Nữ lãnh đạo ngân hàng trong lĩnh vực ngân hàng số

Ảnh minh họa

Trong ngân hàng hiện đại, ranh giới giữa "kinh doanh" và "hậu phương" cũng ngày càng mờ đi. Một quyết định về khẩu vị tín dụng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tăng trưởng dư nợ và nợ xấu; một mô hình dữ liệu có thể thay đổi cách ngân hàng bán sản phẩm; còn AI có thể tham gia từ chấm điểm tín dụng đến chăm sóc khách hàng. Nhìn từ những vị trí cụ thể, phụ nữ đang xuất hiện ở chính những điểm giao đó.

Từ tín dụng đến chất lượng tăng trưởng

Một trong những vị trí cho thấy rõ nhất sự thay đổi này là bà Trần Thị Thu Lan tại Techcombank. Từ tháng 6/2024, bà Lan giữ vai trò Giám đốc Cao cấp Quản trị rủi ro và tín dụng (Chief Credit Officer), chịu trách nhiệm dẫn dắt công tác quản trị tín dụng. Từ ngày 1/7/2026, bà được bổ nhiệm làm Phó Tổng Giám đốc Techcombank, đồng thời giữ vai trò Quyền Giám đốc Khối Quản lý tín dụng. Techcombank cho biết bà Lan có nhiều năm kinh nghiệm trong các lĩnh vực ngân hàng doanh nghiệp, thị trường tài chính và quản trị rủi ro.

Đây là một ví dụ đáng chú ý bởi tín dụng không còn được nhìn đơn thuần là câu chuyện tăng dư nợ. Với ngân hàng, người đứng đầu quản trị tín dụng phải tham gia vào một chuỗi quyết định liên quan đến chính sách tín dụng, tiêu chuẩn cấp tín dụng, chất lượng danh mục và cách ngân hàng phân bổ nguồn vốn giữa các phân khúc khách hàng.

Nói cách khác, vị trí này nằm ngay giữa hai mục tiêu đôi khi có thể tạo ra sức ép ngược chiều: tăng trưởng nhanh và tăng trưởng có chất lượng. Điều này càng đáng chú ý khi Techcombank đang đưa dữ liệu và công nghệ ngày càng sâu vào hoạt động kinh doanh. Báo cáo thường niên 2025 cho biết 60% hạ tầng công nghệ của ngân hàng đã được chuyển lên đám mây, bao gồm các nền tảng ngân hàng số doanh nghiệp, ngân hàng số bán lẻ và CRM. Hạ tầng này giúp Techcombank phục vụ số lượng khách hàng tăng hơn gấp 2 lần trong 5 năm mà không cần tăng tương ứng số lượng nhân sự.

Khi công nghệ và dữ liệu đã đi sâu vào hoạt động kinh doanh, quản trị tín dụng cũng không thể đứng ngoài quá trình đó. Đây là điểm đáng chú ý trong vai trò của nữ lãnh đạo: quản trị tín dụng đang trở thành một cấu phần quan trọng của chiến lược tăng trưởng, thay vì chỉ là một lớp kiểm soát đặt phía sau hoạt động kinh doanh.

Một khoản vay được cấp cho ai, dựa trên dữ liệu nào, định giá rủi ro ra sao và theo dõi sau giải ngân như thế nào đều có thể tác động đến chất lượng tài sản, chi phí dự phòng và hiệu quả sử dụng vốn trong những năm tiếp theo.

Cũng tại Techcombank, bà Phan Thị Hải Yến được bổ nhiệm làm Giám đốc Khối Ngân hàng Doanh nghiệp và Định chế Tài chính từ ngày 1/7/2026. Techcombank cho biết bà Yến gia nhập ngân hàng từ năm 2009, có hơn 17 năm kinh nghiệm và từng đảm nhiệm nhiều vai trò lãnh đạo tại các khối kinh doanh trọng yếu, trực tiếp quản lý các khách hàng chiến lược.

Nếu vị trí của bà Lan nằm ở cửa vào của dòng vốn, thì vị trí của bà Yến lại nằm ở đầu ra của dòng vốn đối với khu vực doanh nghiệp. Đây là một "mặt trận" quan trọng khi ngân hàng phải vừa mở rộng tín dụng, vừa lựa chọn khách hàng và ngành nghề có khả năng tạo hiệu quả dài hạn.

Tháng 8/2026, bà Yến tiếp tục xuất hiện với chức danh Giám đốc Khối Ngân hàng Doanh nghiệp và Định chế Tài chính của Techcombank tại lễ ký kết hợp tác với Bệnh viện Bạch Mai. Hoạt động này cũng cho thấy phạm vi của ngân hàng doanh nghiệp ngày càng gắn với việc xây dựng các giải pháp tài chính, thanh toán, quản trị dòng tiền và hệ sinh thái cho tổ chức, thay vì chỉ đơn thuần là cấp tín dụng.

Từ hai vị trí này có thể thấy một thay đổi đáng chú ý: nữ lãnh đạo không chỉ tham gia ở những khâu hỗ trợ hoạt động kinh doanh, mà đã hiện diện ở cả quản trị tín dụng và trực tiếp dẫn dắt phân khúc khách hàng doanh nghiệp.

Khi ngân hàng số bước vào vùng lõi kinh doanh

Nếu tín dụng là một trong những mặt trận truyền thống nhất của ngân hàng, thì ngân hàng số và AI lại là chiến trường mới.

Tại MB, bà Phạm Thị Mai Anh hiện là Phó Giám đốc Khối Ngân hàng số. Thông tin này được MB xác nhận trong các hoạt động năm 2026, trong đó bà tham gia với vai trò lãnh đạo Khối Ngân hàng số.

Năm 2025, MB đạt 35,09 triệu khách hàng, tăng thêm 4,8 triệu khách hàng; doanh thu trên các kênh số chiếm 50,3% tổng doanh thu, tăng từ 35,6% năm 2024. Nền tảng BaaS phục vụ gần 1.500 đối tác với khoảng 1,1 tỷ giao dịch.

Những con số này cho thấy "ngân hàng số" không còn chỉ là chuyện giao diện ứng dụng hay tốc độ giao dịch. Nó đã trở thành một kênh kinh doanh có khả năng tạo doanh thu và mở rộng tệp khách hàng.

Điểm đáng chú ý hơn nằm ở cách AI bắt đầu đi vào những quyết định trước đây vốn thuộc về các quy trình tín dụng truyền thống.

Tại hội nghị triển khai nhiệm vụ năm 2026, MB cho biết AI đã được ứng dụng vào mô hình chấm điểm tín dụng, giúp tự động hóa phê duyệt lên tới 50–60% trong một số quy trình. Bà Phạm Thị Mai Anh là một trong những lãnh đạo Khối Ngân hàng số được MB nêu tên tại sự kiện này.

Ngân hàng số và ứng dụng AI trong hệ thống được MB triển khai và mang lại kết quả

Như vậy, AI ở đây không chỉ là chatbot hay công cụ hỗ trợ nhân viên. Nó bắt đầu tham gia vào một mắt xích cốt lõi của ngân hàng: đánh giá khách hàng và hỗ trợ quyết định tín dụng.

Đây cũng là nơi "ngân hàng số" giao thoa trực tiếp với "ngân hàng kinh doanh". Một khách hàng được định danh nhanh hơn, được chấm điểm tự động hơn và được cá nhân hóa sản phẩm tốt hơn có thể tạo ra vòng quay nhanh hơn từ dữ liệu đến sản phẩm, giao dịch để tạo ra doanh thu.

MB đặt mục tiêu năm 2026 phục vụ khoảng 40 triệu khách hàng, 99% giao dịch được thực hiện trên các kênh số, năng suất lao động tăng 150% nhờ Generative AI và tự động hóa 80% quy trình nội bộ bằng RPA và AI. Đây là mục tiêu của ngân hàng, không phải kết quả đã đạt được.

Trong bối cảnh đó, vị trí của các nữ lãnh đạo ở khối ngân hàng số không còn có thể xem đơn thuần là một "mảng công nghệ".

Đó là một vị trí ngày càng gắn với chiến lược mở rộng khách hàng, doanh thu, năng suất và khả năng số hóa các quy trình kinh doanh. Một ví dụ khác cho thấy sự dịch chuyển này xuất hiện tại ABBank. Từ ngày 4/5/2026, bà Nguyễn Thùy Linh được bổ nhiệm làm Thành viên Ban Điều hành kiêm Giám đốc Khối Ngân hàng số và Dữ liệu. ABBank hiện vẫn công bố bà ở vị trí này trên trang cơ cấu tổ chức của ngân hàng.

Điểm đáng chú ý ở chức danh mới không chỉ nằm ở "Ngân hàng số", mà là "Ngân hàng số và Dữ liệu". Dữ liệu đang trở thành lớp hạ tầng để ngân hàng hiểu khách hàng, đánh giá rủi ro, thiết kế sản phẩm và ra quyết định kinh doanh. Vì vậy, khi một nữ lãnh đạo đồng thời phụ trách ngân hàng số và dữ liệu, phạm vi công việc đã vượt khỏi một kênh giao dịch.

Nó chạm vào chính cách ngân hàng thu thập dữ liệu, phân tích dữ liệu và biến dữ liệu thành thông tin phục vụ quyết định kinh doanh.

Dữ liệu và AI mở thêm "mặt trận" cho nữ lãnh đạo

Nếu tín dụng là nơi ngân hàng quyết định dòng tiền đi đâu, ngân hàng số là nơi đưa dịch vụ đến khách hàng nhanh hơn, thì dữ liệu và AI đang trở thành lớp công nghệ quyết định ngân hàng hiểu khách hàng và ra quyết định như thế nào.

Techcombank là một ví dụ rõ. Báo cáo thường niên 2025 cho biết ngân hàng xử lý hơn 8 tỷ điểm dữ liệu khách hàng mỗi ngày, xây dựng hồ sơ với khoảng 12.500 thuộc tính cho mỗi cá nhân. Hệ thống dữ liệu được sử dụng cho cá nhân hóa, quản trị rủi ro và các quyết định kinh doanh. Mô hình "Next Best Offer" tích hợp vào CRM ghi nhận tỷ lệ chuyển đổi 34,1%–37%.

Những con số này cho thấy dữ liệu đã đi từ "kho lưu trữ" sang một tài sản phục vụ kinh doanh. Đáng chú ý, Techcombank đã thiết lập Intelligent Hub làm trung tâm cho quá trình chuyển đổi AI, với các ứng dụng từ GenAI hỗ trợ nhân viên công nghệ, trợ lý Smartie đến chatbot dành cho khách hàng. Ngân hàng cũng cho biết nền tảng Data Brain hiện xử lý 8 tỷ điểm dữ liệu mỗi ngày và hỗ trợ hơn 55 mô hình AI và machine learning.

Trong cấu trúc như vậy, người phụ trách dữ liệu, AI hay ngân hàng số không chỉ làm nhiệm vụ triển khai phần mềm. Họ phải giải quyết những bài toán gắn với kinh doanh: dữ liệu nào giúp ngân hàng hiểu khách hàng tốt hơn, mô hình nào hỗ trợ quản trị rủi ro, AI nào có thể rút ngắn quy trình và AI nào cần kiểm soát vì có thể ảnh hưởng đến quyết định tài chính của khách hàng.

Đây cũng là lý do phạm vi phụ trách của nữ lãnh đạo trong ngân hàng đang trở thành một câu chuyện đáng quan sát.

Tại ABBank, bà Nguyễn Thùy Linh phụ trách đồng thời ngân hàng số và dữ liệu. Tại MB, bà Phạm Thị Mai Anh tham gia điều hành Khối Ngân hàng số trong giai đoạn AI bắt đầu được ứng dụng vào chấm điểm tín dụng. Tại Techcombank, bà Trần Thị Thu Lan đang phụ trách quản trị tín dụng ở cấp Phó Tổng Giám đốc, trong khi bà Phan Thị Hải Yến trực tiếp dẫn dắt khối ngân hàng doanh nghiệp và định chế tài chính. Những vị trí này khác nhau, nhưng đều nằm gần các quyết định liên quan đến tăng trưởng, khách hàng, tín dụng hoặc chất lượng tăng trưởng.

Xu hướng này cũng phù hợp với hướng đi chung của ngành ngân hàng. Ngân hàng Nhà nước đang thúc đẩy việc khai thác dữ liệu và AI gắn với các bài toán thực chất như đánh giá khách hàng, quản trị tín dụng và phát triển sản phẩm, trong đó có SME, hộ kinh doanh và các nhóm khách hàng khác.

AI vì thế không còn là câu chuyện riêng của bộ phận công nghệ. Nó đang đi vào tín dụng, chống gian lận, quản trị rủi ro, chăm sóc khách hàng và phát triển sản phẩm.

Đặt trong bức tranh đó, sự hiện diện của phụ nữ ở các vị trí ngân hàng số, dữ liệu, tín dụng hay ngân hàng doanh nghiệp có ý nghĩa khác với việc chỉ thống kê số lượng nữ trong ban điều hành.

Bởi một "ghế" quản trị nhân sự cho thấy phụ nữ tham gia vào việc xây dựng tổ chức; một "ghế" quản trị rủi ro cho thấy họ tham gia bảo vệ bảng cân đối. Nhưng khi phụ nữ đứng ở tín dụng, ngân hàng doanh nghiệp, ngân hàng số và dữ liệu, phạm vi công việc đã tiến sát hơn tới những quyết định định hình khách hàng, sản phẩm, doanh thu và tốc độ tăng trưởng.

Điều đó cũng khiến câu chuyện về nữ lãnh đạo ngân hàng không còn đơn thuần là câu chuyện "có bao nhiêu phụ nữ trong ban điều hành".

Quan trọng hơn là họ đang cầm tay lái ở đâu: quyết định dòng vốn đi vào đâu, lựa chọn khách hàng nào, xây dựng kênh số ra sao, dùng dữ liệu để phát triển sản phẩm thế nào và đưa AI vào những quyết định nào.

Và khi dữ liệu, AI, tín dụng và ngân hàng số cùng hội tụ trong một hệ thống, ranh giới giữa "công nghệ" và "kinh doanh" cũng đang ngày càng mỏng đi. Đây là một không gian mới để nhìn vào mức độ tham gia thực chất của nữ lãnh đạo trong ngành ngân hàng.