Ông Trump cân nhắc không kích Iran, chờ đánh giá từ các đặc phái viên

Theo các nguồn thạo tin, quyết định của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc có ra lệnh tiến hành các cuộc không kích nhằm vào Iran hay không sẽ phụ thuộc đáng kể vào đánh giá của hai đặc phái viên thân cận là Steve Witkoff và Jared Kushner, liên quan tới việc Tehran có đang trì hoãn một thỏa thuận nhằm từ bỏ năng lực sản xuất vũ khí hạt nhân hay không.

Hiện Tổng thống Trump vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng về khả năng tiến hành không kích, trong bối cảnh chính quyền Mỹ đang chờ Iran gửi đề xuất mới nhất trong tuần này, trước vòng đàm phán được mô tả là “nỗ lực cuối cùng”, dự kiến diễn ra vào ngày 26/2 tới tại Geneva (Thụy Sĩ).

Tổng thống Mỹ Donald Trump chờ đánh giá từ các đặc phái viên trước khi quyết định có không kích Iran hay không. Ảnh: Reuters

Các cuộc đàm phán này sẽ do ông Steve Witkoff và ông Jared Kushner dẫn đầu. Đánh giá của hai đặc phái viên về triển vọng đạt được thỏa thuận được cho là sẽ có ảnh hưởng trực tiếp đến tính toán của ông Trump. Theo các nguồn tin, ông Trump đã nói với các cố vấn rằng ông đang cân nhắc phương án tiến hành các cuộc không kích hạn chế nhằm gây sức ép với Iran nếu không đạt được thỏa thuận; trong trường hợp biện pháp này không hiệu quả, ông không loại trừ khả năng mở rộng thành một chiến dịch quân sự quy mô lớn hơn, với mục tiêu thay đổi chế độ tại Iran.

Một quan chức Mỹ ngày 23/2 cho biết, ông Witkoff là một trong những cố vấn trực tiếp tham gia tư vấn cho Tổng thống Trump về cách tiếp cận đối với Iran, đồng thời đã góp mặt trong tất cả các cuộc họp liên quan đến vấn đề này.

Theo các nguồn tin, thời gian gần đây, ông Trump đã nhiều lần được báo cáo về các phương án quân sự, gần nhất là trong một cuộc họp tại Phòng Tình huống của Nhà Trắng hôm 18/2. Ông cũng đã tham khảo ý kiến của nhiều quan chức cấp cao trong Nhà Trắng về cách xử lý vấn đề Iran.

Nhóm cố vấn chủ chốt khác bao gồm Phó Tổng thống JD Vance; Ngoại trưởng Marco Rubio; Giám đốc Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) John Ratcliffe; Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth; Tướng Dan Caine - Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân; Chánh Văn phòng Nhà Trắng Susie Wiles; và Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard.

Phó Tổng thống JD Vance đã trình bày cả hai quan điểm ủng hộ và phản đối việc tiến hành không kích. Tuy nhiên, ông đặc biệt đặt câu hỏi với Tướng Dan Caine về các rủi ro tiềm tàng.

Mỹ vẫn đang cân nhắc nhiều lựa chọn

Theo các nguồn tin, mối lo ngại chính của Tướng Caine xoay quanh lượng dự trữ hạn chế của các hệ thống phòng thủ chống tên lửa. Sau khi ông Trump ra lệnh không kích các cơ sở làm giàu hạt nhân của Iran vào tháng 6/2025, Mỹ đã phải phóng tới 30 tên lửa Patriot để đánh chặn các đòn trả đũa của Iran - đánh dấu lần sử dụng Patriot lớn nhất trong lịch sử Mỹ.

Mặc dù các cuộc trả đũa khi đó của Iran có quy mô hạn chế, song lần này Tehran tuyên bố sẽ đáp trả “mạnh nhất có thể” nếu Mỹ tiến hành tấn công. Tuần trước, Lãnh tụ tối cao Iran, Đại giáo chủ Ali Khamenei, còn cảnh báo rằng Iran có khả năng đánh chìm một tàu chiến của Mỹ.

Một nguồn tin cho biết, trong nội bộ Lầu Năm Góc, Tướng Caine đã thể hiện rõ ràng hơn những quan ngại của mình so với khi báo cáo trực tiếp với ông Trump. Các quan chức cho rằng điều này nhằm tránh tạo cảm giác ông đang vận động cho một lựa chọn chính sách cụ thể.

Liên quan đến vấn đề này, người phát ngôn Nhà Trắng Anna Kelly khẳng định Tướng Caine là “một chuyên gia được đánh giá rất cao”, có nhiệm vụ cung cấp thông tin khách quan cho Tổng tư lệnh tối cao, và ông đã thực hiện điều đó một cách đúng mực, không đưa ra quan điểm cá nhân.

Tuy nhiên, trong nội bộ chính quyền Mỹ vẫn tồn tại nhiều nghi ngại về việc liệu các cuộc không kích có đủ để buộc Tehran chấp nhận một thỏa thuận hay thậm chí dẫn tới việc thay đổi chế độ ở Iran hay không.

Trong bối cảnh đó, các quan chức Mỹ cũng đang xem xét những “lối thoát” nhằm tránh xung đột quân sự. Một trong những phương án được thảo luận là cho phép Iran duy trì năng lực làm giàu hạt nhân ở mức hạn chế, phục vụ các mục đích y tế, nghiên cứu hoặc sản xuất năng lượng dân sự.

Trước thềm vòng đàm phán sắp tới tại Geneva và có thể là vòng đàm phán cuối cùng, dấu hiệu cho thấy lập trường của các bên đang ngày càng cứng rắn. Trả lời Fox News hôm 22/2, ông Steve Witkoff cho biết chỉ đạo của Tổng thống Trump là bảo đảm Iran không còn bất kỳ năng lực làm giàu hạt nhân nào. Trong khi đó, trên chương trình Face the Nation của CBS, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi khẳng định Tehran không sẵn sàng từ bỏ hoàn toàn hoạt động làm giàu urani.

Để chuẩn bị cho khả năng ông Trump phê chuẩn hành động quân sự, Mỹ đã triển khai lực lượng không quân lớn nhất tại Trung Đông kể từ năm 2003. Tàu sân bay USS Gerald Ford - tàu sân bay hiện đại nhất của Hải quân Mỹ - dự kiến sẽ tới khu vực trong vài ngày tới. Con tàu này, hiện đang di chuyển về phía nam Italy trên đường tới Israel, sẽ trở thành tàu sân bay thứ hai của Mỹ hiện diện tại khu vực, bổ sung cho hàng chục tiêm kích hiện đại F-35 và F-22, cùng các máy bay ném bom và tiếp dầu đã được triển khai.

Việc tăng cường lực lượng sẽ giúp ông Trump có thêm lựa chọn tiến hành một chiến dịch không kích kéo dài nhằm vào Iran, thay vì chỉ thực hiện các đòn tấn công hạn chế như chiến dịch mùa hè năm ngoái, khi các máy bay ném bom B-2 bay thẳng từ Mỹ để tấn công một số cơ sở làm giàu hạt nhân tại Fordow, Isfahan và Natanz.

Hoàng Phạm/VOV.VN