NXBGDVN khẳng định không thiếu nguồn cung sách giáo khoa, lý giải tình trạng 'sốt sách' cục bộ

Theo thông tin từ Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam (NXBGDVN), năm học 2026-2027 là năm đầu tiên triển khai chủ trương thống nhất sử dụng bộ sách giáo khoa Kết nối tri thức với cuộc sống trên toàn quốc, theo Quyết định số 3588/QĐ-BGDĐT ngày 26.12.2025 của Bộ GD&ĐT.

Để chuẩn bị cho năm học mới, NXBGDVN đã triển khai kế hoạch sản xuất, in ấn và cung ứng từ sớm. Tính đến ngày 25.8, đơn vị đã in, phát hành 225 triệu bản sách giáo khoa và hơn 76 triệu bản sách bài tập, sách tham khảo, vượt kế hoạch đăng ký ban đầu của các địa phương. Từ thời điểm này đến ngày khai giảng, NXBGDVN dự kiến phát hành bổ sung 10 triệu bản sách giáo khoa theo nhu cầu thực tế của các trường học và địa phương.

Ngày 26.8, Hội đồng thành viên NXBGDVN tiếp tục phê duyệt kế hoạch in bổ sung 8 triệu bản sách giáo khoa nhằm bảo đảm an ninh, an toàn nguồn sách, phục vụ việc khắc phục hậu quả thiên tai, bão lũ và đáp ứng những tình huống phát sinh khác.

Riêng tại TP.HCM, tính đến ngày 24.8, NXBGDVN đã cung ứng 25,5 triệu bản sách giáo khoa, đạt 102% so với kế hoạch dự kiến ban đầu là 25,1 triệu bản. Ngoài số sách cung ứng theo đơn đặt hàng của các trường, đơn vị còn tổ chức bán trực tiếp cho phụ huynh, học sinh tại các cửa hàng thuộc hệ thống phát hành. Từ các số liệu này, NXBGDVN khẳng định không có tình trạng thiếu hụt tổng nguồn cung sách giáo khoa.

NXBGDVN chủ động nguồn cung, đảm bảo đủ SGK trước thềm năm học mới

Vì sao vẫn xuất hiện cảnh xếp hàng mua sách?

Theo NXBGDVN, cảnh phụ huynh xếp hàng tại một số cửa hàng bán lẻ trong những ngày cận khai giảng không bắt nguồn từ việc thiếu nguồn sách trên toàn thị trường, mà do sự gián đoạn tạm thời trong kênh đăng ký mua sách truyền thống tại nhà trường, cùng những vướng mắc về lộ trình thực hiện chính sách miễn phí sách giáo khoa.

Tại TP.HCM, trước ngày 30.7, mới có 925 trong tổng số 1.501 cơ sở giáo dục gửi đơn đặt hàng sách giáo khoa qua các đơn vị phát hành thuộc hệ thống NXBGDVN, tương đương 62%. Toàn bộ sản lượng do 925 trường đăng ký đã được giao đầy đủ.

Tuy nhiên, sau ngày 15.8, có thêm 385 trường đặt hàng lần đầu, chiếm gần 26%, cùng 222 trường đăng ký bổ sung với sản lượng lớn. Đến ngày 25.8, vẫn còn 197 trường tại TP.HCM chưa gửi đơn đặt hàng sách giáo khoa. Việc nhiều đơn hàng xuất hiện cùng lúc khi năm học mới đã cận kề tạo áp lực đáng kể lên khâu phân phối và bán lẻ.

NXBGDVN cho biết, ngày 19.5 và trong tháng 6.2026, Sở GD&ĐT TP.HCM có thông tin yêu cầu các trường tạm dừng đặt sách để chờ chỉ đạo liên quan đề xuất cấp phát miễn phí sách giáo khoa.

Ngày 14.7, Sở tiếp tục ban hành Công văn số 6858/SGDĐT-GDPT về khảo sát nhu cầu mượn sách giáo khoa, nhưng chưa có hướng dẫn mới về việc đăng ký mua sách như những năm trước. Vì vậy, hoạt động đặt sách tại nhiều trường bị chậm lại trong thời gian chờ chủ trương chính thức.

Đến ngày 14.8, UBND TP.HCM ban hành Kế hoạch số 446/KH-UBND về triển khai miễn phí sách giáo khoa trên địa bàn. Theo kế hoạch, trong năm học 2026-2027, việc miễn phí được thực hiện căn cứ nhu cầu mượn sách thực tế của phụ huynh, học sinh, nhằm bảo đảm tiết kiệm và tránh lãng phí.

Ngay sau khi kế hoạch được ban hành, các trường đồng loạt gửi đơn đặt hàng với số lượng lớn đến các đơn vị phát hành. Cùng thời điểm, nhiều phụ huynh vẫn tự mua sách theo nhu cầu hoặc theo thông báo tự trang bị sách cho học sinh. “Nhu cầu kép” từ nhà trường và phụ huynh đã khiến lượng người tìm mua sách tăng mạnh, dẫn đến tình trạng ùn tắc, xếp hàng tại một số cửa hàng.

Như vậy, hiện tượng thiếu một số đầu sách tại từng điểm bán, từng thời điểm được xác định là thiếu hụt cục bộ trong khâu phân phối, không phải thiếu tổng nguồn cung trên toàn quốc.

Phụ huynh và học sinh có thể tìm mua được đầy đủ sách giáo khoa các lớp của NXBGDVN tại hệ thống cửa hàng trên toàn quốc

Những bất cập khi triển khai miễn phí sách ngay trong năm học 2026-2027

Tại Công văn số 1246/NXBGDVN ngày 24.7.2026 gửi Bộ GD&ĐT và các Sở GD&ĐT, NXBGDVN đã nêu một số khó khăn liên quan đến thời gian triển khai cung ứng sách giáo khoa miễn phí trong năm học 2026-2027.

Theo khoản 3 Điều 33 Nghị định số 271/2026/NĐ-CP ngày 3.7.2026, UBND các tỉnh, thành phố có trách nhiệm phê duyệt kế hoạch dự báo nhu cầu sách giáo khoa hằng năm trước ngày 30.10 để làm căn cứ lập dự toán; đồng thời bảo đảm sách được nhập vào thư viện các cơ sở giáo dục chậm nhất ngày 15.6 hằng năm.

NXBGDVN phân tích, nếu triển khai cung cấp sách miễn phí cho năm học 2026-2027 theo đúng tiến độ trên, các địa phương phải phê duyệt dự báo nhu cầu chậm nhất ngày 30.10.2025 và đưa sách vào kho thư viện trường học trước ngày 15.6.2026.

Trong khi đó, một số địa phương mới xây dựng kế hoạch miễn phí sách khi năm học 2026-2027 đã đến gần, nên không phù hợp với các mốc lập dự toán và nhập kho được quy định tại nghị định.

Một vấn đề khác là quá trình đấu thầu, in và hoàn thiện sách giáo khoa cần tối thiểu sáu tháng. Nếu địa phương đặt sản lượng in từ tháng 7.2026, dự kiến phải đến tháng 2.2027 mới có thể hoàn thành việc in và giao sách.

Trong khi đó, lượng sách đã sản xuất theo kế hoạch đều có địa chỉ cung ứng căn cứ đơn đăng ký của học sinh và cơ sở giáo dục. Nếu phát sinh đấu thầu, mua sách trong thời gian quá ngắn, nguy cơ thiếu sách tại nơi này nhưng thừa sách tại nơi khác có thể xảy ra, gây lãng phí nguồn lực.

NXBGDVN nhận định, trong một số năm trước mắt, dự kiến trước năm học 2029-2030, có thể đồng thời tồn tại hai hình thức cung ứng: phát hành sách theo nhu cầu mua của học sinh, gia đình và cơ sở giáo dục; cung ứng sách theo chính sách miễn phí để các trường cho học sinh mượn.

Bạn đọc, giáo viên, học sinh và các cơ sở giáo dục có thể truy cập, tra cứu và sử dụng miễn phí các bản SGK tại địa chỉ: taphuan.nxbgd.vn

Điều chuyển sách, khôi phục kênh đăng ký tại trường

Để xử lý tình trạng ùn tắc cục bộ, NXBGDVN cho biết đang liên tục điều chuyển sách từ các kho trung chuyển đến nhà sách, cửa hàng bán lẻ và đại lý có nhu cầu cao. Các đơn vị phát hành cũng được yêu cầu tăng cường nhân lực, kéo dài thời gian phục vụ và thúc đẩy các kênh đặt hàng trực tuyến, giao sách tận nhà.

NXBGDVN đồng thời đề nghị các cơ sở giáo dục tiếp tục tiếp nhận nhu cầu mua sách của phụ huynh. Sau khi có danh sách đăng ký, các công ty sách và thiết bị trường học tại địa phương sẽ vận chuyển trực tiếp tới trường, hạn chế việc phụ huynh phải tập trung tại một số cửa hàng bán lẻ.

Danh sách điểm bán chính thống được công khai trên https://nxbgd.vn/bai-viet/danh-sach-cac-cua-hang-cung-ung-sach-giao-khoa-phuc-vu-nam-hoc-2026-2027-trong-he-thong-cua-nxbgdvn. NXBGDVN cũng duy trì kênh hỗ trợ qua email tuyentruyen@nxbgd.vn và https://www.facebook.com/nxbgdvn.veph.

Trong thời gian chờ nhận sách giấy, học sinh và giáo viên có thể khai thác sách giáo khoa điện tử miễn phí trên nền tảng tập huấn của NXBGDVN. Đơn vị cũng khuyến khích học sinh tái sử dụng sách cũ thuộc bộ Kết nối tri thức với cuộc sống, nếu sách còn bảo đảm chất lượng, nhằm giảm áp lực mua sách mới và thực hành tiết kiệm.

Đối với năm học 2027-2028, NXBGDVN đề nghị các địa phương phê duyệt kế hoạch dự báo nhu cầu sách giáo khoa miễn phí trước ngày 30.10.2026, làm cơ sở lập dự toán; đăng ký và ký hợp đồng cung ứng trước ngày 1.12.2026 để đơn vị chủ động kế hoạch sản xuất, in và phát hành.

NXBGDVN cam kết tiếp tục điều phối nguồn hàng, phối hợp với các Sở GD&ĐT và cơ sở giáo dục, bảo đảm cung ứng đầy đủ sách giáo khoa cho học sinh trên toàn quốc trong năm học 2026-2027.