Ô nhiễm khói mù gia tăng tại Singapore

Hình ảnh khói mù tại Singapore. Chỉ số PSI tại Singapore đạt mức cao nhất ở phía Tây là 212 - thuộc mức rất không lành mạnh theo thang phân loại chỉ số vào trưa ngày 15/10/2026. Ảnh: The Straits Times

Singapore có thể khởi kiện các bên vi phạm theo luật chống ô nhiễm khói mù xuyên biên giới, đồng thời xem xét phối hợp hành động với các quốc gia khác.

Trong bài đăng trên Facebook ngày 15/10, Thủ tướng Wong nhấn mạnh Singapore sẽ làm mọi điều có thể để bảo vệ người dân trước tình trạng chất lượng không khí ngày càng xấu đi, dù không thể kiểm soát thời tiết, hướng gió hay trực tiếp can thiệp vào những gì xảy ra bên ngoài lãnh thổ.

“Chúng tôi không thể kiểm soát thời tiết hay hướng gió, cũng không thể trực tiếp kiểm soát những gì diễn ra bên ngoài biên giới. Tuy nhiên, chúng tôi sẽ làm tất cả những gì có thể để bảo vệ người dân Singapore, đồng thời phối hợp với các nước láng giềng giải quyết những nguyên nhân gốc rễ gây ra khói mù”, Thủ tướng cho biết.

Theo ông, tình trạng khói mù bắt nguồn từ các vụ cháy rừng và đất than bùn tại Indonesia, trong bối cảnh thời tiết khô hạn kéo dài khiến nguy cơ cháy lan và mức độ ô nhiễm gia tăng. Singapore đã đề nghị hỗ trợ Indonesia ứng phó với các đám cháy, đồng thời tiếp tục hợp tác với Jakarta và các đối tác ASEAN nhằm giải quyết vấn đề.

Truy cứu doanh nghiệp gây ô nhiễm

Theo The Straits Times, Bộ trưởng Phát triển bền vững và Môi trường Singapore Grace Fu ngày 14/10 cho biết chính phủ đang thu thập dữ liệu về tình trạng khói mù và chưa loại trừ khả năng tiến hành các biện pháp pháp lý đối với những doanh nghiệp liên quan.

Bà Fu nói Singapore vẫn để ngỏ các phương án xử lý và sẽ cân nhắc kỹ dữ liệu thu thập được trước khi quyết định bước đi tiếp theo.

Đạo luật Ô nhiễm khói mù xuyên biên giới của Singapore được ban hành năm 2014, cho phép xử lý những tổ chức hoặc cá nhân gây ra hoặc dung túng các vụ cháy dẫn đến ô nhiễm khói mù. Luật được áp dụng khi chỉ số tiêu chuẩn ô nhiễm không khí (PSI) tại bất kỳ khu vực nào của Singapore duy trì ở ngưỡng không lành mạnh trong ít nhất 24 giờ liên tục.

Singapore coi chất lượng không khí ở mức không lành mạnh khi chỉ số PSI đạt từ 101 trở lên. Các bên bị kết tội có thể bị phạt tới 100.000 SGD mỗi ngày, với tổng mức phạt tối đa 2 triệu SGD.

Cuộc điều tra của tổ chức môi trường Greenpeace đã nêu tên hai doanh nghiệp dầu cọ niêm yết tại Singapore là Bumitama Agri và First Resources, có liên quan đến các khu vực đồn điền tại Indonesia nơi phát hiện cháy và khói. Một doanh nghiệp tư nhân khác là First Borneo Plantations, có mối liên hệ sở hữu với các công ty đăng ký tại Singapore, cũng được đề cập trong báo cáo công bố ngày 5/10.

Việc các doanh nghiệp xuất hiện trong báo cáo điều tra không đồng nghĩa họ đã bị cơ quan chức năng kết luận vi phạm. Singapore hiện cần đánh giá dữ liệu và xác định trách nhiệm cụ thể trước khi quyết định có tiến hành các biện pháp pháp lý hay không.

Hỗ trợ quốc tế

Trong khi xem xét các biện pháp trong nước, Singapore tiếp tục đề nghị hỗ trợ Indonesia kiểm soát các đám cháy. Bộ trưởng Grace Fu cho biết Singapore đã chủ động đề xuất hỗ trợ theo hình thức mà Indonesia cho là phù hợp và cần thiết để xử lý tình hình.

Ngoại trưởng Indonesia Arrmanatha Nasir ngày 15/10 xác nhận nước này sẵn sàng tiếp nhận hỗ trợ từ nước ngoài để dập các đám cháy rừng đang gây khói mù tại nhiều khu vực Đông Nam Á.

Ông cho biết đề nghị hỗ trợ từ các nước láng giềng đã được thảo luận và đang trải qua quá trình xem xét. Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto đã bày tỏ sự chấp thuận, trong khi các bên tiếp tục trao đổi về những phương án triển khai cụ thể.

Động thái này mở ra khả năng tăng cường phối hợp khu vực trong bối cảnh các đám cháy rừng và đất than bùn tiếp tục đe dọa chất lượng không khí, sức khỏe cộng đồng và hoạt động kinh tế.

Chất lượng không khí thấp

Người dân xếp hàng dài chờ mua khẩu trang N95 do tình trạng khói mù vẫn tiếp diễn tại Singapore. Ảnh: The Straits Times

Tại Singapore, chính phủ đang triển khai các biện pháp bảo vệ những nhóm dân cư dễ bị ảnh hưởng bởi khói mù. Nhà chức trách phân phát khẩu trang, trong đó có khẩu trang N95, đồng thời mở các địa điểm có điều hòa không khí tại những câu lạc bộ cộng đồng và một số trung tâm thuộc mạng lưới cư dân, ủy ban cư dân để người dân có nơi tránh khói mù.

Thủ tướng Wong khuyến cáo người dân chú ý chăm sóc sức khỏe bản thân và những người xung quanh, đồng thời khẳng định chính phủ sẽ hỗ trợ những người có nhu cầu.

Tình trạng ô nhiễm đã diễn biến nghiêm trọng hơn trong ngày 15/10. Chỉ số PSI tại khu vực phía tây Singapore đạt 212 vào giữa trưa, mức cao nhất trong mùa khói mù năm nay. Ngưỡng này thuộc nhóm chất lượng không khí rất không lành mạnh, làm gia tăng lo ngại về nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe, đặc biệt đối với trẻ em, người cao tuổi và những người mắc bệnh hô hấp.

Singapore đang phải đối mặt với bài toán kép: bảo vệ người dân trước tác động tức thời của ô nhiễm, đồng thời tìm cách xác định và xử lý các bên có trách nhiệm đối với những đám cháy xuyên biên giới. Hiệu quả của các biện pháp này sẽ phụ thuộc đáng kể vào khả năng phối hợp với Indonesia và các quốc gia trong khu vực nhằm kiểm soát nguồn phát sinh khói mù.