Phấn đấu bàn giao nhà tái định cư xã Mường Than, Lai Châu trước Quốc khánh 2/9

Kiểm tra tại hiện trường, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng biểu dương các lực lượng đã nhanh chóng, tận tâm, tận lực, trách nhiệm để cứu, giúp dân kịp thời, khắc phục thiên tai; yêu cầu các lực lượng cứu nạn, cứu hộ khẩn trương tìm kiếm người còn mất tích. Phó Thủ tướng chia buồn sâu sắc với các gia đình có người thân thiệt mạng, mất tích, chia sẻ với gia đình mất nhà cửa, tài sản và động viên mọi người sớm vượt qua khó khăn. Đảng, Nhà nước, các cấp ủy Đảng, chính quyền luôn bên cạnh, quan tâm, chăm lo, huy động toàn xã hội sát cánh cùng các gia đình vượt qua thời điểm khó khăn, sớm ổn định cuộc sống.

Cùng ngày, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đã làm việc với lãnh đạo tỉnh Lai Châu về công tác khắc phục hậu quả mưa lũ. Phát biểu kết luận cuộc làm việc, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đặc biệt biểu dương tỉnh Lai Châu đã chủ động dành quỹ đất để xây dựng khu tái định cư cho người dân ngay sau thiên tai. Đây là quyết định kịp thời, thể hiện tinh thần trách nhiệm cao, bảo đảm người dân sớm có nơi ở ổn định.

Nhấn mạnh nhiệm vụ trước mắt, Phó Thủ tướng yêu cầu tỉnh tiếp tục huy động tối đa lực lượng, phương tiện để tìm kiếm người còn mất tích; tập trung cứu chữa người bị thương; đồng thời chăm lo chu đáo hậu sự cho các gia đình có người thiệt mạng, kịp thời động viên, chia sẻ, giúp các gia đình sớm vượt qua mất mát. Tỉnh phải ưu tiên bảo đảm đời sống cho người dân tại khu vực bị ảnh hưởng, không để người dân thiếu lương thực, thực phẩm, nước sinh hoạt hoặc phải sống trong điều kiện tạm bợ.

Đối với công tác tái thiết, Phó Thủ tướng giao Bộ Quốc phòng tiếp tục huy động lực lượng phối hợp với địa phương sửa chữa các ngôi nhà bị hư hỏng nặng, đồng thời khẩn trương xây dựng lại 24 căn nhà bị sập hoàn toàn. Phó Thủ tướng yêu cầu việc xây dựng phải bảo đảm chất lượng, hoàn thành trong vòng 30 ngày, phấn đấu bàn giao nhà cho người dân trước dịp Quốc khánh 2/9. Tiến độ phải đi đôi với chất lượng công trình để người dân có nơi ở ổn định, an toàn lâu dài.

Về lâu dài, Phó Thủ tướng thống nhất chủ trương xây dựng khu tái định cư tập trung cho khoảng 200 hộ dân tại xã Mường Than. Theo Phó Thủ tướng, việc bố trí nơi ở mới phải gắn với điều kiện sản xuất, sinh kế, bảo đảm người dân ổn định cuộc sống lâu dài, không chỉ có chỗ ở an toàn mà còn có điều kiện phát triển kinh tế. Tinh thần là không để người dân tiếp tục sinh sống tại những khu vực không bảo đảm an toàn, tránh lặp lại những thiệt hại đau xót do thiên tai gây ra.

Nhấn mạnh yêu cầu nâng cao năng lực ứng phó thiên tai, Phó Thủ tướng đề nghị tỉnh Lai Châu rút kinh nghiệm sâu sắc từ đợt mưa lũ vừa qua, rà soát toàn bộ các khu vực có nguy cơ xảy ra lũ quét, sạt lở đất; cập nhật, hoàn thiện các phương án phòng, chống thiên tai phù hợp với thực tiễn, xây dựng các kịch bản ứng phó cụ thể cho từng khu vực, từng cấp độ rủi ro.

Cũng trong ngày 21/7, Ban Vận động Cứu trợ Trung ương - Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam đã phân bổ số tiền 5 tỷ đồng hỗ trợ tỉnh Lai Châu khắc phục hậu quả do mưa lũ gây ra. Thay mặt Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, ông Nguyễn Văn Thanh - Ủy viên Đoàn Chủ tịch, Trưởng Ban Dân tộc và Tôn giáo Cơ quan Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam đã trao số tiền hỗ trợ cho Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Lai Châu.

Liên tiếp những ngày qua, một số tỉnh miền núi phía Bắc như Sơn La, Lào Cai, Lai Châu xảy ra lũ quét, sạt lở đất, gây thiệt hại nặng nề về người và tài sản. Lý giải về nguyên nhân của diễn biến thiên tai này, trả lời báo chí, Trưởng phòng Dự báo thời tiết, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia Nguyễn Văn Hưởng cho rằng yếu tố đáng chú ý nhất là tình trạng mưa kéo dài trong nhiều tuần liên tiếp ở khu vực Tây Bắc.

Do ảnh hưởng của một vùng xoáy thấp nằm ngay trên khu vực Bắc Bộ, hoạt động trên độ cao từ 1.500 - 5.000m đã gây mưa rất lớn cho khu vực trên. Lượng mưa quá lớn so với khả năng chống chịu của hạ tầng khu vực miền núi phía Bắc, lượng nước lũ dồn về từ thượng nguồn cũng tăng đột biến, kết hợp có mưa từ nhiều ngày trước; làm nền đất núi đồi đã ngậm no nước, bão hòa, xảy ra sạt lở, lũ quét, lũ ống.

Theo ông Hưởng, số liệu theo dõi cho thấy từ đầu tháng 6 đến nay, khu vực Tây Bắc gồm Lai Châu, Điện Biên, Sơn La hầu như luôn có mưa. Trong tổng số 48 ngày, chỉ có 5 ngày không ghi nhận mưa. Tại Lai Châu, từ 4/7 đến nay, gần như ngày nào cũng xuất hiện mưa rào và dông, lượng mưa phổ biến dao động 20 - 40mm/ngày. Mưa kéo dài khiến đất liên tục ngấm nước, không có thời gian khô trở lại.

Nói về vụ sạt trượt nghiêm trọng xảy ra tại xã Mường Than (tỉnh Lai Châu) ngày 17/7, ông Hưởng cho biết có 3 yếu tố chính dẫn đến sự cố.

Thứ nhất là lượng mưa kéo dài nhiều ngày. Tại trạm đo Phúc Than, lượng mưa tích lũy từ đầu tháng 7 đến hết 17/7 đạt gần 800mm, khiến đất đá trên các sườn dốc ngấm no nước, giảm khả năng liên kết.

Thứ hai là đặc điểm địa hình, địa chất khu vực. Mường Than có nhiều sườn dốc, taluy tự nhiên, taluy nhân tạo, xen kẽ các khe suối nhỏ, trong khi nền đất đá bị phong hóa mạnh. Đây vốn là khu vực nhạy cảm với nguy cơ lũ quét và sạt lở khi xảy ra mưa lớn kéo dài.

Thứ ba là đợt mưa rất lớn từ đêm 16/7 đến 17/7. Chỉ trong hơn 1 ngày, lượng mưa đo được khoảng 262,6mm đã trở thành tác nhân kích hoạt, khiến khối đất đá vốn đã mất ổn định đồng loạt sạt xuống với quy mô lớn.