Nữ sinh Hà Tĩnh tốt nghiệp thủ khoa Trường Đại học Công nghệ

Hải Anh sinh năm 2004, trong một gia đình có hai anh em ở xã Mai Phụ, tỉnh Hà Tĩnh. Nữ sinh cho biết, bố mẹ em luôn coi việc học là ưu tiên hàng đầu và tạo mọi điều kiện để các con được học tập đầy đủ, dù điều kiện kinh tế gia đình không mấy dư dả. Mẹ Hải Anh là giáo viên Toán - Lý bậc THCS. Tuy vậy, thay vì ép các con học theo khuôn mẫu, mẹ thường đặt ra những câu hỏi để hai anh em tự tìm lời giải, qua đó nuôi dưỡng sự tò mò và tinh thần tự học từ sớm.

Được mẹ truyền cảm hứng, Hải Anh dần yêu thích việc học, đặc biệt là với môn Toán. Từ lớp 8, em chủ động tìm tài liệu, đọc các chuyên đề trên Internet, có khi dành nhiều tuần chỉ để theo đuổi một chủ đề mình yêu thích.

Lê Thị Hải Anh (hàng đầu, ngoài cùng bên trái) trong thời gian học tập tại lớp chuyên Toán 1, Trường THPT Chuyên Hà Tĩnh. (Ảnh NVCC)

Niềm yêu thích Toán cùng sự say mê tìm tòi đã giúp Hải Anh đỗ vào lớp chuyên Toán 1 khóa 29, Trường THPT Chuyên Hà Tĩnh. Quãng thời gian học tập tại đây tiếp tục bồi đắp niềm đam mê toán học của em. Đến khi đứng trước ngưỡng cửa đại học, Hải Anh từng phân vân giữa 3 lựa chọn: sư phạm Toán, phân tích - đầu tư tài chính và công nghệ thông tin. Sau nhiều lần tìm hiểu, trao đổi với gia đình và thầy cô, em quyết định theo học ngành khoa học máy tính tại Trường Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội vì tin đây là lĩnh vực vừa giúp nghiên cứu bản chất công nghệ, vừa mở ra nhiều cơ hội phát triển.

Suốt 4 năm đại học, Hải Anh liên tục đạt danh hiệu sinh viên xuất sắc, nhận nhiều học bổng của nhà trường và học bổng Vietcombank. Ngay từ cuối năm nhất, em tham gia Phòng thí nghiệm Đảm bảo chất lượng phần mềm (SQA Lab) của trường, có bài báo trình bày tại Hội nghị quốc tế KSE năm 2024, đạt giải ba nghiên cứu khoa học cấp khoa và hoàn thành khóa luận tốt nghiệp loại xuất sắc.

Với số điểm 3.93/4.0, Hải Anh trở thành thủ khoa ngành khoa học máy tính, đồng thời là thủ khoa đầu ra toàn khóa của Trường Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội.

Hải Anh (hàng đầu, ngoài cùng bên trái) năng nổ tham gia các hoạt động của Khoa Công nghệ thông tin, Trường Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội. (Ảnh: NVCC)

Đề tài nghiên cứu mà Hải Anh tâm đắc nhất chính là khóa luận tốt nghiệp mang tên “Phương pháp kiểm thử đơn vị tự động dựa trên giả lập CPU cho các dự án nhúng C”. Đây là lĩnh vực không nằm trong chương trình đào tạo chính khóa nên quá trình nghiên cứu gặp không ít khó khăn. Em dành gần 1 năm để nghiên cứu, phát triển công cụ, sau đó thêm 3 tháng hoàn thiện khóa luận.

“Có những giai đoạn em đọc rất nhiều tài liệu nhưng vẫn chưa tìm được hướng đi. Mỗi khi bế tắc, em lại trao đổi với các anh, chị khóa trước trong phòng thí nghiệm và giảng viên hướng dẫn để nhìn nhận vấn đề dưới một góc độ khác”, nữ sinh chia sẻ.

Qua quá trình nghiên cứu, Hải Anh cho biết điều em nhận được không chỉ là kiến thức chuyên môn mà còn là bài học về sự kiên nhẫn. Nghiên cứu hiếm khi đi theo một đường thẳng. Việc loại bỏ một hướng đi chưa phù hợp cũng là một kết quả, bởi điều đó giúp tiến gần hơn đến lời giải đúng.

Sau nhiều năm thử nghiệm các phương pháp học khác nhau, Hải Anh nhận ra bản thân cần sự tập trung liền mạch. Mỗi khi quyết định theo đuổi một chủ đề, em thường dành gần như toàn bộ thời gian trong một giai đoạn chỉ để tìm hiểu chủ đề ấy. Em hạn chế sử dụng mạng xã hội và cố gắng duy trì mạch suy nghĩ liên tục cho đến khi cảm thấy mình đã hiểu tương đối.

Hải Anh không áp dụng một phương pháp học “cân bằng”. Em chọn cách “đơn nhiệm”, tức là mỗi giai đoạn chỉ tập trung cho một mục tiêu chính. Trong học kỳ, Hải Anh gần như chỉ dành thời gian cho việc học; khi kết thúc môn học lại chuyển toàn bộ sự chú ý sang nghiên cứu. Chỉ khi áp lực giảm bớt, nữ sinh mới dành thời gian cho thể thao hoặc các hoạt động khác.

Hải Anh (hàng đầu, thứ hai từ trái qua) tham gia một hoạt động của CLB Bóng đá nữ, Trường Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội. (Ảnh: NVCC)

Đối với Hải Anh, điều quan trọng nhất để học hiệu quả là sự tập trung, nghiêm túc và tôn trọng tri thức. Khi ngồi trên giảng đường, em luôn cố gắng hiểu bài ngay tại lớp; nếu chưa hiểu sẽ chủ động tìm tài liệu hoặc trao đổi thêm với thầy cô, bạn bè.

4 năm học tập và nghiên cứu trong lĩnh vực khoa học máy tính cũng mang đến cho Hải Anh nhiều góc nhìn về ngành nghề mình theo đuổi. Là nữ sinh theo học về công nghệ thông tin, em chưa bao giờ xem giới tính là rào cản. Theo Hải Anh, điều khiến nhiều bạn nữ e ngại không phải năng lực mà là định kiến cho rằng công nghệ chỉ dành cho nam giới. “Em đã gặp rất nhiều bạn nữ học rất giỏi công nghệ thông tin. Do vậy, theo em, điều quan trọng nhất vẫn là đủ yêu thích để kiên trì theo đuổi”, Hải Anh bày tỏ.

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển nhanh, Hải Anh cho rằng đây vừa là cơ hội lớn, vừa là thách thức đối với sinh viên công nghệ. AI giúp việc học và hiện thực hóa ý tưởng nhanh hơn rất nhiều, nhưng nếu quá phụ thuộc, con người sẽ dần đánh mất khả năng tự tư duy và phản biện.

Hải Anh nhận bằng tốt nghiệp loại xuất sắc và được vinh danh là tân thủ khoa toàn khóa trong lễ bế giảng tại Trường Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội. (Ảnh: NVCC)

Sau khi tốt nghiệp Trường Đại học Công nghệ, Hải Anh dự định học tiếp chương trình thạc sĩ tại trường và tiếp tục tham gia nghiên cứu tại SQA Lab. Xa hơn, em mong có cơ hội học lên cao, có thể du học rồi trở về nghiên cứu, giảng dạy hoặc tham gia giải quyết những bài toán kỹ thuật có chiều sâu trong doanh nghiệp.

Gửi lời nhắn tới các bạn trẻ, nữ thủ khoa cho rằng không có ngành học hay phương pháp học nào phù hợp với tất cả mọi người. “Hãy dành thời gian để hiểu bản thân và đừng ngại thử. Những lần thử chưa thành công cũng không lãng phí, bởi chúng giúp mình biết điều gì thực sự phù hợp. Và dù lựa chọn con đường nào, hãy luôn giữ cho mình một chút tò mò, vì đôi khi chính một câu hỏi rất nhỏ lại là điểm khởi đầu của cả một hành trình rất dài”, Hải Anh nói.