Nửa tỷ USD cũng chẳng giúp Elon Musk 'mua thêm' được sức ảnh hưởng chính trị

Xét trên mỗi USD chi tiêu, nỗ lực tác động đến cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ 2026 tại Mỹ của tỷ phú giàu nhất thế giới Elon Musk dường như là một trong những thất bại nổi bật nhất, hoặc ít nhất cũng là thất bại tốn kém nhất.

Kết quả này hoàn toàn trái ngược với năm 2024 và đầu năm 2025, thời điểm sức ảnh hưởng của Elon Musk trên chính trường là không thể phủ nhận, đặc biệt là khi Tổng thống Donald Trump đắc cử tổng thống nhiệm kỳ thứ hai. Khi đó, ông Musk đã rót khoảng 291 triệu USD cho các chiến dịch tranh cử của ông Trump và nhiều ứng viên đảng Cộng hoà khác. Đến 2026, dù còn đổ nhiều tiền hơn nữa, nhưng nỗ lực của ông Musk lại không thu về kết quả đáng kể nào.

Theo hồ sơ của Ủy ban Bầu cử Liên bang Mỹ (FEC), trong năm 2026, Elon Musk là nhà tài trợ cá nhân lớn nhất trong một chu kỳ bầu cử tại Mỹ. Tính từ đầu năm đến giữa tháng 10, CEO SpaceX và Tesla đã đóng góp hơn 445 triệu USD cho đảng Cộng hòa.

Trong số này, 216 triệu USD được rót vào America PAC của riêng Elon Musk để tài trợ cho các hoạt động vận động tại địa phương và chiến dịch khuyến khích cử tri đi bỏ phiếu. Một khoản khác trị giá 168 triệu USD được chuyển cho Senate Leadership Fund, siêu ủy ban hành động chính trị (super PAC) chủ chốt của đảng Cộng hòa, tập trung vào các cuộc đua vào Thượng viện. Elon Musk cũng sử dụng một số pháp nhân khác để chuyển tiền vào các cuộc tranh cử quan trọng, trong đó có Elon Musk Revocable Trust và United States of America Inc.

Hồ sơ cũng cho thấy hơn 200 triệu USD được dành cho các cuộc đua chính trị tại Texas, bang mà ông Musk lựa chọn làm nơi sinh sống, cũng như để hậu thuẫn cho các chiến dịch tranh cử (đã thất bại) của Tổng chưởng lý Ken Paxton vào Thượng viện và Thống đốc đương nhiệm Greg Abbott trong nỗ lực tái tranh cử.

Song song với hoạt động chi tiền, Elon Musk liên tục đăng tải trên nền tảng X do ông sở hữu những thông điệp ủng hộ đảng Cộng hòa và các quan điểm bảo thủ nói chung. Trong một bài đăng, ông tuyên bố tương lai của Texas và nước Mỹ đang bị đe dọa nếu cử tri không lựa chọn Ken Paxton.

Những động này đi ngược lại với tuyên bố vào năm ngoái của Elon Musk về việc giảm thiểu đáng kể chi tiêu cho các hoạt động chính trị.

Mức chi tiêu kỷ lục của Elon Musk, bất chấp những quy định hạn chế tài chính tranh cử, khiến nhiều người cho rằng các tỷ phú tại Mỹ đang thoải mái hành động mà không phải chịu nhiều ràng buộc trên chính trường. “Ấn tượng chung của tôi về cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ lần này là nó cho thấy sự sụp đổ của luật tài chính tranh cử. Khoản chi tiêu khổng lồ của Elon Musk trong một cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, cùng với những khoản đóng góp của các tỷ phú khác, không chỉ phản ánh mức độ bất bình đẳng giàu nghèo và tình trạng phân cực chính trị hiện nay, mà còn cho thấy các quy định về tài chính tranh cử thực sự không còn hạn chế được việc sử dụng tiền bạc trong các chiến dịch vận động”, ông Michael Kang, giáo sư tại Trường Luật Pritzker thuộc Đại học Northwestern, nói với tờ Newsweek vài ngày trước ngày bầu cử.

Tuy nhiên, chiến thắng bất ngờ của James Talarico và ứng viên tranh cử thống đốc Gina Hinojosa đánh dấu lần đầu tiên đảng Dân chủ giành được ghế Thượng viện và chức thống đốc tại Texas kể từ năm 1988 và 1990. Và nó cho thấy ngay cả những khoản tiền lớn cũng không thể mua được chiến thắng trong bầu cử.

Bà Ciara Torres-Spelliscy, giáo sư luật tại Trường Luật thuộc Đại học Stetson, nói với Newsweek rằng không phải lúc nào các tỷ phú cũng có được kết quả chính trị mà họ mong muốn. Bà nhắc đến chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2020 của tỷ phú Michael Bloomberg, khi đó ông đã chi 1 tỷ USD.

“Cần nhớ rằng việc chi quá nhiều tiền cho chính trị đôi khi có thể phản tác dụng, bởi một bộ phận cử tri có thể thấy phản cảm khi chứng kiến một tỷ phú hoặc một tập đoàn lớn dùng tiền để mua kết quả bầu cử”, bà nhấn mạnh.

Điều này đã phần nào thể hiện trong các cuộc đua tại Texas. Thất bại của ông Ken Paxton càng khiến Elon Musk chịu tổn thất nặng nề hơn, bởi chính trị gia đảng Dân chủ James Talarico đã công khai biến cuộc tranh cử thành cuộc đối đầu về việc liệu ảnh hưởng quá mức của các tỷ phú có chi phối chính trường hay không.

“Chúng ta vừa chứng minh được rằng chính trị của sự chia rẽ không thể đánh bại chính trị của tình yêu thương”, ông Talarico phát biểu trong bài diễn văn mừng chiến thắng vào đêm bầu cử. “Và chúng ta vừa gửi đi một thông điệp tới mọi nhà tài trợ chính trị là tỷ phú, mọi nhà tài trợ chính trị là người sở hữu khối tài sản nghìn tỷ USD, ở bang này và trên cả nước, rằng: Quyền lực thuộc về người dân”.