Ông Tập Cận Bình và ông Putin chỉ trích mạnh mẽ các lệnh trừng phạt trước cuộc gặp với ông Trump

Trước thềm cuộc gặp ba bên với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Trung Quốc, Chủ tịch Tập Cận Bình kêu gọi bảo vệ thương mại tự do, trong khi Tổng thống Nga Vladimir Putin chỉ trích các biện pháp trừng phạt của phương Tây.

Tổng thống Nga Vladimir Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tham dự cuộc gặp bên lề Hội nghị thượng đỉnh các nhà lãnh đạo Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) tại Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc ngày 18/11. Ảnh: Reuters.

Tổng thống Nga Vladimir Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tham dự cuộc gặp bên lề Hội nghị thượng đỉnh các nhà lãnh đạo Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) tại Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc ngày 18/11. Ảnh: Reuters.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình kêu gọi các nước bảo vệ thương mại tự do, phản đối chủ nghĩa bảo hộ, trong khi Tổng thống Nga Vladimir Putin công kích các biện pháp trừng phạt của phương Tây. Những tuyên bố được đưa ra trước thềm cuộc gặp ba bên giữa hai nhà lãnh đạo với Tổng thống Mỹ Donald Trump, sự kiện đang thu hút sự chú ý đặc biệt của cộng đồng quốc tế.

Hai nhà lãnh đạo phát biểu tại Hội nghị cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) hôm 18/11 ở Thâm Quyến, trung tâm công nghệ phía nam Trung Quốc. Sự kiện diễn ra trước khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tới đây từ Manila, nơi ông vừa có nhiều cuộc gặp với các đồng minh chủ chốt của Washington trong khu vực.

Ông Trump, ông Tập và ông Putin dự kiến gặp nhau bên lề hội nghị vào ngày 19/11. Chương trình nghị sự có thể bao gồm cuộc xung đột giữa Nga và Ukraine, chiến sự Mỹ - Iran, cùng nhiều điểm nóng khác như thương mại, trí tuệ nhân tạo (AI) và vũ khí hạt nhân.

Trong bài phát biểu khai mạc APEC, ông Tập nhấn mạnh sự cần thiết phải bảo vệ thương mại “tự do và cởi mở”. Qua đó, nhà lãnh đạo Trung Quốc muốn khắc họa Bắc Kinh như một đối tác ổn định trên trường quốc tế, đối lập với Mỹ - đối thủ kinh tế lớn nhất của Trung Quốc, vốn đang tăng thuế quan và theo đuổi chính sách đối ngoại cứng rắn hơn dưới thời Tổng thống Trump.

Thông điệp của ông Tập hướng tới các nước đang phát triển

Tuyên bố của ông Tập được đưa ra sau khi Washington công bố thêm các biện pháp hạn chế Trung Quốc tiếp cận chip AI tiên tiến từ những công ty như Nvidia. Động thái này có nguy cơ khiến thỏa thuận đình chiến thương mại mong manh giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới thêm phức tạp. Bắc Kinh đã tuyên bố sẽ đáp trả.

“Chúng ta phải kiên quyết bảo vệ hệ thống thương mại đa phương dựa trên luật lệ, với Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) giữ vai trò trung tâm; ủng hộ thương mại và đầu tư tự do, cởi mở; duy trì sự ổn định và vận hành thông suốt của các chuỗi công nghiệp và cung ứng toàn cầu”, ông Tập nói trước các đại diện doanh nghiệp.

Các đối tác thương mại phương Tây nhiều lần chỉ trích Trung Quốc duy trì thặng dư thương mại hàng năm vượt 1.000 tỷ USD nhờ những chính sách hỗ trợ lĩnh vực sản xuất, trong khi nhu cầu tiêu dùng trong nước chưa được thúc đẩy tương xứng.

Bắc Kinh cho rằng mô hình tăng trưởng hiện nay phù hợp với một nền kinh tế vẫn đang trong quá trình bắt kịp những quốc gia giàu có nhất thế giới. Tuy nhiên, Mỹ, Liên minh châu Âu (EU) và một số đối tác khác lo ngại vị thế thống trị của Trung Quốc trong chuỗi cung ứng có thể trở thành đòn bẩy địa chính trị, đồng thời đe dọa các ngành công nghiệp và việc làm của họ.

Ông Tập khẳng định Trung Quốc sẽ tiếp tục đầu tư vào nền tảng công nghiệp và phát triển những công nghệ mới, qua đó tạo lợi ích cho cả các quốc gia khác. Nền kinh tế lớn thứ hai thế giới cũng sẽ giảm thuế quan, mở cửa thị trường sâu rộng hơn, đồng thời kiên quyết phản đối chủ nghĩa bảo hộ và chủ nghĩa đơn phương.

George Chen, đối tác kiêm người đứng đầu bộ phận công nghệ số tại The Asia Group, nhận định thông điệp của ông Tập có thể nhận được sự đồng tình từ nhiều quốc gia thuộc phương Nam toàn cầu (Global South). Theo ông, điều này cũng củng cố nỗ lực của Bắc Kinh trong việc tạo ra sự tương phản giữa chiến lược công nghệ của Trung Quốc và Washington.

Chuyến công du châu Á lần này là chuyến đi đầu tiên của ông Trump kể từ khi đảng Cộng hòa của ông thất bại trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ. Trong khi đó, những cáo buộc liên quan đến nhà sáng lập Nvidia Jensen Huang và một nghi phạm bị cho là có liên hệ với tình báo Trung Quốc càng làm gia tăng căng thẳng giữa Washington và Bắc Kinh.

Dù vậy, phần lớn giới phân tích vẫn dự đoán hai nền kinh tế lớn nhất thế giới sẽ duy trì quan hệ tương đối ổn định. Sau cuộc gặp ngày 19/11 tại Thâm Quyến, ông Trump và ông Tập dự kiến tiếp tục hội đàm lần thứ tư trong năm tại Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20), tổ chức ở Miami vào tháng 12.

Cuộc gặp ba bên mang ý nghĩa chiến lược

Phát biểu sau ông Tập tại hội nghị APEC, Tổng thống Nga Vladimir Putin chỉ trích các cường quốc phương Tây, gọi họ là những “bá chủ trước đây”.

Bài phát biểu của ông Putin diễn ra trong bối cảnh Ukraine vừa phá hủy cây cầu đường bộ Kerch có ý nghĩa chiến lược, nối bán đảo Crimea với lãnh thổ Nga. Đây được xem là đòn giáng đáng kể vào chiến dịch quân sự mà Moscow đã tiến hành suốt 4 năm qua.

Nhà lãnh đạo Nga mô tả châu Âu đang trải qua thời kỳ “suy thoái”, đồng thời cho rằng các biện pháp trừng phạt nhằm vào Moscow sau khi Nga mở chiến dịch quân sự tại Ukraine đã phản tác dụng, thay vì làm suy yếu, chúng lại khiến nước Nga trở nên mạnh mẽ hơn.

“Kinh nghiệm cho thấy những công cụ truyền thống nhằm thống trị kinh tế và gây sức ép trên thực tế phần lớn đã đi đến giới hạn, khi mất đi đáng kể sức mạnh răn đe”, ông Putin nói.

Theo Tổng thống Nga, các biện pháp trừng phạt, thuế quan và hạn chế xuất khẩu vẫn có thể tạo ra một mức độ cản trở nhất định, nhưng không đủ khả năng ngăn chặn tăng trưởng, chứ chưa nói đến việc bóp nghẹt nền kinh tế của các đối thủ.

Trong cuộc hội đàm song phương diễn ra sau đó, ông Tập và ông Putin dành cho nhau những lời đánh giá tích cực về quan hệ hợp tác giữa hai nước. Hai nhà lãnh đạo cho rằng quan hệ đối tác Nga - Trung đang phát triển “ổn định và tích cực trên trường quốc tế”, đồng thời cam kết triển khai thêm các biện pháp thúc đẩy một thế giới đa cực.

Trước đó tại Manila, ông Trump cam kết tăng cường hợp tác quốc phòng với Philippines trong bối cảnh căng thẳng giữa Manila và Bắc Kinh gia tăng liên quan đến tranh chấp trên biển.

Nhà lãnh đạo Mỹ cũng từng đề cập khả năng gặp lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un tại Trung Quốc. Tuy nhiên, cuộc gặp này đến nay chưa được xác nhận.

Điện Kremlin trong tuần này bác bỏ những so sánh giữa cuộc gặp ba bên sắp tới với Hội nghị Yalta, gọi đó là “trò chơi của các nhà khoa học chính trị”. Dù vậy, Moscow thừa nhận cuộc gặp có thể tạo ra ảnh hưởng lớn đối với tình hình quốc tế. Trong khi đó, Bắc Kinh cho rằng cuộc gặp sẽ góp phần thúc đẩy hòa bình thế giới.

Ông Putin mô tả thế giới hiện nay đang trong tình trạng “biến động”, nhưng cho rằng những bất đồng giữa các quốc gia vẫn có thể được giải quyết thông qua đối thoại.

“Vì vậy, tôi kỳ vọng cuộc gặp ba bên sắp tới giữa các nhà lãnh đạo Nga, Trung Quốc và Mỹ sẽ mang lại những lợi ích rất lớn”, Tổng thống Nga nói.

Theo Reuters

Huyền Chi

Nguồn VietTimes: https://viettimes.vn/ong-tap-can-binh-va-ong-putin-chi-trich-manh-me-cac-lenh-trung-phat-truoc-cuoc-gap-voi-ong-trump-post208574.html