Phân tích kỹ thuật tên lửa Oreshnik: Năng lực tự chủ linh kiện và thách thức phòng thủ với châu Âu

Kết quả phân tích hơn 1.000 linh kiện từ tên lửa đạn đạo tầm trung Oreshnik cho thấy toàn bộ hệ thống được tự chủ sản xuất, tạo nên thách thức kỹ thuật lớn cho lưới phòng thủ phương Tây.

Kết quả kiểm tra hơn 1.000 chi tiết thu được từ mảnh vỡ tên lửa đạn đạo tầm trung Oreshnik tại Ukraine cho thấy toàn bộ linh kiện đều có nguồn gốc từ Nga và Belarus, không sử dụng phụ kiện từ phương Tây. Phát hiện này đánh dấu sự khác biệt lớn so với các dòng tên lửa như Iskander, đồng thời phản ánh phương án thiết kế tối ưu hóa khả năng tự chủ của ngành công nghiệp quốc phòng Nga trong điều kiện chịu cấm vận.

Nguồn gốc linh kiện và mức độ tự chủ sản xuất

Trái ngược với tên lửa đạn đạo Iskander — vốn chứa hơn 140 linh kiện nước ngoài trong các mẫu bị thu giữ, bao gồm cả những chi tiết sản xuất năm 2025 — chương trình Oreshnik cho thấy tính độc lập về chuỗi cung ứng. Báo cáo phân tích xác định có 40 doanh nghiệp Nga và 2 doanh nghiệp Belarus tham gia vào quá trình sản xuất hơn 1.100 linh kiện của quả tên lửa này.

Trong số các nhà cung cấp chính có nhà máy Integral tại Minsk, một trong những cơ sở sản xuất vi mạch lớn nhất Đông Âu, cùng nhà máy bán dẫn Tranzistor. Đáng chú ý, hơn một nửa số linh kiện thu được được sản xuất trong giai đoạn 2023–2024 và một số sản xuất năm 2025, khẳng định đây là dây chuyền sản xuất mới hoàn toàn chứ không phải vật tư dự trữ cũ.

Mảnh vỡ được cho me là của tên lửa Oreshnik được Ukraine trưng bày. Ảnh: AFP

Mảnh vỡ được cho me là của tên lửa Oreshnik được Ukraine trưng bày. Ảnh: AFP

Đặc tính kỹ thuật và giải pháp thiết kế

Tên lửa Oreshnik được phát triển dựa trên nền tảng công nghệ của các dòng tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) phát triển từ thời Liên Xô. Bằng cách giảm tầm bắn và tăng số lượng đầu đạn mang theo, hệ thống này đạt được cấu hình tác chiến tầm trung với khả năng mang tối đa 36 đầu đạn con. Ở pha cuối, các đầu đạn này có thể đạt vận tốc gấp 10 lần tốc độ âm thanh (Mach 10).

Minh họa bố trí đầu đạn Oreshnik.

Minh họa bố trí đầu đạn Oreshnik.

Về mặt kỹ thuật điện tử, khối điều khiển của Oreshnik sử dụng các linh kiện mang tính truyền thống như đèn chân không — công nghệ từ thập niên 1960 — cùng hệ thống dẫn đường dựa trên con quay hồi chuyển GU-503 được thiết kế từ thập niên 1970. Mặc dù công nghệ này có độ chính xác kém hơn so với các hệ thống dẫn đường hiện đại, việc kết hợp số lượng đầu đạn lớn giúp quá tải hệ thống phòng thủ của đối phương.

Tên lửa đạn đạo tầm trung RSD-10 của Liên Xô, với ba đầu đạn con. Ảnh: Truyền thông Nga

Tên lửa đạn đạo tầm trung RSD-10 của Liên Xô, với ba đầu đạn con. Ảnh: Truyền thông Nga

Thách thức đối với mạng lưới phòng thủ châu Âu

Yếu tố cốt lõi tạo nên năng lực tác chiến của Oreshnik nằm ở bài toán vật lý và xác suất đánh chặn. Tốc độ Mach 10 cùng số lượng lớn đầu đạn con được phân tách đồng thời khiến mạng lưới phòng thủ không quân và tên lửa hiện tại của khối NATO tại châu Âu gặp khó khăn trong việc phản ứng kịp thời.

Hiện nay, số lượng hệ thống phòng thủ có khả năng đánh chặn tên lửa đạn đạo ở ngoài tầng khí quyển trước khi phân tách đầu đạn còn rất hạn chế. Việc triển khai Oreshnik tại các vị trí chiến lược, bao gồm cả Belarus, giúp tên lửa này bao phủ hầu hết các đô thị lớn tại châu Âu, đặt ra bài toán phức tạp về phương án ứng phó cho các hệ thống phòng thủ hiện hữu.

Biển Xanh

Nguồn Lâm Đồng: https://baolamdong.vn/phan-tich-ky-thuat-ten-lua-oreshnik-nang-luc-tu-chu-linh-kien-va-thach-thuc-phong-thu-voi-chau-au-457128.html