Ông Kevin Warsh chuẩn bị tiếp quản 'ghế nóng' Fed giữa áp lực kép

Ông Kevin Warsh chuẩn bị được Thượng viện Mỹ phê chuẩn làm Chủ tịch Fed. Ảnh: REUTERS/TTXVN

Theo Financial Times ngày 12/5, Thượng viện Mỹ được cho là sẽ sớm phê chuẩn ông Warsh thay thế ông Jerome Powell để lãnh đạo Fed trong giai đoạn đặc biệt nhạy cảm đối với kinh tế Mỹ. Giá năng lượng leo thang sau xung đột tại Trung Đông đã đẩy thước đo lạm phát của Fed lên 3,5%, cao hơn đáng kể so với mục tiêu 2%.

Trong khi đó, chính quyền Tổng thống Trump liên tục gây sức ép buộc Fed phải hạ lãi suất nhằm hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Tình thế này khiến giới kinh tế cho rằng ông Warsh sẽ rơi vào thế khó khi vừa phải kiểm soát lạm phát vừa phải duy trì tính độc lập của Fed.

Ông David Wilcox, chuyên gia kinh tế tại Viện Peterson, nhận định ông Warsh đang bước vào “một tình huống gần như bất khả thi”, khi phải cân bằng giữa yêu cầu giảm lãi suất từ Nhà Trắng và nguy cơ lạm phát tiếp tục tăng cao.

Cuộc họp gần nhất của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) cho thấy sự chia rẽ ngày càng sâu sắc bên trong Fed. Ngân hàng trung ương Mỹ giữ nguyên lãi suất tháng thứ ba liên tiếp, nhưng ba chủ tịch Fed khu vực đã công khai phản đối định hướng phát tín hiệu cắt giảm lãi suất trong tương lai. Đây là tình trạng bất đồng lớn nhất trong nội bộ Fed kể từ năm 1992.

Nhiều chuyên gia cho rằng các phản đối này không chỉ phản ánh lo ngại về giá năng lượng tăng mạnh sau khi Iran đóng eo biển Hormuz, mà còn là tín hiệu gửi tới ông Warsh rằng nhiều quan chức Fed sẽ chống lại áp lực hạ lãi suất.

Eo biển Hormuz vốn là tuyến vận chuyển khoảng 20% lượng dầu toàn cầu trước khi chiến sự bùng phát. Nếu tuyến hàng hải này tiếp tục bị phong tỏa trong nhiều tuần tới, lạm phát tại Mỹ có thể còn chịu thêm áp lực.

Bà Mary Daly, Chủ tịch Fed San Francisco, cảnh báo chuỗi cung ứng bị tắc nghẽn có thể khiến lạm phát duy trì trên mục tiêu 2% lâu hơn dự kiến. Trong khi đó, ông Austan Goolsbee, Chủ tịch Fed Chicago, bác bỏ quan điểm cho rằng sự bùng nổ AI sẽ tạo dư địa để Fed giảm lãi suất.

Theo ông Goolsbee, làn sóng đầu tư vào trung tâm dữ liệu, chip và hạ tầng AI đang đẩy giá đất, chi phí xây dựng và nhu cầu năng lượng tăng mạnh, từ đó khiến mức lãi suất trung tính của nền kinh tế có thể phải duy trì ở mức cao hơn.

Ngoài các thách thức kinh tế, ông Warsh còn được cho là sẽ phải xử lý mối quan hệ phức tạp với ông Trump. Tổng thống Mỹ thời gian qua liên tục công kích Fed và gây tranh cãi với nỗ lực sa thải một số quan chức ngân hàng trung ương.

Tòa án Tối cao Mỹ hiện vẫn đang xem xét vụ kiện liên quan bà Lisa Cook, thành viên Hội đồng Thống đốc Fed, sau khi ông Trump tìm cách cách chức bà hồi năm ngoái với cáo buộc gian lận thế chấp mà bà phủ nhận.

Ông Jerome Powell cũng phá vỡ thông lệ gần 80 năm khi quyết định ở lại Fed với vai trò thống đốc thay vì rời hoàn toàn khỏi ngân hàng trung ương sau khi kết thúc nhiệm kỳ chủ tịch. Động thái này được cho là nhằm duy trì sự ổn định nội bộ trong lúc Fed chịu áp lực chính trị gia tăng.

Một số nhà kinh tế tham dự hội nghị của Viện Hoover tuần trước cho rằng Fed cũng phải chịu trách nhiệm cho làn sóng chỉ trích hiện nay do đã đánh giá sai lạm phát hậu Covid-19 trong nhiều năm. Ông Marvin Barth từ Thematic Markets nhận định các sai lầm chính sách dưới thời ông Powell đã tạo điều kiện để ông Trump gia tăng sức ép lên Fed.

Tuy nhiên, nhiều quan chức và nhân sự bên trong Fed cũng được cho là thận trọng với ông Warsh, do ông từng nhiều lần công khai chỉ trích cách điều hành của Fed khi còn là học giả tại Viện Hoover.

Ông John Cochrane, nhà kinh tế tại Viện Hoover, cho rằng nhiệm vụ đầu tiên của ông Warsh sẽ là tìm cách đoàn kết lại FOMC xung quanh một định hướng chính sách chung. Theo ông, việc ông Powell tiếp tục ở lại Fed, nơi ông vẫn nhận được sự tín nhiệm lớn từ đội ngũ nhân sự, có thể khiến quá trình này trở nên khó khăn hơn.