Bất đồng về an ninh khiến đường bay Tel Aviv - Dubai tiếp tục đình trệ

Đường bay Tel Aviv - Dubai tiếp tục gián đoạn vì bất đồng an ninh giữa Israel và UAE, khiến hành khách ít lựa chọn hơn và giá vé đi lại tăng cao.

Máy bay cứu hộ đưa hành khách Israel trên chuyến bay FZ1073 của Hãng Flydubai về tới sân bay Ben Gurion, gần Tel Aviv, ngày 1/10/2026. Ảnh: ANI/TTXVN

Máy bay cứu hộ đưa hành khách Israel trên chuyến bay FZ1073 của Hãng Flydubai về tới sân bay Ben Gurion, gần Tel Aviv, ngày 1/10/2026. Ảnh: ANI/TTXVN

Tuyến hàng không Tel Aviv - Dubai, một trong những đường bay quan trọng giúp hành khách Israel kết nối với các điểm đến tại châu Á, vẫn chưa thể hoạt động trở lại sau 7 tuần gián đoạn do những bất đồng liên quan đến các yêu cầu an ninh.

Việc đàm phán giữa Israel và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) chưa đạt kết quả đang ảnh hưởng đáng kể đến hành khách, đồng thời đẩy chi phí đi lại bằng đường hàng không tăng cao.

Các chuyến bay giữa sân bay quốc tế Ben Gurion của Israel và sân bay quốc tế Dubai đã bị đình chỉ từ ngày 30/9, sau khi xảy ra vụ việc nghiêm trọng trên chuyến bay của hãng hàng không flydubai từ Dubai đến Tel Aviv. Trong sự cố này, cơ phó người Oman đã tìm cách sát hại cơ trưởng ngay trong buồng lái, khiến máy bay đột ngột lao xuống theo hướng bổ nhào, đe dọa tính mạng toàn bộ hành khách và phi hành đoàn, phần lớn là người Israel. Nhờ sự can thiệp của một số hành khách và các phi công có mặt trên máy bay, chuyến bay cuối cùng đã hạ cánh khẩn cấp an toàn.

Sau sự cố, giới chức Israel đã áp dụng các biện pháp kiểm soát an ninh nghiêm ngặt hơn đối với phi công và thành viên tổ bay của các hãng hàng không nước ngoài hoạt động tại hoặc bay qua không phận nước này. Đồng thời, nhà chức trách Israel tạm thời không cho phép flydubai khai thác các chuyến bay đến và đi từ Tel Aviv ít nhất đến ngày 15/12, trong khi hai bên tiếp tục thương lượng về các điều kiện an ninh.

Những bất đồng này cũng khiến các hãng hàng không Israel gồm El Al, Arkia và Israir chưa thể nối lại đường bay đến UAE. Hiện Etihad Airways, hãng hàng không có trụ sở tại Abu Dhabi, là đơn vị duy nhất duy trì các chuyến bay giữa Israel và UAE.

Hôm 16/11, một phái đoàn gồm các quan chức an ninh cấp cao và đại diện Bộ Giao thông Israel, do Tổng Vụ trưởng (cấp Thứ trưởng) Bộ Giao thông Moshe Ben-Zaken dẫn đầu, đã tới Dubai để tiến hành đàm phán với các quan chức hàng không UAE. Nội dung trọng tâm là thống nhất những biện pháp bảo đảm an ninh cần thiết, tạo điều kiện để cả flydubai và các hãng hàng không Israel nối lại hoạt động giữa Tel Aviv và Dubai. Các cuộc thương lượng tiếp tục được tiến hành trong ngày 17/11. Bộ Giao thông Israel cho biết hiện vẫn còn quá sớm để dự đoán kết quả.

Một trong những vấn đề gây tranh cãi là khả năng Israel gắn việc cho phép flydubai trở lại với điều kiện UAE phải đáp ứng các yêu cầu an ninh bổ sung để các hãng hàng không Israel cũng được nối lại hoạt động tại Dubai. Giám đốc điều hành công ty du lịch Ziontours Jerusalem, ông Mark Feldman, cho rằng việc áp dụng cách tiếp cận trao đổi điều kiện như vậy là không hợp lý, bởi hãng Etihad vẫn đang khai thác các chuyến bay đến Tel Aviv mà không gặp trở ngại tương tự.

Theo ông Feldman, việc để flydubai hoạt động trở lại trong khi các hãng hàng không Israel vẫn bị hạn chế sẽ tạo ra sự bất bình đẳng trong quan hệ hàng không song phương. Đáng chú ý, người tiêu dùng Israel đang phải chịu thiệt hại do giá vé tăng mạnh và các lựa chọn hành trình quốc tế bị thu hẹp.

Kể từ khi Israel và UAE thiết lập quan hệ ngoại giao, kinh tế và an ninh năm 2020 theo khuôn khổ Hiệp định Abraham, hàng triệu người Israel đã đến UAE hoặc quá cảnh tại đây để đi các nước khác. Một nội dung quan trọng của thỏa thuận là hiệp định vận tải hàng không song phương, tạo cơ sở cho các hãng hàng không hai nước khai thác những đường bay thương mại trực tiếp.

Trước khi bị đình chỉ, flydubai khai thác tới 10 chuyến bay mỗi ngày từ Tel Aviv đến Dubai. Với mạng lưới kết nối quốc tế rộng lớn của sân bay Dubai, tuyến bay này đóng vai trò là cửa ngõ quan trọng đối với hành khách Israel đi các điểm đến phổ biến ở châu Á như Thái Lan, Philippines, Trung Quốc và Nhật Bản.

Theo Giám đốc điều hành công ty du lịch Eshet Tours, ông Gil Hahn, sau khi tuyến bay bị đình chỉ, lượng hành khách trước đây sử dụng Dubai làm điểm trung chuyển đã phải chuyển sang các hành trình khác, chủ yếu qua Abu Dhabi, Addis Ababa, Vácsava (Warsaw), Vienna, Zurich và Tashkent. Etihad đã tăng gấp ba tần suất khai thác, lên 6 chuyến mỗi ngày, nhằm đáp ứng nhu cầu đi lại, song giá vé vẫn ở mức cao.

Ông Hahn cho biết giá vé khứ hồi Tel Aviv - Abu Dhabi trong tháng 12 hiện trung bình gần 1.200 USD, tăng khoảng 200-300% so với mức thông thường. Chi phí cho các chặng bay nối chuyến từ UAE đến những điểm đến ở châu Á cũng tăng tương ứng.

Chuyên gia hàng không và du lịch Joseph Fischer nhận định việc khôi phục tuyến bay phụ thuộc vào khả năng hai bên thống nhất các yêu cầu an ninh đối với cả hãng hàng không UAE và Israel. Theo ông, không thể để flydubai được khai thác bình thường với tần suất cao, trong khi các hãng hàng không Israel bị hạn chế vì những yêu cầu an ninh chưa được đáp ứng. Điều này không phù hợp với tinh thần của hiệp định hàng không song phương.

Ông Fischer cho rằng các hãng hàng không Israel phải tuân thủ những quy trình kiểm tra an ninh nghiêm ngặt hơn tiêu chuẩn quốc tế thông thường. Khi khai thác tại một sân bay mới ở nước ngoài, các hãng này thường yêu cầu có nhân viên an ninh Israel tại chỗ để kiểm tra hành khách, hành lý và giám sát máy bay. Những yêu cầu này xuất phát từ đánh giá rằng các chuyến bay của Israel đối mặt với nguy cơ an ninh cao hơn.

Vụ việc liên quan đến chuyến bay flydubai ngày 30/9 cũng bộc lộ những bất cập trong quy trình kiểm tra an ninh của Israel, đặc biệt là khả năng thẩm tra lý lịch và nhân thân của thành viên tổ bay nước ngoài. Trước đây, Israel chủ yếu dựa vào trách nhiệm kiểm tra của các hãng hàng không. Tuy nhiên, sau sự cố, nhà chức trách nước này đã siết chặt quy định đối với phi công và phi hành đoàn nước ngoài.

Những bất đồng tương tự từng khiến các hãng hàng không Israel không thể khai thác một số tuyến bay có tiềm năng thương mại lớn. Gần đây, El Al, Arkia và Israir đã phải đình chỉ kế hoạch khai thác các chuyến bay từ Tel Aviv đến Marrakech (Maroc) theo đề nghị của cơ quan an ninh sở tại. Theo ông Fischer, giới chức Morocco có thể không muốn đáp ứng những yêu cầu kiểm soát an ninh bổ sung của Israel. Trong khi đó, Arkia cũng vừa thông báo hủy các chuyến bay đến Phuket (Thái Lan) theo chỉ thị của cơ quan an ninh Israel.

Bộ Giao thông Israel cho biết sau chuyến công tác tại UAE, các quan chức nước này sẽ trình lên giới lãnh đạo chính trị những phương án an ninh nhằm tạo điều kiện để flydubai nối lại hoạt động an toàn tại Tel Aviv. Tuy nhiên, khả năng sớm đạt được quyết định cuối cùng vẫn chưa rõ ràng.

Thanh Bình (PV TTXVN tại Tel Aviv)

Nguồn Tin Tức TTXVN: https://baotintuc.vn/bat-dong-ve-an-ninh-khien-duong-bay-tel-aviv-dubai-tiep-tuc-dinh-tre-post1403926.html