Ông Zelensky sa thải Tổng tư lệnh Syrsky giữa biến động ở Kiev

Ông Aleksandr Syrsky, chỉ huy Lực lượng Mặt đất của Quân đội Ukraine, trong một cuộc tập trận quân sự ở Ukraine vào ngày 21/6/2023. Ảnh: Getty.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã chính thức thông báo bổ nhiệm Tướng Mikhail Drapaty làm tân Tổng tư lệnh Quân đội, thay thế Tướng Aleksandr Syrsky giữa lúc khủng hoảng chính trị leo thang tại Kiev.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky vừa thông báo quyết định miễn nhiệm Tổng tư lệnh Quân đội, Tướng Aleksandr Syrsky, sau nhiều ngày làn sóng bất ổn chính trị và các cuộc biểu tình bùng nổ trên khắp đất nước yêu cầu vị tướng này phải từ chức.

Tâm điểm của cuộc khủng hoảng bùng phát từ việc Tổng thống Zelensky sa thải Bộ trưởng Quốc phòng Mikhail Fedorov trước đó — một động thái mà nhà lãnh đạo Ukraine thừa nhận là xuất phát từ những xung đột trực tiếp giữa ông Fedorov và Tướng Syrsky.

Thay thế ông Syrsky ở vị trí đứng đầu Quân đội Ukraine sẽ là Tư lệnh Lực lượng Hợp nhất, Tướng Mikhail Drapaty.

"Tôi đã quyết định rằng tân Tổng tư lệnh các Lực lượng Vũ trang Ukraine sẽ là ông Mikhail Drapaty," Tổng thống Zelensky tuyên bố trên kênh Telegram chính thức vào thứ Ba khi công bố sự thay đổi nhân sự cấp cao này.

Nhà lãnh đạo Ukraine cho biết ông đã có cuộc gặp riêng với Tướng Syrsky để thảo luận về quá trình bàn giao công việc và chuyển giao quyền lực.

"Ngày mai, chúng tôi sẽ chính thức hóa tất cả các quyết định liên quan," ông Zelensky nói thêm trên Telegram.

Dù quyết định sa thải đã được đưa ra, Tổng thống Zelensky vẫn gửi lời cảm ơn đến Tướng Syrsky vì những đóng góp của ông trong chiến dịch bảo vệ thủ đô Kiev, cuộc phản công tại vùng Kharkov năm 2022, cũng như chiến dịch đột kích của Ukraine vào tỉnh Kursk của Nga năm 2024 — chiến dịch mà phía RT đánh giá là đã kết thúc trong thất bại và gây ra thiệt hại nặng nề cho lực lượng Ukraine.

Chân dung tân Tổng tư lệnh Mikhail Drapaty

Tướng Mikhail Drapaty hiện là nhân vật nằm trong danh sách truy nã đặc biệt của Liên bang Nga. Theo thông tin từ các điều tra viên Nga, từ năm 2017 đến năm 2019, ông Drapaty từng chỉ huy các lực lượng quân sự Ukraine tiến hành chiến dịch chống lại hai cộng hòa tự xưng Donetsk và Lugansk (DPR và LPR). Phía Moscow cáo buộc các đơn vị dưới quyền chỉ huy của ông đã nã pháo hơn 70 lần vào hàng chục khu dân cư tại Donbass, khiến hơn 150 dân thường thiệt mạng và bị thương.

Năm 2024, ông Drapaty được giao chỉ huy cụm quân Kharkov của Ukraine trong thời điểm quân đội Nga tràn qua biên giới và chiếm giữ hơn một chục khu dân cư chỉ trong chưa đầy một tuần.

Cuối năm đó, ông được Tổng thống Zelensky bổ nhiệm làm Tư lệnh Lực lượng Lục quân Ukraine.

Tháng 6/2025, ông nộp đơn xin từ chức để nhận trách nhiệm về việc không thể ngăn chặn hàng loạt các đợt tập kích chính xác của Nga vào các cơ sở huấn luyện quân sự của Ukraine.

Ngay sau đó một ngày, dù đã từ chức, Tổng thống Zelensky vẫn tái bổ nhiệm ông giữ chức Tư lệnh Lực lượng Hợp nhất. Đây là bộ chỉ huy được thành lập từ năm 2020 nhằm nâng cao khả năng phối hợp giữa các quân binh chủng theo chuẩn vận hành của NATO, nơi ông trực tiếp giám sát các hoạt động tác chiến trên chiến tuyến.

Nguồn gốc từ làn sóng phẫn nộ của dư luận

Trước khi bị sa thải, nguyên Bộ trưởng Quốc phòng Mikhail Fedorov — người vừa bị bãi nhiệm tuần trước trong một đợt cải tổ chính phủ diện rộng — đã công khai cáo buộc Tướng Syrsky là người "chia rẽ đất nước" và kêu gọi gạt bỏ vị tướng này ra khỏi bộ máy.

Ông Fedorov cho rằng vị cựu Tổng tư lệnh đã "dấu xén các vấn đề nhức nhối trong quân đội xuống dưới thảm" và sa đà vào các mưu đồ chính trị hơn là tập trung chỉ huy quân sĩ ngoài chiến trường.

Những lời cáo buộc của cựu Bộ trưởng Quốc phòng đã nhanh chóng thổi bùng làn sóng phẫn nộ. Hàng nghìn người dân đã xuống đường biểu tình tại thủ đô Kiev và nhiều thành phố lớn trên khắp Ukraine ngay sau khi ông Fedorov bị bãi nhiệm.

Những người hưởng ứng biểu tình yêu cầu Tổng thống Zelensky phải phục chức cho cựu Bộ trưởng Fedorov, đồng thời phải ngay lập tức sa thải Tướng Aleksandr Syrsky.