Phái đoàn Nga và Ukraine sắp gặp nhau để bàn vấn đề lãnh thổ

Tổng thống Ukraine Volodymir Zelensky. (Ảnh: AP)

Ukraine đang chịu sức ép lớn từ Mỹ phải tiến tới thỏa thuận. Trong khi đó, Mátxcơva ra điều kiện Kiev phải nhượng toàn bộ vùng công nghiệp Donbas ở miền đông trước khi chấm dứt giao tranh.

Tổng thống Ukraine Volodymir Zelensky cho biết, tranh chấp lãnh thổ sẽ là vấn đề hàng đầu trong vòng đàm phán tiếp theo tại UAE.

“Vấn đề Donbas là then chốt. Việc ba bên nhìn nhận vấn đề này như thế nào sẽ được thảo luận tại Abu Dhabi hôm nay và ngày mai”, ông Zelensky nói trong cuộc trả lời báo chí qua ứng dụng WhatsApp ngày 22/1, sau khi gặp Tổng thống Mỹ Donald Trump bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos.

Theo một trợ lý của ông Zelensky, các cuộc đàm phán tại vùng Vịnh dự kiến bắt đầu vào tối thứ 23/1 và tiếp tục vào sáng 24/1.

Điều kiện của Tổng thống Nga Vladimir Putin là Ukraine phải từ bỏ 20% lãnh thổ mà họ còn kiểm soát ở tỉnh Donetsk thuộc vùng Donbas. Ông Zelensky từ chối nhượng bộ ở những khu vực mà Nga không thể giành được sau 4 năm giao tranh tiêu hao khốc liệt.

Ngày 23/1, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết Ukraine nhượng Donbas là “một điều kiện rất quan trọng” đối với Nga.

Reuters dẫn nguồn tin thân cận với Điện Kremlin cho biết, theo “công thức Anchorage” mà Nga khẳng định đã được thống nhất giữa Tổng thống Trump và Tổng thống Putin tại cuộc gặp thượng đỉnh vào tháng 8 năm ngoái, Nga sẽ kiểm soát toàn bộ Donbas và đóng băng các tuyến tiền tuyến hiện nay ở những khu vực khác thuộc miền đông và nam Ukraine.

Donetsk là một trong bốn khu vực của Ukraine mà Mátxcơva tuyên bố sáp nhập từ năm 2022, sau các cuộc trưng cầu dân ý.

Phát biểu tại Davos ngày 22/1, ông Zelensky cho biết cuộc đàm phán tại Abu Dhabi sẽ là cuộc gặp ba bên đầu tiên có sự tham gia của đặc phái viên Ukraine, Nga và Mỹ kể từ khi cuộc xung đột nổ ra.

Năm ngoái, đại diện Nga và Ukraine đã có cuộc gặp trực tiếp đầu tiên kể từ năm 2022 tại Istanbul. Một sĩ quan tình báo quân sự cấp cao của Ukraine cũng đã có các cuộc trao đổi với phái đoàn Mỹ và Nga tại Abu Dhabi vào tháng 11.

Lần này, Đô đốc Igor Kostyukov - lãnh đạo người đứng đầu cơ quan tình báo quân sự Nga, dẫn đầu phái đoàn Nga đến Abu Dhabi. Phái đoàn Ukraine do ông Rustem Umerov - Thư ký Hội đồng An ninh và Quốc phòng quốc gia, làm trưởng đoàn.

Ông Zelensky cho biết Ukraine đã sẵn sàng ký một thỏa thuận với Mỹ về các bảo đảm an ninh cho Kiev và đang chờ Tổng thống Trump ấn định thời gian, địa điểm cụ thể để ký kết.

Trong khi đó, Nga đề xuất sử dụng phần lớn trong gần 5 tỷ USD tài sản của Nga bị đóng băng tại Mỹ để chi cho việc khôi phục các vùng lãnh thổ do Nga kiểm soát ở Ukraine. Với sự hậu thuẫn của các đồng minh châu Âu, Ukraine đòi Nga phải bồi thường chiến tranh.

Khi được hỏi về đề xuất của Nga, Tổng thống Zelensky bác bỏ, gọi đó là điều “vô lý”. Ông nói thêm: “Tất nhiên, chúng tôi sẽ đấu tranh để sử dụng những tài sản này cho Ukraine, và việc Ukraine sử dụng toàn bộ tài sản bị đóng băng là hoàn toàn công bằng”.

Bình Giang