Phải xử lý nghiêm nạn 'xem bói online'!

Facebook Nguyễn Tiến Thịnh vừa xem tử vi vừa bán các vật phẩm phong thủy cải vận.

Một tuổi, ba viễn cảnh

Những năm gần đây, cùng với sự bùng nổ của mạng xã hội, dịch vụ “xem bói online” nhanh chóng thu hút đông đảo người dùng ở nhiều độ tuổi khác nhau. Đặc biệt vào dịp đầu năm, nhu cầu tăng mạnh, khiến thị trường trở nên sôi động.

Trang Facebook cá nhân mang tên Nguyễn Tiến Thịnh (ở tỉnh Bắc Ninh) giới thiệu là “thầy xem tử vi” và cung cấp các vật phẩm phong thủy để cải vận. Theo nhân viên của “thầy” Thịnh, sau Tết, lượng khách đăng ký tăng mạnh, do đó, muốn được xem tử vi phải chuyển khoản đặt lịch trước. Hai hình thức được đưa ra gồm gói “ưu tiên xem gấp” với mức phí 800.000 đồng/người, khách sẽ chờ 3-9 ngày, gồm luận giải lá số tử vi trọn đời, phân tích 12 cung trong tử vi và vận hạn trong năm mới. Gói thường 500.000 đồng/người thì phải chờ khoảng 30-35 ngày cũng với nội dung tương tự. Mức phí không thấp, nhưng vẫn có nhiều người sẵn sàng chi trả để tìm một lời giải cho tương lai.

Câu chuyện của chị Nguyễn Liên Hương (sinh năm 1980, ở phường Cầu Giấy) cho thấy sự nhiễu loạn thông tin từ những “lời phán” trên mạng. Trước khi tìm đến Facebook của “thầy” Nguyễn Tiến Thịnh, chị đã xem tử vi của hai “thầy bói online” khác và đều nhận được những dự báo tích cực, đó là tuổi Canh Thân năm 2026 sẽ “mã thượng phong hầu”, công danh hanh thông, gia đạo bình an. Thế nhưng, khi vào xem livestream của “thầy” Thịnh, chị lại nghe một kịch bản hoàn toàn trái ngược. Thầy cảnh báo, bước sang năm 2026, sẽ gặp hạn về sức khỏe, công việc trắc trở. Không chỉ dừng ở lời phán, thầy còn tư vấn mua dây đeo ngọc bích và kim bài khai vận tuổi Thân để hóa giải vận hạn với giá khoảng 500.000 đồng, kèm đường link đặt hàng.

“Ban đầu tôi chỉ tò mò muốn xem trước số phận mình trong năm mới, ai ngờ lại mang về thêm nỗi lo. Mỗi người phán một kiểu, giờ tôi không biết phải tin ai. Đi xem bói mà tâm trạng còn nặng nề hơn trước”, chị Nguyễn Liên Hương thừa nhận.

Tương tự, em Đặng Phương Linh (sinh viên 20 tuổi, ở phường Bồ Đề) kể rằng, ban đầu chỉ xem tử vi trên mạng cho vui vì được mời chào miễn phí. Nhưng sau vài lời “hé lộ” về vận mệnh, em bị cuốn theo, thậm chí thức đến sáng chờ nghe “thầy” giải quẻ trên livestream. “Họ còn mời chào em cúng giải hạn, sau đó, yêu cầu chuyển tiền làm lễ giải hạn. Xem tử vi trên mạng không chỉ mất tiền mà còn mang theo nỗi ám ảnh từ những lời cảnh báo tiêu cực rồi tự gieo vào lòng mình những nỗi sợ vô hình”, em Đặng Phương Linh nói.

Thực chất là mê tín dị đoan

Tín ngưỡng, ở góc độ văn hóa, vốn có vai trò nâng đỡ tinh thần, hướng con người tới điều thiện và những giá trị tích cực. Thế nhưng, theo Tiến sĩ Nguyễn Nga Huyền, Phó Chủ nhiệm bộ môn truyền thông, Trường Quản trị và Kinh doanh (Đại học Quốc gia Hà Nội), khi niềm tin bị biến tướng thành công cụ trục lợi, gieo rắc sợ hãi và vọng tưởng, thì đó không còn là tâm linh đúng nghĩa mà là mê tín dị đoan dưới danh nghĩa tâm linh. Bản chất của nhiều dịch vụ bói toán trực tuyến hiện nay không nằm ở giá trị tinh thần, mà ở việc khai thác nỗi bất an của con người để trục lợi.

Đồng quan điểm trên, luật sư Lê Cao - Giám đốc Công ty Luật hợp danh FDVN cho rằng, hoạt động xem bói, xem tử vi đầu năm thực chất là mê tín dị đoan. Lợi dụng tâm lý cả tin và tò mò của nhiều người, không ít “thầy bói”, “cô đồng” biết chút ít về tử vi, tướng số đã bày trò lừa gạt. Điểm chung là họ thường nói nhiều đến vận hạn, xui xẻo, kèm theo vài câu nhắn nhủ chung chung như căn số nặng phải làm lễ tạ, năm nay gặp vận hạn xe cộ, hao tài tốn của… cần cúng lễ để giảm nhẹ mới mong phát tài phát lộc. Đánh trúng tâm lý sợ rủi ro, sợ “có thờ có thiêng, có kiêng có lành”, người nghe dễ dàng chấp nhận bỏ tiền làm lễ dù tốn kém không ít.

Trên thực tế, chế tài xử phạt đối với hành vi mê tín dị đoan đã được quy định rõ. Theo Điều 320 Bộ luật Hình sự, người dùng bói toán, đồng bóng hoặc các hình thức mê tín dị đoan khác đã bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm có thể bị phạt tiền từ 10 đến 100 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm. Trường hợp vi phạm lần đầu, hành vi tổ chức hoạt động mê tín dị đoan của cá nhân, trong đó có bói toán, sẽ bị xử phạt từ 15 đến 20 triệu đồng theo điểm đ, Khoản 7, Điều 14 Nghị định số 38/2021/NĐ-CP của Chính phủ.

Quy định đã có, song để giữ gìn phong tục tập quán và nét đẹp văn hóa truyền thống đầu xuân, theo luật sư Lê Cao, cơ quan chức năng cùng chính quyền địa phương cần tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp hành nghề mê tín dị đoan tại cộng đồng và trên không gian mạng. Quan trọng hơn, mỗi người dân phải tự nâng cao nhận thức, tỉnh táo trước những lời mời gọi hấp dẫn, đừng để vài lời phán mơ hồ khiến mình lo lắng, bất an.

Thu Trang