Ảnh vệ tinh hé lộ căn cứ Diego Garcia, tâm điểm của căng thẳng Mỹ - Anh

Gần đây, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chỉ trích mạnh mẽ kế hoạch của Anh về việc chuyển giao quần đảo Chagos cho Mauritius. Tâm điểm căng thẳng này được quy cho căn cứ Diego Garcia, tọa lạc trên hòn đảo lớn cùng tên.

Nằm trong quần đảo Chagos, Diego Garcia trở thành địa điểm đặt căn cứ quân sự chung của Mỹ và Anh sau khi Anh cưỡng bức di dời người dân bản địa vào cuối những năm 1960 và đầu những năm 1970.

Hình ảnh vệ tinh năm 2025 cho thấy các loại máy bay ném bom khác nhau của Mỹ tại căn cứ quân sự Diego Garcia - Ảnh: PLANET LABS PBC

Bảy năm trước, vào năm 2019, Tòa án Công lý quốc tế đã phán quyết rằng việc di dời là bất hợp pháp và cho rằng Anh nên từ bỏ quyền kiểm soát các hòn đảo này.

Sau đó, Anh đã đạt được thỏa thuận chuyển giao chủ quyền các đảo cho Mauritius, gần Madagascar, đồng thời cho phép Diego Garcia vẫn nằm dưới sự kiểm soát của Anh theo hợp đồng thuê 99 năm, kèm theo tùy chọn gia hạn.

Thỏa thuận này dự kiến sẽ tiêu tốn của Anh khoảng 136 triệu USD mỗi năm.

Ảnh vệ tinh chụp năm 2025 cho thấy một tàu khu trục tại căn cứ quân sự Diego Garcia - Ảnh: PLANET LABS PBC

Theo Bussiness Insider, quyết định của chính phủ Anh trước đây đã được chính quyền ông Donald Trump ca ngợi là một "thành tựu to lớn" đảm bảo "hoạt động lâu dài, ổn định và hiệu quả của cơ sở quân sự chung Mỹ - Anh tại Diego Garcia."

Tuy nhiên, gần đây quan điểm nhà lãnh đạo Mỹ dường như đã thay đổi. Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social đầu tuần này, ông Donald Trump mô tả quyết định nhượng lại Chagos của Anh là "sốc" và cho rằng "không có lý do gì cả" cho hành động này.

Tầm quan trọng của căn cứ quân sự Diego Garcia được cho là nguyên nhân chính dẫn đến bất đồng.

Máy bay ném bom B-2 Spirit và máy bay tiếp nhiên liệu KC-135 Stratotanker của Mỹ tại căn cứ quân sự Diego Garcia - Ảnh: KHÔNG QUÂN MỸ

Căn cứ quân sự Diego Garcia là nền tảng cho việc triển khai sức mạnh của Mỹ và các đồng minh trên khắp khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Căn cứ này là nơi đóng quân của các đơn vị thuộc Hải quân, Không quân và Lực lượng Vũ trụ Mỹ, cũng như Hải quân Hoàng gia Anh.

Do vị trí địa lý, Diego Garcia cũng rất quan trọng đối với các hoạt động tiếp nhiên liệu cho máy bay và tàu chiến.

Các máy bay ném bom của Mỹ - như B-1 Lancer, B-2 Spirit và B-52 Stratofortress - đã được nhìn thấy tại căn cứ này, cũng như các tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân.

Từ Diego Garcia, máy bay ném bom của Mỹ đã tiến hành các cuộc tấn công vào Afghanistan sau vụ 11-9-2001 và vào Iraq vào 2003.

Trước đó vào năm 1991, căn cứ này đóng vai trò trung tâm trong các cuộc tấn công của Mỹ trong Chiến tranh vùng Vịnh lần thứ nhất.

Căn cứ này rất quan trọng đối với các hoạt động hậu cần hỗ trợ các nhiệm vụ ở Trung Đông, giúp duy trì sự hiện diện và hoạt động của máy bay.

Gần dây nhất, vào tháng 6-2025, trước các cuộc tấn công của Mỹ vào các cơ sở hạt nhân của Iran, các chuyên gia đã suy đoán rằng sự hiện diện đáng kể của máy bay ném bom B-2 được phát hiện tại Diego Garcia có thể liên quan đến một cuộc tấn công nào đó vào Iran.

Anh Thư