Ổn định giá cả, kiểm soát lạm phát trong những tháng cuối năm

Diễn đàn thường niên về diễn biến thị trường, giá cả ở Việt Nam lần thứ hai năm 2026 tổ chức ngày 9/7 tại Hà Nội.

Chỉ số giá tiêu dùng 6 tháng đầu năm trong tầm kiểm soát

Ngày 9/7/2026, tại Hà Nội, Học viện Tài chính phối hợp Cục Quản lý Giá, Bộ Tài chính tổ chức Diễn đàn thường niên về diễn biến thị trường, giá cả ở Việt Nam lần thứ hai năm 2026.

Phát biểu khai mạc diễn đàn, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Mạnh Thiều, Phó Giám đốc Học viện Tài chính cho biết, Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên trong năm 2026, đòi hỏi tổng cầu (từ tiêu dùng, đầu tư đến xuất khẩu…) phải tăng rất mạnh; các sức ép đối với chính sách tiền tệ và tài khóa cũng sẽ rất lớn. Việc phải cân bằng mục tiêu tăng trưởng cao chưa từng đạt được trong lịch sử với mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô là vô cùng khó khăn.

Diễn đàn về diễn biến thị trường, giá cả ở Việt Nam lần thứ hai năm 2026 được tổ chức nhằm phân tích rõ hơn những xu hướng, động lực chủ yếu tạo nên bức tranh thị trường, giá cả trong sáu tháng đầu năm 2026, những thách thức trong và ngoài nước mà Việt Nam phải đối mặt trong nửa cuối năm 2026 và đề xuất các giải pháp nhằm đạt được mục tiêu kép Quốc hội đã thông qua.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Mạnh Thiều, Phó Giám đốc Học viện Tài chính phát biểu khai mạc diễn đàn.

Tính chung sáu tháng đầu năm 2026 so với cùng kỳ năm trước, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân tăng 4,38% (cùng kỳ năm 2025 tăng 3,27%). Đối với mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, trong bối cảnh giá cả thị trường biến động mạnh, nhu cầu tín dụng tăng cao, chênh lệch lãi suất VND-USD lớn, các sức ép về lạm phát, tỷ giá đã dần được hóa giải và vẫn trong tầm kiểm soát của cơ quan quản lý, điều hành.

Cụ thể, lạm phát 6 tháng đầu năm 2026 diễn biến theo hướng tăng cao trong tháng 2, tháng 3 và tháng 4 nhưng đã có dấu hiệu hạ nhiệt vào cuối quý II.

Diễn biến giá cả có sự phân hóa theo từng giai đoạn. CPI tháng 1 tăng 0,05%, tháng 2 tăng 1,14%, bình quân 2 tháng tăng 2,94%. Sang tháng 3 và tháng 4, áp lực lạm phát gia tăng rõ rệt do giá xăng dầu, gas và vật liệu xây dựng tăng theo giá thế giới và chi phí đầu vào, khiến CPI lần lượt tăng 1,23% và 0,84% so với tháng trước; đến tháng 5, giá lương thực, thực phẩm giảm do nguồn cung dồi dào, góp phần làm CPI chỉ tăng 0,29% so với tháng trước; chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 6/2026 giảm 0,39% so với tháng trước, chủ yếu do giá xăng dầu giảm theo giá nhiên liệu thế giới.

Đại diện Cục Quản lý giá, Bộ Tài chính cho rằng, trong 6 tháng đầu năm, công tác điều hành giá được triển khai chủ động, linh hoạt và kịp thời trong bối cảnh áp lực lạm phát gia tăng từ cả yếu tố trong nước và quốc tế. Mặc dù giá một số mặt hàng chiến lược, đặc biệt là năng lượng, có thời điểm biến động mạnh, thị trường hàng hóa trong nước vẫn cơ bản ổn định, nguồn cung được bảo đảm, không xảy ra tình trạng thiếu hàng hoặc sốt giá trên diện rộng.

Các giải pháp điều hành giá, bảo đảm nguồn cung hàng hóa thiết yếu và chính sách miễn, giảm thuế, phí đối với xăng dầu đã góp phần hạn chế áp lực lạm phát chi phí đẩy, hỗ trợ hoạt động sản xuất kinh doanh, ổn định đời sống người dân và tạo nền tảng cho việc thực hiện mục tiêu kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong năm 2026.

Các khách mời tham dự diễn đàn.

Tuy nhiên, cũng cần lưu ý rằng, CPI của Việt Nam bình quân 6 tháng đầu năm 2026 tăng 4,38% so với cùng kỳ năm 2025. Đây là mức tăng CPI bình quân 6 tháng đầu năm cao nhất trong giai đoạn 12 năm qua (từ 2015-2026).

Trong bối cảnh đó, lạm phát 6 tháng đầu năm 2026 vẫn trong tầm kiểm soát, song áp lực đối với mục tiêu cả năm còn lớn do chi phí đầu vào, biến động giá năng lượng và các rủi ro lạm phát vẫn hiện hữu, đặt ra thách thức cho công tác điều hành trong thời gian tới.

Dư địa điều hành giá cả còn tương đối hẹp, áp lực kiểm soát lạm phát nửa cuối năm

Năm 2026 là năm đầu tiên triển khai Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội giai đoạn 2026-2030, đồng thời thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số. Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường, nhiều rủi ro và bất định gia tăng, Chính phủ đã xác định kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế là nhiệm vụ trọng tâm trong công tác chỉ đạo, điều hành.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới và tại Việt Nam, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Ngô Trí Long, Chuyên gia kinh tế, Hiệp hội tư vấn tài chính Việt Nam đưa ra dự báo CPI năm 2026 ở Việt Nam có thể diễn ra theo 3 kịch bản. Với kịch bản thuận lợi, CPI bình quân tăng từ 4,2-4,4%; Kịch bản thứ 2 là cơ sở với CPI bình quân tăng từ 4,4-4,7%; hoặc kịch bản bất lợi thì CPI bình quân tăng từ 4,8 5,2%.

Ông Phạm Minh Thụy, Viện Kinh tế-Tài chính, Học viện Tài chính phân tích, nửa cuối năm 2026, giá cả thị trường Việt Nam tiếp tục biến động và gắn kết ngày càng chặt chẽ hơn vào biến động của giá nguyên, nhiên vật liệu trên thị trường thế giới. Trong khi đó, tăng trưởng kinh tế thế giới năm 2026 đều được các tổ chức quốc tế (như IMF, UN, WB, OECD…) điều chỉnh giảm dự báo so với các báo cáo trước đó, phản ánh mức độ nghiêm trọng của cú sốc cung và những rủi ro kéo dài đối với hoạt động kinh tế toàn cầu.

Quang cảnh diễn đàn.

Thạc sĩ Tạ Thị Thu Việt, Phó Trưởng ban, Ban Thống kê Dịch vụ và Giá, Cục Thống kê cho rằng, mặc dù CPI bình quân 6 tháng đầu năm 2026 được kiểm soát trong mục tiêu đề ra, song áp lực lạm phát trong những tháng cuối năm vẫn ở mức đáng lưu ý. Theo tính toán của Cục Thống kê, để kiểm soát CPI bình quân cả năm khoảng 4,5%, dư địa tăng CPI bình quân mỗi tháng từ nay đến cuối năm chỉ còn khoảng 0,2% so với tháng trước.

“Đây là dư địa điều hành tương đối hẹp, đòi hỏi công tác quản lý, điều hành giá phải chủ động, linh hoạt, thận trọng và bám sát diễn biến thị trường trong nước cũng như quốc tế”, bà Việt phân tích.

Từ góc độ chuyên gia kinh tế, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Ngô Trí Long khẳng định: Lạm phát năm 2026 chưa vượt khỏi tầm kiểm soát, nhưng dư địa điều hành đã thu hẹp. Nếu điều hành chủ quan, điều chỉnh giá dịch vụ công thiếu nhịp độ, để giá năng lượng, vật liệu, logistics, tỷ giá và kỳ vọng thị trường cộng hưởng, CPI cả năm có thể vượt mục tiêu. Ngược lại, nếu điều hành chủ động theo kịch bản, phối hợp tốt chính sách tiền tệ-tài khóa-giá cả-cung ứng, ổn định tỷ giá, bảo đảm hàng hóa thiết yếu, kiểm soát chi phí logistics và truyền thông chính sách hiệu quả, Việt Nam vẫn có cơ sở giữ CPI quanh mục tiêu, đồng thời duy trì đà tăng trưởng.