Ổn định thuế, phí sẽ giúp thị trường ô tô nhập khẩu phát triển hài hòa

Lắp ráp trong nước đem lại nhiều lợi thế cho xe phổ thông, phương thức nhập khẩu "chắp cánh" cho các dòng xe thiên về trải nghiệm. Ảnh: Hoàng Linh

Tuần này, Audi Việt Nam đã giới thiệu cùng lúc Audi Q3 và Audi Q5 thế hệ mới. Trong đó, Audi Q3 mới được phân phối với giá từ 2,099 tỷ đồng, với những nâng cấp đáng kể về ngoại thất, nội thất số hóa và các hệ thống hỗ trợ người lái.

Ở phân khúc cao hơn, Audi Q5 thế hệ mới có giá từ 2,949 tỷ đồng, cạnh tranh trực tiếp với BMW X3, Mercedes-Benz GLC hay Volvo XC60. Phiên bản mới được phát triển trên nền tảng hiện đại hơn, tích hợp nhiều công nghệ hỗ trợ lái tiên tiến, đồng thời cải thiện khả năng kết nối và trải nghiệm người dùng.

Hai mẫu xe mới của Audi trình làng trong thời gian khá sát với các thị trường quốc tế, và chỉ ít lâu sau khi hãng xe Đức ra mắt chiếc ô tô điện Q6 e-tron cho thị trường trong nước.

Trước đó, Jeep và RAM đã mở rộng danh mục sản phẩm nhập khẩu chính hãng với các mẫu Wrangler, RAM 1500... mới, tiếp tục khai thác nhóm khách hàng yêu thích xe địa hình và bán tải cỡ lớn của Mỹ. Mercedes-Benz vừa xác nhận kế hoạch đưa mẫu CLA thuần điện thế hệ mới về Việt Nam trong thời gian tới, trong khi Volvo hiện đang thúc đẩy doanh số chiếc XC90 bản nâng cấp vừa trình làng. Porsche cũng đang gấp rút chuẩn bị cho việc đưa những chiếc Cayenne thuần điện mới về nước.

Porsche Cayenne thuần điện đã "chốt lịch" với thị trường Việt Nam. Ảnh: Hoàng Linh

Xu hướng này phản ánh sự gia tăng hiện diện của xe nhập khẩu trên thị trường trong nước. Theo số liệu từ Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), doanh số xe nhập khẩu nguyên chiếc trong 5 tháng đầu năm 2026 tăng 27% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức tăng trưởng của xe lắp ráp trong nước.

Sự tăng trưởng này đến từ nhiều nguyên nhân. Một mặt, quá trình hội nhập kinh tế quốc tế và các hiệp định thương mại tự do giúp mở rộng khả năng tiếp cận sản phẩm từ nhiều thị trường khác nhau. Mặt khác, nhu cầu của người tiêu dùng cũng đang thay đổi khi ngày càng quan tâm tới các công nghệ mới, xe điện, xe hiệu suất cao hoặc những dòng xe có tính cá nhân hóa cao.

Đối với nhiều thương hiệu cao cấp, nhập khẩu vẫn là phương án phù hợp nhất để đưa các sản phẩm mới đến Việt Nam. Các dòng SUV hạng sang, xe điện thế hệ mới, xe thể thao hiệu năng cao hay các mẫu xe sản lượng thấp thường khó đạt quy mô đủ lớn để tổ chức lắp ráp trong nước. Nhờ nhập khẩu nguyên chiếc, người tiêu dùng có cơ hội tiếp cận các sản phẩm toàn cầu trong thời gian ngắn hơn, đồng thời được trải nghiệm những công nghệ mới nhất của ngành ô tô thế giới.

Tuy nhiên, hoạt động nhập khẩu ô tô cũng đòi hỏi các doanh nghiệp phải có kế hoạch chuẩn bị từ sớm. Việc đưa một mẫu xe mới về Việt Nam thường kéo dài từ nhiều tháng đến vài năm, bao gồm quá trình làm việc với hãng mẹ, đăng ký sản phẩm, chuẩn bị hệ thống dịch vụ, đào tạo kỹ thuật viên và xây dựng mạng lưới cung ứng phụ tùng.

Xe cao cấp với trang bị phong phú, xe có tiêu chuẩn cao... chỉ có thể lắp ráp tập trung ở những cứ điểm lớn của nhà sản xuất. Ảnh: Hoàng Linh

Trong bối cảnh đó, khả năng dự báo môi trường kinh doanh trở thành yếu tố quan trọng đối với các nhà nhập khẩu. Chia sẻ tại sự kiện ra mắt Audi Q3 và Q5 thế hệ mới, ông Trần Tấn Trung - cổ đông sáng lập Audi Việt Nam, đồng thời là người có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực nhập khẩu ô tô và xe máy cao cấp - cho rằng điều các doanh nghiệp quan tâm lúc này không phải là những ưu đãi đặc biệt nhất thời mà còn là tính ổn định, đặc biệt là về khía cạnh thuế phí.

Theo ông Trung, khi chính sách có lộ trình rõ ràng và được duy trì trong thời gian đủ dài, doanh nghiệp nhập khẩu xe sẽ thuận lợi hơn trong việc xây dựng kế hoạch kinh doanh, đầu tư cơ sở vật chất cũng như làm việc với các đối tác quốc tế về nguồn cung sản phẩm.

Một ví dụ được nhiều doanh nghiệp nhắc tới là quyết định kéo dài chính sách miễn 100% lệ phí trước bạ đối với xe điện chạy pin đến năm 2030. Với thời hạn áp dụng kéo dài nhiều năm, chính sách này giúp các hãng xe, đơn vị phát triển hạ tầng và các doanh nghiệp liên quan có thêm cơ sở để xây dựng kế hoạch đầu tư dài hạn thay vì chỉ phản ứng theo các chương trình hỗ trợ ngắn hạn.

Từ góc độ thị trường, chính sách dài hạn cũng góp phần hạn chế tâm lý chờ đợi hoặc mua sắm theo từng đợt ưu đãi, dẫn đến nhiều bất cập đối với hãng xe trong duy trì nguồn cung, cải thiện chất lượng dịch vụ. Khi môi trường chính sách có thể dự báo tốt hơn, người tiêu dùng cũng dễ đưa ra quyết định dựa trên nhu cầu sử dụng thực tế, qua đó giúp thị trường phát triển cân bằng và bền vững hơn.

Ông Trần Tấn Trung chia sẻ ý kiến về sự phát triển của ô tô nhập khẩu giai đoạn hiện nay. Ảnh: Hoàng Linh

Dĩ nhiên, việc xây dựng các chính sách dài hạn cho lĩnh vực ô tô không đơn giản. Cơ quan quản lý cần cân đối nhiều mục tiêu khác nhau như phát triển công nghiệp ô tô trong nước, thúc đẩy chuyển đổi xanh, bảo đảm nguồn thu ngân sách và thực hiện các cam kết hội nhập quốc tế. Trong khi đó, xe nhập khẩu cũng chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố bên ngoài như tỷ giá, chi phí logistics hay biến động của chuỗi cung ứng toàn cầu.

Chính vì vậy, điều được nhiều doanh nghiệp kỳ vọng không nhất thiết là các ưu đãi đặc biệt dành riêng cho xe nhập khẩu, mà là một môi trường chính sách ổn định, và có thể dự báo trong dài hạn. Đây được xem là yếu tố quan trọng để các doanh nghiệp chủ động hơn trong hoạt động đầu tư, đồng thời giúp xe nhập khẩu và xe sản xuất trong nước cùng phát triển hài hòa, đáp ứng tốt hơn nhu cầu ngày càng đa dạng của người tiêu dùng Việt Nam.