Phân định rõ phạm vi vùng nước, đẩy mạnh phân cấp quản lý hàng hải đường thủy

​Ngày 20/11, thảo luận tại hội trường về dự thảo Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, ĐBQH Nguyễn Thị Thu Hà (Quảng Ninh) đề nghị xác định rõ phạm vi vùng nước hàng hải, đường thủy nội địa cùng lộ trình chuyển đổi tàu sông cấp VR-SB sát thực tiễn địa phương. Đại biểu cũng kiến nghị, bổ sung quy chuẩn riêng cho tàu du lịch lưu trú, tăng cường phân cấp cho chính quyền cấp tỉnh quản lý vùng nước di sản và hạ tầng đường thủy nội địa.

Xác định rõ vùng nước hoạt động, lộ trình chuyển đổi tàu VR-SB sát thực tế

Góp ý về phạm vi vùng nước hàng hải, đường thủy nội địa và phạm vi hoạt động của tàu thuyền tại khoản 11 Điều 3, Điều 29, ĐBQH Nguyễn Thị Thu Hà (Quảng Ninh) chỉ rõ dự thảo mới định nghĩa vùng nước hàng hải, vùng nước thủy nội địa mà không còn quy định quản lý đối với vùng nước ngoài hai vùng này như Điều 101a Luật Giao thông đường thủy nội địa hiện hành. Dẫn thực tiễn từ vùng biển đảo Quảng Ninh, đại biểu cho biết: diện tích các vùng nước ngoài luồng trên vịnh Hạ Long, vịnh Bái Tử Long rất lớn, không thể đầu tư luồng trên toàn bộ và cũng không thể cấm tàu thuyền hoạt động.

ĐBQH Nguyễn Thị Thu Hà (Quảng Ninh) phát biểu thảo luận tại hội trường. Ảnh: Q. Ninh

ĐBQH Nguyễn Thị Thu Hà (Quảng Ninh) phát biểu thảo luận tại hội trường. Ảnh: Q. Ninh

Toàn thành phố Quảng Ninh hiện có hơn 2.000 đảo, hơn 40 đảo lớn có người dân sinh sống, trong đó các tuyến ra đảo Vân Đồn, Cô Tô là tuyến đi lại thiết yếu của người dân nhưng dự thảo chưa làm rõ thuộc đường thủy nội địa hay vùng biển. Với đường bờ biển dài 250km, luồng hàng hải cùng luồng đường thủy nội địa đan xen, giao cắt nhau; tàu sông hoạt động trên luồng hàng hải trong vịnh với số lượng rất lớn nhưng Điều 29 lại định nghĩa tàu sông là tàu chuyên hoạt động trên tuyến đường thủy, dễ dẫn đến cách hiểu khác nhau. Hồ sơ giải trình của cơ quan soạn thảo cũng chưa thống nhất khi có nội dung nêu các tuyến ra đảo đã chuyển sang phạm vi hàng hải, có nội dung lại khẳng định tàu sông vẫn hoạt động tại Vân Đồn, Cô Tô theo Luật Giao thông đường thủy nội địa hiện hành vốn sẽ hết hiệu lực.

Từ thực tế địa phương, đại biểu đề nghị bổ sung tuyến ven bờ biển, tuyến ra đảo, nối các đảo vào khoản 11 Điều 3; bổ sung quy định quản lý đối với vùng nước ngoài vùng nước hàng hải, đường thủy nội địa để bảo đảm an toàn. Đồng thời, cần giao Chính phủ, Bộ Xây dựng hoặc UBND cấp tỉnh quy định phạm vi hoạt động của từng loại phương tiện phù hợp với cấp kỹ thuật và đặc thù địa phương, bảo đảm xác định rõ tàu hoạt động ở đâu, theo quy chuẩn nào, do cơ quan nào quản lý.

Liên quan đến lộ trình chuyển đổi tàu sông mang cấp VR-SB tại khoản 4 Điều 318, đại biểu cho rằng, dự thảo chưa làm rõ khái niệm tuyến vận tải ven biển, hoạt động trên biển nên chưa xác định rõ tàu VR-SB hoạt động trong vịnh, tuyến từ bờ ra đảo Cô Tô có thuộc diện chuyển đổi hay không. Theo thống kê của Sở Xây dựng Quảng Ninh, toàn thành phố hiện có 272 tàu mang cấp VR-SB chịu tác động của dự thảo, gồm 139 tàu vận tải hàng hóa, 28 tàu cần cẩu, 4 tàu du lịch, 101 tàu khách. Nhiều tàu có giá trị đầu tư lớn, chỉ hoạt động trong vùng vịnh và không được rời bến khi có gió, bão; việc buộc hoán cải theo quy chuẩn tàu biển sẽ kéo theo yêu cầu về kết cấu, trang thiết bị, đăng ký, thuyền viên với chi phí lớn, khó đáp ứng trước năm 2033.

Các đại biểu Quốc hội (TP. Quảng Ninh) tham dự phiên thảo luận. Ảnh: Khánh Duy

Các đại biểu Quốc hội (TP. Quảng Ninh) tham dự phiên thảo luận. Ảnh: Khánh Duy

Bên cạnh đó, quy định dừng đóng mới tàu cấp VR-SB từ năm 2028 tại điểm a khoản 4 Điều 318 cũng tác động trực tiếp đến định hướng của Quảng Ninh trong việc khuyến khích doanh nghiệp đầu tư đóng mới tàu du lịch cấp VR-SB trên vịnh Hạ Long, vịnh Bái Tử Long nhằm nâng cao an toàn, chất lượng dịch vụ. ĐBQH Nguyễn Thị Thu Hà (Quảng Ninh) đề nghị không áp dụng yêu cầu chuyển đổi đối với tàu VR-SB hoạt động trong vịnh, tuyến nội tỉnh cự ly gần đã công bố; đánh giá đầy đủ tác động chính sách về số lượng tàu, kinh phí, nguồn vốn; xây dựng lộ trình theo từng nhóm tàu kèm chính sách hỗ trợ tín dụng, thuế, phí; thống nhất mốc dừng hoạt động từ ngày 1/1/2034 thay vì ngày 31/12/2033 để tránh trùng với thời gian được phép hoạt động cùng ngày 31/12/2033.

Bổ sung quy chuẩn tàu du lịch lưu trú, phân cấp quản lý vùng nước di sản

Thảo luận về quy định đối với tàu du lịch, tàu lưu trú tại Điều 196, khoản 2 Điều 202, khoản 1 Điều 264, ĐBQH Nguyễn Thị Thu Hà (Quảng Ninh) nhận định Điều 196 hiện mới có 5 loại hình vận tải, chưa bổ sung loại hình vận tải phục vụ du lịch, tàu lưu trú khách qua đêm. Trong khi rủi ro lớn nhất đối với tàu du lịch là cháy, nổ và gió, bão, khác với tàu vận tải thông thường; đồng thời, quy định lắp thiết bị ghi hình trong khoang hành khách tại khoản 1 Điều 264 sẽ ảnh hưởng đến quyền riêng tư của du khách khi khoang hành khách trên tàu lưu trú bao gồm cả phòng nghỉ.

Bám sát hoạt động du lịch biển đảo đang phát triển mạnh tại địa phương, đại biểu đề nghị: bổ sung loại hình vận tải hành khách du lịch, tàu lưu trú vào Điều 196 với các nguyên tắc riêng về phòng cháy, chữa cháy, thoát hiểm, hoạt động khi thời tiết xấu. Dự thảo cần bổ sung tại khoản 8 Điều 3 nội dung khu neo đậu phục vụ khách lưu trú qua đêm trên tàu, phù hợp với thực tế nhiều khu neo đậu trên vịnh Hạ Long, Bái Tử Long, Lan Hạ hiện đang phục vụ khách nghỉ đêm trên tàu; ban hành quy chuẩn kỹ thuật riêng cho tàu du lịch trong vịnh, ven bờ và giới hạn phạm vi ghi hình tại khoang lái, khu vực công cộng, lối thoát hiểm.

Quang cảnh phiên họp. Ảnh: Quang Khánh

Quang cảnh phiên họp. Ảnh: Quang Khánh

Về thẩm quyền của địa phương đối với vùng nước di sản tại khoản 8 Điều 314, khoản 2 Điều 316, Điều 265, dự thảo chưa trao thẩm quyền quy định riêng đối với vùng nước đặc thù như vịnh Hạ Long - Di sản thiên nhiên thế giới về tuyến tham quan, số lượng tàu, thời gian hoạt động, khu neo đậu nghỉ đêm hay yêu cầu bảo vệ vùng lõi di sản. Ngoài ra, khoản 2 Điều 316 vẫn giao Cảng vụ hàng hải chủ trì tại cả cảng, bến thủy nội địa và Điều 265 giao Kiểm tra viên tàu biển kiểm tra cả tàu sông, chưa thống nhất với định hướng giao địa phương quản lý tàu sông.

Minh chứng từ thực tế quản lý tại Quảng Ninh cho thấy vùng nước cảng biển và tuyến đường thủy nội địa đan xen chặt chẽ, riêng từ đầu năm 2026 trên địa bàn có 1.748 phương tiện thủy nội địa vận chuyển 33.153.501 tấn hàng, vượt xa mức 287.330 tấn của 40 tàu biển chở hàng. Đại biểu đề nghị, giao UBND cấp tỉnh quy định điều kiện hoạt động của tàu thuyền tại vùng nước di sản, danh thắng; xác định đầu mối chủ trì theo phạm vi vùng nước và giao cơ quan quản lý đường thủy ở địa phương kiểm tra tàu sông.

Mạnh Tuân

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân: https://daibieunhandan.vn/phan-dinh-ro-pham-vi-vung-nuoc-day-manh-phan-cap-quan-ly-hang-hai-duong-thuy-10444284.html