồng nhận xét: "Lê Trung Thảo là một nghệ sĩ dám đi đường dài với lịch sử, với cải lương và với chính "đứa con tinh thần" của mình".

Từ một trích đoạn đến một vở diễn hoàn chỉnh

Năm 2022, "Lưu vong" mới chỉ xuất hiện như một tiết mục dự thi của Lê Trung Thảo tại Cuộc thi Tài năng diễn viên sân khấu Cải lương Trần Hữu Trang. Khi ấy, dù dung lượng ngắn gọn, trích đoạn đã gây ấn tượng bởi cấu trúc chặt chẽ, lớp lang rõ ràng, cao trào hợp lý và đặc biệt là cảm xúc lịch sử được nén chặt trong từng câu ca, động tác.

Giới chuyên môn khi đó không chỉ nhìn thấy một diễn viên – đạo diễn lành nghề, mà còn kỳ vọng ở Lê Trung Thảo như một tác giả cải lương có nội lực. Hai năm sau, kỳ vọng ấy đã được trả lời bằng một vở diễn hoàn chỉnh: "Lưu vong – Khí tiết một trung thần" – tác phẩm được anh phát triển từ chính trích đoạn năm nào, để rồi tự tin đưa ra "kiểm định chất lượng" tại hội nghề lớn nhất của người làm cải lương.

"Đó là một lựa chọn không dễ: lịch sử luôn là đề tài khó, mà lịch sử ở góc khuất lại càng khó hơn. Nên tôi quyết tâm làm vì niềm đam mê cháy bỏng" – NSƯT Lê Trung Thảo nói.

Một góc khuất lịch sử và thân phận lưu vong

Vở "Lưu vong" không kể câu chuyện chiến thắng mà đi vào cuộc trốn chạy sang Yên Kinh của tôn thất nhà Lê sau khi việc cầu viện nhà Thanh thất bại – một giai đoạn ít được sân khấu khai thác.

Trung tâm của vở là Lê Quýnh – Trường Phái hầu, cựu danh thần phò tá Lê Chiêu Thống, người đã phải sống 16 năm lưu vong nơi đất Bắc. Lê Trung Thảo chia sẻ, cảm hứng kịch bản đến từ việc đọc "Bắc hành tùng ký" và "Bắc hành lược ký" – những ghi chép của chính Lê Quýnh.

Và câu nói như một lời thề sinh tử của nhân vật đã trở thành trục tư tưởng của toàn vở: "Đầu có thể chặt nhưng tóc không thể cắt, da có thể lột chứ áo không thể thay".

NS Thành Thuận và NSƯT Lê Trung Thảo vở cải lương "Lưu vong"

Đó là bi kịch của một con người bị ràng buộc bởi quan niệm trung quân phong kiến, nhưng đồng thời vẫn ý thức sâu sắc rằng quốc gia dân tộc là trên hết. Ở nơi đất khách, Lê Quýnh quyết liệt chống lại lệnh cạo đầu, thắt tóc đuôi sam, chống việc thay y phục Mãn triều – như một cách giữ lấy căn cước và khí tiết của người nước Nam.

Từ số phận ấy, vở diễn mở ra một tầng nghĩa rộng hơn: bi kịch của những kẻ quay lưng với quê hương, và cũng là lời cảnh tỉnh muôn đời cho những ai vì lợi ích vị kỷ mà quên đi quốc gia, dân tộc.

Đồng thời, vở không khép lại trong tuyệt vọng, mà gửi gắm một thông điệp nhân văn: dù đi đâu, làm gì, quê cha đất mẹ vẫn là nơi chốn cuối cùng để trở về.

Một Lê Trung Thảo đa tài "3 trong 1"

Ở vai trò đạo diễn, Lê Trung Thảo cho thấy những tìm tòi đáng ghi nhận. Sự kết hợp giữa vũ đạo, động tác múa và các đội hình của nghệ thuật múa giúp nhiều cảnh diễn trở nên mềm mại, giàu mỹ cảm, thoát khỏi lối minh họa thuần túy. Phần màn hình LED và ánh sáng được xử lý theo hướng điện ảnh, tạo chiều sâu không gian và cảm xúc, khiến mỗi lớp diễn đều có "độ sáng" riêng, không chỉ về thị giác mà cả về tâm trạng.

Các nghệ sĩ tham gia vở cải lương "Lưu vong"

Với vai trò diễn viên, trong vai Lê Quýnh, Lê Trung Thảo tiếp tục phát huy thế mạnh tạo hình sáng sân khấu và vũ đạo điêu luyện. Quan trọng hơn, anh giữ được sự tiết chế cần thiết để nhân vật không rơi vào bi lụy, mà luôn hiện lên trong trạng thái dằn vặt, kiêu hãnh và cô độc – đúng tinh thần của một kẻ lưu vong mang trong mình nỗi đau mất nước.

Và trên hết, ở vai trò tác giả kịch bản, Lê Trung Thảo đã chứng tỏ mình không chỉ "kể lại lịch sử", mà biết đối thoại với lịch sử bằng ngôn ngữ cải lương, bằng xung đột nội tâm và bằng những câu hỏi còn vang vọng đến hôm nay.

Một ê-kíp đồng điệu

Bên cạnh Lê Trung Thảo, vở diễn có sự tham gia của NSƯT Tâm Tâm, các nghệ sĩ Hoài Nam, Trọng Hiếu, Sơn Minh… Đặc biệt, sự xuất hiện của bé Anh Thư (7 tuổi) trong vai tiểu hoàng tử Lê Duy Thuyên là một điểm nhấn đẹp: nét diễn hồn nhiên, linh động mà vẫn rất chuyên nghiệp, khiến nhiều phân đoạn trở nên xúc động một cách tự nhiên, không cần cường điệu.

Suất tái diễn tối 10-1 thực sự gây xôn xao trong giới mộ điệu cải lương và những khán giả yêu thích sử Việt. Không chỉ vì vở diễn được làm chỉn chu, mà còn vì người ta nhìn thấy ở Lê Trung Thảo một hướng đi bền bỉ: đi vào lịch sử bằng tâm thế sáng tạo, không né tránh những vùng ký ức đau đớn.

"Lưu vong – Khí tiết một trung thần" vì thế không chỉ là câu chuyện của Lê Quýnh, mà còn là câu chuyện về bản lĩnh của người nghệ sĩ hôm nay: dám đào sâu, dám đi tới cùng, và dám chịu trách nhiệm với những gì mình chọn lựa.

Bài và ảnh: Thanh Hiệp