Ở nước ngoài, ghế trẻ em trên ôtô thế nào mới 'đạt chuẩn'?

ảnh: Maxi Cosi.

Tại các thị trường quốc tế, ghế trẻ em, hay các thiết bị an toàn cho trẻ trên ôtô khi phân phối ra thị trường cần được trải qua các bài kiểm tra từ những tổ chức thứ 3 như International Consumer Research & Testing (ICRT) hay National Highway Traffic Safety Administration (NHTSA), Allgemeiner Deutscher Automobil-Club (ADAC).

Vậy các chứng nhận này bao gồm những bài kiểm tra nào? Làm thế nào để đảm bảo một chiếc xe được đánh giá đủ an toàn để bảo vệ trẻ khi di chuyển trên ôtô? Dưới đây là 2 tiêu chuẩn quen thuộc từ châu Âu và Mỹ mà các mẫu ghế trẻ em được phân phối tại các thị trường phương Tây thường được kiểm định.

Chuẩn ECE R44/04 tại châu Âu

ECE R44/04 là tiêu chuẩn chức nhận ghế an toàn trẻ em do Ủy ban Kinh tế châu Âu ban hành. Tiêu chuẩn này được áp dụng trên các thiết bị an toàn tại lục địa già từ năm 2006.

Để đạt được chứng nhận ECE R44/04, các mẫu ghế an toàn phải trải qua hàng loạt bài kiểm tra động lực học nghiêm ngặt sử dụng hình nhân mô phỏng (anthropomorphic test dummies) nhằm đo lường lực tác động lên các vùng cơ thể nhạy cảm của trẻ.

Tem chuẩn ECE R44/04 trên ghế trẻ em tại châu Âu. Ảnh: Picket & Rail.

Tổng số lượng bài kiểm tra theo chuẩn ECE R44/03 gồm 4 dạng chính là thử nghiệm va chạm trực diện mô phỏng tai nạn ở tốc độ 50 km/h, thử nghiệm va chạm từ phía sau mô phỏng lực đâm từ đuôi với tốc độ 30 km/h, thử nghiệm lật xe bảo vệ vùng đầu và kiểm tra độ bền khóa an toàn.

Chỉ riêng phần khóa trên ghế cần được trải qua 5.000 lần kiểm tra, đảm bảo dây đai có thể ngăn trẻ bị trượt, văng ra ngoài trong trường hợp xảy ra tai nạn.

Theo chuẩn ECE R44/04, các thiết bị cho trẻ thường được chia thành 5 nhóm chính theo độ tuổi hoặc cân nặng. Loại tối giản nhất là đệm nâng (booster), dành cho trẻ có cân nặng 22-36 kg.

Để đạt hiệu quả hấp thụ xung lực cao nhất, cấu trúc lõi của các dòng ghế đạt chuẩn thường được làm từ vật liệu siêu hấp thụ lực EPP (Expanded Polypropylene) kết hợp cùng foam PU (Polyurethane) mật độ cao ở phần đế nhằm tăng tính đàn hồi.

Hệ thống neo giữ tiêu chuẩn bắt buộc có vỏ bọc điểm kết nối ISOFIX để bảo vệ bề mặt ghế da của ôtô, kết hợp chân đỡ chịu lực (support leg) có khả năng tùy chỉnh chiều dài và gập gọn nhằm giảm thiểu tối đa biên độ lật, xoay của ghế khi xảy ra va chạm.

Chuẩn FMVSS No.213 tại Mỹ

Trọng tâm của FMVSS No.213 (Federal Motor Vehicle Safety Standard 213) là bài thử nghiệm động lực học trên xe trượt ở vận tốc khoảng 48 km/h nhằm giả lập một vụ tai nạn đâm trực diện nghiêm trọng.

Để đạt chứng nhận, sản phẩm phải vượt qua các tiêu chí kiểm định nghiêm ngặt đo lường trên hình nhân.

Đối với nôi cho trẻ sơ sinh lắp quay về sau (rear facing), quy định sẽ giới hạn góc quay tối đa của cấu trúc ghế trong suốt quá trình va chạm nhằm bảo vệ phần cổ và lưng của trẻ sơ sinh.

Bài kiểm tra theo chuẩn FMVSS No.231. Ảnh: FMVSS.

Với các dòng ghế lắp về phía trước (forward facing), các bài kiểm tra được thực hiện nhằm đánh giá 4 tiêu chí gồm chấn thương vùng đầu (HIC), đo lường tổn thương não bộ do sự giảm tốc đột ngột, biên độ dịch chuyển vùng đầu, khoảng cách tối đa mà phần đầu của trẻ có nguy cơ bị lao về phía trước khi xảy ra va chạm, lực tác động lên vùng ngực của trẻ, đảm bảo áp lực từ dây đai an toàn không gây chấn thương lồng ngực và kiểm tra khoảng cách giới hạn mà vùng đầu gối của trẻ có thể bị tác động.

Theo chuẩn FMVS No.213, ghế an toàn tuyệt đối không được nứt vỡ, gãy hỏng trong suốt quá trình thử nghiệm động lực học, đồng thời phải giữ chặt hình nhân hoàn toàn bên trong không gian bảo vệ của ghế, không để xảy ra tình trạng văng hay tuột ra ngoài.

Vật liệu của các mẫu ghế trẻ em trên ôtô tại Mỹ cũng được kiểm soát gắt gao. Các lớp đệm xốp giảm chấn và vải bọc dệt phải đạt các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về khả năng chống cháy (flame-retardant).

Cơ chế kỹ thuật của cụm khóa phải được tính toán để trẻ tập đi không thể tự bấm mở, nhưng người lớn có thể dễ dàng giải phóng trẻ sau tai nạn.

Ghế đạt chuẩn được in tem khẳng định đạt chuẩn FMVSS 213. Ảnh: Car Seats for the Littles.

Tại Mỹ, mỗi chiếc ghế đạt chuẩn bắt buộc có hệ thống tem nhãn cố định, hiển thị rõ ràng ở vị trí dễ quan sát với các nội dung pháp lý gồm văn bản chứng nhận đạt tiêu chuẩn an toàn xe cơ giới, hướng dẫn lắp đặt cơ bản, giới hạn trọng lượng của trẻ, tên và địa chỉ của nhà sản xuất/nhà phân phối, cùng ngày tháng sản xuất.

Đối với các dòng ghế lắp ngược, nhãn cảnh báo nguy hiểm từ túi khí hàng ghế trước (Air bag warning label) là bắt buộc. Ghế cũng phải có một khe hoặc túi chuyên dụng để cất giữ cuốn sách hướng dẫn sử dụng.

Quy định cũng yêu cầu mọi ghế an toàn bắt buộc phải tích hợp sẵn các đầu nối LATCH (hệ thống neo giữ ghế trẻ em bằng ngàm khóa, hay còn gọi là ISOFIX), đồng bộ với các điểm neo cố định bắt buộc phải có trên sàn/ghế ôtô theo tiêu chuẩn FMVSS 225.

Mọi ghế trẻ em tại Mỹ đều phải có ISOFIX. Ảnh: Phúc Hậu.

Ghế phải vượt qua bài kiểm tra va chạm 30 mph khi chỉ sử dụng duy nhất dây đai vòng (lap belt) của xe hoặc chỉ dùng đầu nối LATCH dưới. Đối với ghế lắp xuôi, một bài kiểm tra nghiêm ngặt hơn sẽ được thực hiện khi có gắn thêm dây đai cố định phía trên (top tether). Ghế đệm nâng (booster) sẽ được thử nghiệm phối hợp cùng hệ thống đai an toàn 3 điểm (lap-shoulder belt) của xe.

Nhà sản xuất phải dán nhãn chỉ rõ mức trọng lượng tối đa của trẻ mà hệ thống ngàm dưới có thể chịu được. Khi trẻ vượt quá mức cân nặng này, phụ huynh bắt buộc phải chuyển sang phương thức lắp đặt ghế bằng hệ thống dây đai an toàn của xe thay vì tiếp tục dùng ngàm.