Ông Mojtaba Khamenei được chọn làm Lãnh tụ Tối cao Iran

Iran phóng tên lửa mang đầu đạn 1,5 tấn về phía Israel Hãng thông tấn Mehr đã công bố đoạn video ghi lại cảnh Iran phóng tên lửa đạn đạo Khorramshahr-4 về phía trung tâm Tel Aviv, sân bay Ben Gurion (Israel) ngày 5/3.

Các giáo sĩ cấp cao Iran cho biết trong tuyên bố đăng trên truyền thông nhà nước rằng họ đã chọn Mojtaba Khamenei, con trai của lãnh tụ tối cao quá cố Ayatollah Ali Khamenei, làm người kế nhiệm cha mình.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cũng gửi lời chúc mừng Mojtaba Khamenei trong một tuyên bố, ca ngợi việc bổ nhiệm này là “bình minh mới và giai đoạn mới cho cách mạng và sự cai trị của Cộng hòa Hồi giáo”.

Mojtaba Khamenei có quan hệ chặt chẽ với IRGC và được xem là ứng viên được lực lượng này ủng hộ.

Ông Mojtaba Khamenei. Ảnh: Reuters

Iran có lãnh tụ tối cao thứ ba kể từ năm 1979

Lãnh tụ tối cao của Iran vừa là lãnh đạo tinh thần vừa là người nắm quyền lực cao nhất của đất nước.

Kể từ khi chức vụ này được thiết lập sau Cách mạng Hồi giáo năm 1979 cho Ayatollah Ruhollah Khomeini, Iran mới chỉ có hai lãnh tụ tối cao. Nay nước này đã có người thứ ba.

Mojtaba Khamenei, 56 tuổi, một chính trị gia và giáo sĩ, đã được Hội đồng Chuyên gia gồm 88 giáo sĩ bổ nhiệm vào vị trí này, theo tuyên bố được công bố vào sáng sớm 9/3 theo giờ địa phương.

Mỹ và Israel phản ứng về lãnh tụ tối cao mới của Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông xem việc Mojtaba Khamenei trở thành lãnh tụ tối cao Iran là một kết cục “không thể chấp nhận”.

“Khamenei có con trai, nhưng điều đó là không thể chấp nhận đối với tôi. Chúng tôi muốn một người có thể mang lại hòa hợp và hòa bình cho Iran”, ông Trump nói với Axios hôm 5/3.

Ngoài tuyên bố này, ông Trump chưa đưa ra nhiều chi tiết về kiểu lãnh đạo mà ông muốn thấy tại Iran. Trong cuộc phỏng vấn với CNN hôm 6/3, ông nói rằng ông không quá quan tâm việc Iran có trở thành một nền dân chủ hay không.

“Tôi chỉ nói rằng phải có một lãnh đạo công bằng và chính trực, làm tốt công việc của mình, đối xử tốt với Mỹ và Israel, cũng như với các quốc gia khác ở Trung Đông, họ đều là đối tác của chúng tôi”, ông nói.

Khi được hỏi liệu ông có chấp nhận việc Iran tiếp tục có một lãnh đạo tôn giáo hay không, ông Trump trả lời: “Có thể. Điều đó còn tùy người đó là ai. Tôi không có vấn đề với các lãnh đạo tôn giáo. Tôi làm việc với nhiều lãnh đạo tôn giáo và họ rất tuyệt”.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: Reuters

Trong khi đó, Israel tuyên bố sẽ nhắm mục tiêu vào bất kỳ ai kế nhiệm Ayatollah Ali Khamenei. Quân đội Israel ngày 8/3 cho biết “cánh tay dài của nhà nước Israel sẽ tiếp tục truy đuổi người kế nhiệm và bất kỳ ai tham gia lựa chọn người đó”.

Một quan chức Israel nói với CNN rằng họ nghi ngờ người dân Iran muốn “thay thế một Ayatollah này bằng một Ayatollah khác”.

Ông Trump từ chối bình luận về tương lai Lãnh tụ tối cao mới của Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã từ chối bình luận về việc Iran bổ nhiệm Mojtaba Khamenei làm lãnh tụ tối cao mới trong một cuộc phỏng vấn gần đây, chỉ nói ngắn gọn: “Chúng ta hãy chờ xem điều gì sẽ xảy ra”.

Bên cạnh đó, ông Trump cũng kêu gọi Tổng thống Israel Isaac Herzog ân xá cho Thủ tướng Netanyahu, người đang phải hầu tòa trong một vụ án tham nhũng.

“Bibi Netanyahu nên được ân xá ngay lập tức. Tôi cho rằng việc không làm như vậy là một sai lầm lớn. Chúng tôi muốn Bibi tập trung vào cuộc chiến, chứ không phải bị phân tâm bởi một vụ án vô lý”, ông Trump nói với Times of Israel, sử dụng biệt danh quen thuộc của ông Netanyahu.

Ông Trump sẽ quyết định điều kiện đầu hàng của Iran

Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth cho biết Washington và Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ là bên định đoạt “các điều kiện đầu hàng” trong bất kỳ kết cục nào của cuộc đối đầu với Iran, song không nêu chi tiết những điều kiện cụ thể.

Tuần trước, ông Trump tuyên bố rằng “sẽ không có thỏa thuận nào với Iran, ngoại trừ việc đầu hàng vô điều kiện”.

Ông Trump cùng Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth phát biểu tại chuyên cơ Không lực Một ngày 7/3. Ảnh: Reuters.

Trong cuộc phỏng vấn phát sóng ngày 8/3 của CBS, khi được hỏi “đầu hàng vô điều kiện” sẽ trông như thế nào, ông Hegseth đáp: “Điều đó có nghĩa là chúng tôi chiến đấu để giành chiến thắng. Điều đó có nghĩa là chúng tôi đặt ra các điều kiện. Chúng tôi sẽ biết khi nào họ không còn khả năng tiếp tục chiến đấu. Sẽ đến lúc họ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc phải làm vậy. Dù họ có nhận ra hay không, họ sẽ mất khả năng tác chiến và buộc phải đầu hàng”.

Ông Hegseth cho rằng việc đầu hàng có thể diễn ra dưới nhiều hình thức khác nhau, kể cả thông qua các cuộc tiếp xúc trực tiếp giữa các bên. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh người quyết định cuối cùng về các điều kiện sẽ là Tổng thống Trump, chứ không phải phía Iran.

“Dù họ có muốn thừa nhận hay không, dù lòng tự tôn có cho phép họ nói ra hay không, thì chính Tổng thống Trump sẽ là người đặt ra các điều kiện đó”, ông Hegseth nói.

Iran tuyên bố bước vào “kỷ nguyên của phẩm giá và sức mạnh” dưới thời lãnh tụ mới

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian hoan nghênh quyết định của Hội đồng Chuyên gia Iran trong việc lựa chọn lãnh tụ tối cao mới, cho rằng việc bổ nhiệm Mojtaba Khamenei sẽ mở ra “một kỷ nguyên mới của phẩm giá và sức mạnh” cho đất nước.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian. Ảnh: Reuters.

Trong tuyên bố được hãng thông tấn Fars dẫn lại, ông Pezeshkian nhấn mạnh: “Quyết định quan trọng này phản ánh ý chí của quốc gia Hồi giáo trong việc củng cố sự đoàn kết dân tộc - một sự đoàn kết vững chắc như bức tường kiên cố, giúp nhân dân Iran đứng vững trước những âm mưu của các thế lực thù địch”.

Trước đó, lực lượng vũ trang Iran, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) cùng nhiều lãnh đạo cấp cao của nước này, trong đó có Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammed-Bagher Qalibaf và Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran Ali Larijani, đã tuyên bố trung thành với lãnh tụ tối cao mới.

Quân đội Iran tuyên thệ trung thành với ông Mojtaba Khamenei

Lực lượng vũ trang Iran trở thành cơ quan mới nhất tuyên bố ủng hộ Lãnh tụ tối cao mới Mojtaba Khamenei, sau khi ông được Hội đồng Chuyên gia bổ nhiệm kế nhiệm cha mình.

Trong tuyên bố được đăng tải trên các phương tiện truyền thông nhà nước, quân đội Iran mô tả ông Khamenei là người “công minh, uyên bác, mộ đạo và đầy năng lực”, đồng thời khẳng định Hội đồng Chuyên gia đã “thể hiện sự sáng suốt” khi lựa chọn ông cho cương vị này.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) - lực lượng quân sự song song đầy quyền lực của nước này - cũng gửi lời chúc mừng tới ông Khamenei và tuyên bố “trung thành chân thành và trọn đời” với vị lãnh tụ tối cao mới.

"Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo… sẵn sàng tuyệt đối tuân phục và hy sinh để thực thi các mệnh lệnh thiêng liêng của Người Giám hộ Pháp quyền của thời đại, Đại giáo chủ Seyyed Mojtaba Khamenei”, lực lượng này khẳng định trong một tuyên bố.

Houthis: Quyết định chọn Mojtaba Khamenei là “chiến thắng” của Iran

Lực lượng Houthi ở Yemen hoan nghênh quyết định của giới giáo sĩ cầm quyền Iran bổ nhiệm Mojtaba Khamenei - con trai của lãnh tụ tối cao đã thiệt mạng - làm lãnh tụ tối cao mới của nước này, cho rằng đây là đòn giáng mạnh vào các đối thủ của Cộng hòa Hồi giáo trong bối cảnh Iran đang đối đầu với Mỹ và Israel.

Những người ủng hộ Lực lượng Houthi trong cuộc biểu tình bày tỏ đoàn kết với Iran và Lebanon tại Sanaa (Yemen) ngày 6/3. Ảnh: Reuters.

Trong tuyên bố đăng trên Telegram, nhóm này cho biết: “Chúng tôi chúc mừng Cộng hòa Hồi giáo Iran, ban lãnh đạo và nhân dân nước này về việc lựa chọn Sayyid Mojtaba Khamenei làm Lãnh tụ Tối cao của Cách mạng Hồi giáo vào thời khắc quan trọng và mang tính bước ngoặt này”.

Theo Houthis, quyết định này là “một chiến thắng mới của Cách mạng Hồi giáo và là đòn giáng vang dội vào những kẻ thù của Cộng hòa Hồi giáo cũng như các thế lực thù địch với quốc gia”.

Khói tiếp tục bốc lên từ kho chứa dầu tại Tehran Lửa và khói bốc lên từ khu vực nhà máy lọc dầu ở Tehran. Quân đội Israel cho biết các mục tiêu bị tấn công là những cơ sở phân phối nhiên liệu phục vụ nhiều đối tượng, trong đó có các đơn vị quân sự của Iran.

Cựu giám đốc CIA: Bổ nhiệm Mojtaba Khamenei là điều 'đáng tiếc'

Cựu giám đốc CIA David Petraeus cho rằng việc ông Mojtaba Khamenei trở thành lãnh tụ tối cao mới của Iran là một lựa chọn “đáng tiếc”.

“Chúng tôi cho rằng ông ta sẽ tiếp tục đường lối của cha mình, tức một giáo sĩ có lập trường ý thức hệ rất cứng rắn”, ông Petraeus nói với CNN ngày 8/3.

Ông Petraeus cũng lưu ý Mojtaba Khamenei thậm chí chưa phải là một ayatollah (giáo sĩ cấp cao của dòng Hồi giáo Shia) có vị thế cao trong giới giáo sĩ.

“Tôi nghĩ ông ấy thậm chí còn chưa phải ayatollah, trừ khi vừa được nâng cấp gần đây. Cha ông ấy trước đây cũng vậy, không phải nhân vật quá nổi bật khi được chọn nhiều thập kỷ trước”, ông nói.

Theo Petraeus, nhiều người từng hy vọng Iran sẽ chọn một lãnh đạo “thực dụng hơn”, có thể sẵn sàng nhượng bộ một số yêu cầu của Mỹ như từ bỏ chương trình hạt nhân và tên lửa. Tuy nhiên, điều đó “dường như chưa xảy ra”, trừ khi Mojtaba Khamenei thể hiện khác đi khi nắm quyền.

TT Trump: Lãnh tụ Tối cao không tồn tại lâu nếu không được Mỹ chấp thuận

Trong ngày 8/3, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng lãnh tụ tối cao mới của Iran “sẽ không tồn tại lâu” nếu không nhận được sự chấp thuận từ Washington, trong bối cảnh Tehran chuẩn bị công bố người kế nhiệm Ayatollah Ali Khamenei.

“Ông ta sẽ phải nhận được sự chấp thuận từ chúng tôi”, ông Trump nói trong cuộc phỏng vấn với ABC News. “Nếu không có sự chấp thuận đó, ông ta sẽ không tồn tại lâu”.

Ông Trump nhiều lần nói rằng ông muốn có tiếng nói trong việc lựa chọn lãnh đạo tiếp theo của Iran. “Chúng tôi không muốn cứ 10 năm lại phải quay lại giải quyết chuyện này”, ông nói với các phóng viên trên chuyên cơ Air Force One hôm 7/3.

Trước đó, ông Trump cũng nói với CNN rằng ông không phản đối việc Iran có một lãnh đạo tôn giáo. “Điều đó còn tùy thuộc vào người đó là ai. Tôi không có vấn đề với các lãnh đạo tôn giáo. Tôi làm việc với nhiều lãnh đạo tôn giáo và họ rất tuyệt”, ông nói.

Israel không kích dữ dội vào khu phức hợp của Đại giáo chủ Iran Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) vừa công bố video ghi lại cảnh các tiêm kích Israel tấn công khu vực trung tâm Tehran. Trước đó, Israel điều 50 chiến đấu cơ tham gia không kích trong ngày 6/3, để phá nát boongke ngầm nằm bên dưới khu phức hợp, nơi Đại giáo chủ Ali Khamenei thường lưu lại khi còn sống. Theo Israel, boongke này đang được sử dụng làm trung tâm chỉ huy khẩn cấp.

Phương Hà - Phương Linh