Nước cờ của Iran khi mở cửa thị trường chứng khoán sau 80 ngày đóng băng

Chứng khoán Iran tái giao dịch sau thời gian dài đóng cửa

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 15/1/2026. Ảnh: THX/TTXVN

Thị trường chứng khoán Iran hoạt động trở lại trong tuần này sau 80 ngày đóng cửa vì cuộc chiến với Mỹ và Israel.

Theo Al Jazeera, mặc dù sàn giao dịch chứng khoán không đóng vai trò trung tâm trong việc cung cấp nguồn vốn cho nền kinh tế Iran vốn đang chịu tác động nặng nề của các lệnh trừng phạt, nhưng việc mở cửa trở lại có thể cho thấy phần nào thực trạng của nền kinh tế nước này, đồng thời giúp giới chức đánh giá mức độ tin tưởng của nhà đầu tư cũng như thanh khoản của thị trường.

Cổ phiếu, quỹ đầu tư chứng khoán và các sản phẩm phái sinh liên quan đến chứng khoán sẽ tiếp tục giao dịch vào ngày 19-20/5, trước khi bước vào kỳ nghỉ cuối tuần của Iran.

Đáng chú ý, thời gian giao dịch sẽ được kéo dài thêm một giờ nhằm tạo điều kiện cho các doanh nghiệp lớn công bố những thông tin quan trọng sau khi chịu thiệt hại trong chiến sự, cũng như cho các công ty đã tổ chức đại hội cổ đông trong thời gian thị trường tạm ngừng hoạt động.

Hiện vẫn chưa rõ các công ty Iran sẽ cung cấp bức tranh về thiệt hại do chiến sự ở mức độ nào, xét đến những rủi ro an ninh hiện hữu và mối đe dọa tái diễn giao tranh. Theo Donya-e Eqtesad, nhật báo tài chính lớn nhất Iran, một số loại thông tin có thể được coi là “bí mật thương mại”, bao gồm bản đồ, quy trình sản xuất và thiết kế. Trong trường hợp này, công ty tiết lộ thông tin có thể gửi dữ liệu nhạy cảm cho SEO trước, đồng thời tránh công khai hoàn toàn trên mạng.

Chủ tịch SEO Hojatollah Seyyedi vào tháng 4 đã nói với hãng thông tấn IRNA rằng các công ty sẽ được chia thành ba loại để mở cửa trở lại: những công ty bị thiệt hại trực tiếp trong chiến sự như các nhà sản xuất hóa dầu và thép; những công ty bị ảnh hưởng thông qua nhà cung cấp, khách hàng hoặc công ty con; và các doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi môi trường chung.

Thị trường chứng khoán Iran, vốn gần như tách biệt khỏi các chỉ số toàn cầu do các lệnh trừng phạt của phương Tây, đã đóng cửa kể từ ngày 28/2, thời điểm Mỹ và Israel tiến hành chiến dịch quân sự chung nhằm vào Tehran và nhiều khu vực khác của nước này.

Phó Chủ tịch Tổ chức Chứng khoán và Giao dịch Iran (SEO), ông Hamid Yari chia sẻ với truyền thông địa phương rằng quyết định mở cửa trở lại nhằm “bảo vệ tài sản của nhà đầu tư, ngăn chặn các hành vi mang tính cảm tính và tạo điều kiện để thị trường giao dịch trên cơ sở thông tin chính xác và minh bạch hơn”.

Iran đối mặt phép thử lớn khi thị trường chứng khoán mở cửa trở lại

Mặc dù việc đóng cửa thị trường chứng khoán trong giai đoạn chiến sự có thể đã ngăn chặn tình trạng bán tháo hoảng loạn, nhưng nó cũng giam hãm các danh mục đầu tư và tạo ra vấn đề uy tín ngày càng nghiêm trọng cho thị trường vốn.

TEDPIX, chỉ số chính của Sở Giao dịch Chứng khoán Tehran, đã đạt mức cao nhất mọi thời đại gần 4,5 triệu điểm vào đầu năm 2026, nhưng lao dốc sau các cuộc biểu tình trên toàn quốc đạt đỉnh điểm vào ngày 8 và 9/1, tiếp đó là việc Iran áp đặt lệnh cấm internet trong 20 ngày. Ở thời điểm đó, lo ngại ngày càng gia tăng về nguy cơ chiến tranh với Mỹ và Israel khiến giới đầu tư hoang mang, dẫn đến làn sóng rút vốn khỏi thị trường. Dữ liệu cuối cùng trước khi thị trường đóng cửa được ghi nhận ở mức chỉ số TEDPIX chỉ còn gần 3,7 triệu điểm.

Việc sàn giao dịch chứng khoán mở cửa trở lại trong tuần này có thể cung cấp những tín hiệu về khả năng tạo thanh khoản của thị trường. Tuy nhiên, nhiều người dân Iran vẫn lựa chọn nắm giữ khoản tiết kiệm của mình dưới dạng ngoại tệ, vàng, bất động sản, ô tô, tiền mã hóa và các loại tài sản khác.

Khó khăn kinh tế càng nghiêm trọng do tác động của chiến sự và cuộc phong tỏa Hải quân mà Mỹ áp đặt đối với các cảng của Iran từ ngày 13/4, bất chấp thỏa thuận ngừng bắn mong manh đã được hai bên nhất trí trước đó 5 ngày.

Trong thời gian xung đột, các chiến đấu cơ Mỹ và Israel cũng tiến hành hàng loạt cuộc không kích nhằm vào cơ sở hạ tầng kinh tế của Iran, bao gồm các doanh nghiệp hóa dầu, nhà sản xuất thép, cũng như các công ty hoạt động trong lĩnh vực khai khoáng và vận tải vốn là những nhóm trụ cột và có kết quả kinh doanh tốt nhất trên thị trường chứng khoán nước này.

Diễn biến của thị trường chứng khoán Iran trong hai tuần phải đóng cửa do chiến sự với Israel vào tháng 6/2025 có thể cung cấp manh mối về những gì sẽ xảy ra khi thị trường hoạt động trở lại ở thời điểm này.

Trong vài tuần sau cuộc chiến 12 ngày, chỉ số chủ chốt của Sàn chứng khoán Tehran đã mất hơn 15% giá trị, trước khi phục hồi và lập kỷ lục mới vào đầu năm 2026.

Tuy vậy, đà tăng mạnh này chủ yếu phản ánh tác động của lạm phát và việc giá tài sản được điều chỉnh theo mức tăng giá của đồng USD trên thị trường trong nước, hơn là cho thấy dòng vốn đầu tư thực sự gia tăng.