Ông Trump ký thỏa thuận an ninh với Đan Mạch và Greenland

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 22/9 ký thỏa thuận an ninh với Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen và Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen bên lề kỳ họp Đại hội đồng Liên hợp quốc tại New York.

Văn bản nhằm tăng cường an ninh tại Bắc Cực và Bắc Đại Tây Dương, đồng thời mở đường cho Mỹ mở rộng hiện diện quân sự tại Greenland.

"Đây sẽ là mối quan hệ tuyệt vời và lâu dài. Điều này mang lại lợi ích to lớn cho châu Âu và mọi người", ông Trump phát biểu trước lễ ký.

Theo Reuters, thỏa thuận cho phép Mỹ thành lập 2 cơ sở quân sự mới tại Narsarsuaq ở phía nam và Mestersvig ở bờ biển phía đông Greenland, đồng thời mở rộng căn cứ không gian Pituffik ở phía tây bắc.

Văn bản không quy định số lượng binh sĩ Mỹ cũng như thời điểm triển khai lực lượng tại các địa điểm mới.

Thỏa thuận cũng cho phép máy bay và tàu Mỹ thực hiện hoạt động bay qua, hạ cánh và di chuyển dưới biển tại Greenland cùng vùng lãnh hải của hòn đảo theo những điều khoản được quy định.

Đây là bước mở rộng đáng kể hiện diện quân sự Mỹ tại Greenland kể từ thời kỳ Chiến tranh Lạnh.

Cùng với việc mở rộng hiện diện quân sự Mỹ, thỏa thuận tái khẳng định chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Vương quốc Đan Mạch, đồng thời công nhận quyền tự quyết của người dân Greenland.

Văn bản cũng đặt ra những hạn chế đối với sự hiện diện quân sự và các khoản đầu tư nhạy cảm của những quốc gia không thuộc NATO tại Greenland.

Theo Reuters, thỏa thuận được thiết kế để tăng cường vai trò của NATO trong vấn đề an ninh Bắc Cực, thay vì để Washington và Copenhagen tự xử lý riêng. Điều này phản ánh cách tiếp cận của Đan Mạch trong các cuộc đàm phán kéo dài nhiều tháng với Mỹ.

Thủ tướng Frederiksen cho rằng thỏa thuận tôn trọng chủ quyền của Đan Mạch và quyền tự quyết của Greenland. Thủ hiến Nielsen cũng nhấn mạnh Greenland có vị trí quan trọng đối với an ninh Bắc Mỹ và Bắc Đại Tây Dương, đồng thời cho rằng thỏa thuận là một bước trong quá trình khôi phục lòng tin.

Văn bản được ký sau nhiều tháng căng thẳng liên quan đến tham vọng của ông Trump đối với Greenland.

Tổng thống Mỹ nhiều lần tuyên bố muốn Mỹ kiểm soát hòn đảo giàu tài nguyên và có vị trí chiến lược ở Bắc Cực, thậm chí từng không loại trừ khả năng sử dụng biện pháp quân sự hoặc kinh tế. Những tuyên bố này gây căng thẳng với Đan Mạch, một đồng minh NATO của Mỹ.

Mỹ đã duy trì hiện diện quân sự tại Greenland từ nhiều thập niên. Trong Chiến tranh Lạnh, Washington từng có 17 cơ sở quân sự cùng hơn 10.000 binh sĩ trên đảo.

Hiện Mỹ duy trì căn cứ không gian Pituffik, nơi thực hiện các nhiệm vụ cảnh báo tên lửa, phòng thủ tên lửa và giám sát không gian cho Mỹ và NATO.

Thỏa thuận mới đánh dấu sự gia tăng đáng kể hiện diện quân sự Mỹ tại Greenland, nhưng đồng thời giữ nguyên nguyên tắc Greenland thuộc Vương quốc Đan Mạch và người dân trên đảo có quyền tự quyết về tương lai chính trị của mình.