Phấn đấu đến năm 2030 đạt 3 bác sĩ y học cổ truyền trên 10.000 dân

Trong bối cảnh mô hình bệnh tật thay đổi, dân số già hóa, nhu cầu chăm sóc sức khỏe toàn diện ngày càng tăng, Bộ Y tế đang xây dựng, hoàn thiện dự thảo Chiến lược quốc gia phát triển nền y học cổ truyền Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, với định hướng phát triển toàn diện, hiện đại, khoa học và hội nhập quốc tế.

Không chỉ bảo tồn những giá trị truyền thống, chiến lược đặt mục tiêu từng bước hình thành ngành kinh tế y, dược cổ truyền có giá trị gia tăng cao và xây dựng thương hiệu quốc gia về y học cổ truyền Việt Nam.

Phấn đấu đến năm 2030 đạt 3 bác sĩ y học cổ truyền trên 10.000 dân là một trong những mục tiêu của Chiến lược quốc gia phát triển nền y học cổ truyền Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Ảnh: Quốc Đạt.

Theo dự thảo chiến lược, y học cổ truyền sẽ được đặt trong tổng thể hệ thống y tế quốc gia, tham gia vào các khâu dự phòng, nâng cao sức khỏe, khám bệnh, chữa bệnh, phục hồi chức năng, chăm sóc người cao tuổi và quản lý sức khỏe theo vòng đời. Cách tiếp cận này phù hợp với định hướng chuyển từ chữa bệnh sang phòng bệnh, từ điều trị đơn lẻ sang chăm sóc sức khỏe toàn diện.

Chiến lược đặt mục tiêu đến năm 2030, 100% trạm y tế cấp xã đủ năng lực cung ứng dịch vụ y học cổ truyền. Tỷ lệ khám bệnh, chữa bệnh bằng y học cổ truyền và kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại được đặt mục tiêu tăng lên 15% ở cấp chuyên sâu, 25% ở cấp cơ bản và 40% ở cấp ban đầu.

Bên cạnh mục tiêu phát triển, vẫn có những hạn chế cần khắc phục. Mạng lưới y học cổ truyền tuy đã hình thành từ Trung ương đến địa phương, nhưng năng lực cung ứng dịch vụ giữa các tuyến chưa đồng đều. Hệ thống bệnh viện y học cổ truyền, khoa y học cổ truyền tại các địa phương phát triển chưa tương xứng. Tiềm năng của y học cổ truyền trong phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe ban đầu, quản lý bệnh mạn tính và chăm sóc người cao tuổi chưa được phát huy đầy đủ.

Dự thảo chiến lược chuyển trọng tâm từ phát triển vùng trồng đơn thuần sang xây dựng chuỗi giá trị hoàn chỉnh, từ giống, vùng nguyên liệu, nuôi trồng, thu hái, sơ chế, bảo quản đến chế biến sâu, sản xuất và tiêu thụ. 

Đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu tự chủ tối thiểu 20% nhu cầu dược liệu sử dụng trong nước, giảm nhanh sự phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu và tăng xuất khẩu.

Dự thảo chiến lược đặt mục tiêu đến năm 2030, số hóa tối thiểu 70% tri thức y học cổ truyền Việt Nam; ít nhất 30 bài thuốc, phương pháp điều trị hoặc tri thức truyền thống được nghiên cứu, chuẩn hóa và ứng dụng trong chăm sóc sức khỏe hoặc phát triển sản phẩm.

Về nhân lực, chiến lược đặt mục tiêu đến năm 2030 đạt 3 bác sĩ y học cổ truyền trên 10.000 dân, trong đó tối thiểu 30% có trình độ sau đại học. 100% trạm y tế cấp xã có ít nhất một cán bộ được đào tạo về y học cổ truyền; 65% trạm y tế cấp xã có bác sĩ hoặc y sĩ y học cổ truyền.

Xa hơn lĩnh vực khám chữa bệnh, y học cổ truyền còn được định hướng trở thành một bộ phận của kinh tế sức khỏe và du lịch y tế. Việt Nam dự kiến phát triển sản phẩm, dịch vụ chăm sóc sức khỏe bằng y, dược cổ truyền dành cho khách du lịch, kết hợp bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống, tri thức bản địa.

Đến năm 2030, mục tiêu là hình thành 5 dòng cung ứng dịch vụ, sản phẩm chăm sóc sức khỏe bằng y, dược cổ truyền phục vụ khách du lịch mang tính hệ thống và định vị các dòng sản phẩm, dịch vụ này trong hệ thống du lịch Việt Nam.

Để tạo hành lang pháp lý cho quá trình phát triển, GS-TS.Trịnh Thị Diệu Thường, Cục trưởng Cục Quản lý Y dược cổ truyền (Bộ Y tế) cho biết, Dự thảo Chiến lược xác định nhiệm vụ xây dựng Luật Y học cổ truyền, trình Quốc hội theo chương trình lập pháp của Quốc hội, đồng thời nghiên cứu cơ chế, chính sách đặc thù nhằm thu hút đầu tư và thúc đẩy hợp tác công tư trong khám chữa bệnh, công nghiệp dược liệu, thuốc cổ truyền và thuốc dược liệu sản xuất trong nước.

Cùng với mở rộng thị trường, hoạt động thanh tra, kiểm tra và giám sát sẽ được tăng cường nhằm kiểm soát chất lượng dịch vụ, dược liệu, thuốc cổ truyền, hoạt động hành nghề, quảng cáo và lưu hành sản phẩm, xử lý nghiêm hành vi sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng kém chất lượng và hành nghề trái phép.

Định hướng đến năm 2045 là hình thành hệ sinh thái y học cổ truyền vận hành trên nền tảng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và nguồn nhân lực chất lượng cao, trong đó công nghiệp dược liệu trở thành ngành kinh tế có giá trị gia tăng cao và năng lực cạnh tranh quốc tế.