Pháp chấn động vì làn sóng bạo loạn, hơn 1.200 người bị bắt giữ

Hỏa hoạn thiêu rụi tòa thị chính thành phố Limoges, miền Trung nước Pháp. Ảnh: AFP

Biểu tình ôn hòa biến thành bạo lực

Theo Bộ Nội vụ Pháp, khoảng 550.000 người tham gia các cuộc biểu tình trên toàn quốc ngày 17-10, trong khi Tổng Liên đoàn Lao động Pháp (CGT) ước tính con số lên tới 800.000 người. Các cuộc tuần hành quy tụ công đoàn, học sinh, sinh viên và những người hưởng ứng phong trào “Áo vàng”, cùng yêu cầu tăng lương, cải thiện sức mua, nâng mức lương hưu và nâng cao chất lượng dịch vụ công.

Làn sóng phản đối bắt nguồn từ các cuộc biểu tình của học sinh, sinh viên hồi tháng 9 nhằm phản đối tình trạng thiếu giáo viên, lớp học quá đông và cơ sở vật chất trường học xuống cấp. Bất mãn trước giá cả leo thang và những khó khăn kinh tế tiếp tục khiến phong trào lan rộng. Tuy nhiên, tại nhiều địa phương, các cuộc tuần hành nhanh chóng biến thành những vụ đụng độ và phá hoại. Ở thủ đô Paris, một số người biểu tình mặc đồ đen, đeo mặt nạ ném pháo hoa và vật thể về phía cảnh sát. Lực lượng chức năng phải sử dụng hơi cay để giải tán đám đông. Một số cửa hàng, ngân hàng và siêu thị cũng bị đập phá, cướp bóc.

Bạo lực lan sang nhiều thành phố khác. Tại Limoges, tòa thị chính có lịch sử 143 năm gần như bị thiêu rụi sau vụ phóng hỏa. Ở Marseille, người biểu tình tìm cách xông vào tòa thị chính, trong khi một trung tâm thông tin du lịch tại Lyon bị cháy. Nhiều công trình công cộng và phương tiện của lực lượng chức năng cũng bị hư hại.

Người biểu tình đối đầu với cảnh sát chống bạo động trên một con phố gần ga Gare du Nord ở Paris, Pháp, ngày 17-10. Ảnh: Reuters

Hơn 1.200 người bị bắt, chính phủ cảnh báo cứng rắn

Theo các số liệu được công bố tối 17-10, hơn 1.200 người đã bị bắt giữ và khoảng 150 cảnh sát, hiến binh bị thương trong các cuộc đụng độ. Riêng tại Paris, cảnh sát bắt giữ hơn 850 người, mức cao kỷ lục tại thủ đô theo thông tin từ giới chức địa phương.

Bộ trưởng Nội vụ Laurent Nunez lên án những người lợi dụng biểu tình để đập phá và cướp bóc, đồng thời cam kết truy tìm, xử lý nghiêm các đối tượng vi phạm pháp luật. Nhà chức trách cũng thu thập hình ảnh từ camera giám sát để xác định trách nhiệm trong các vụ phá hoại.

Thủ tướng Sébastien Lecornu tuyên bố chính phủ sẽ không nhượng bộ trước bạo lực và không để các nhóm cực đoan áp đặt chương trình nghị sự chính trị bằng hành vi gây rối. Ông đồng thời khẳng định quyền biểu tình hòa bình phải được tôn trọng, nhưng những hành vi tấn công lực lượng chức năng, đốt phá và cướp bóc sẽ bị xử lý. Tổng thống Emmanuel Macron cũng kêu gọi người dân đoàn kết, giữ bình tĩnh và bảo vệ các thể chế của nền Cộng hòa. Ông nhấn mạnh quyền biểu tình được Hiến pháp bảo đảm, song không thể trở thành cái cớ để phá hoại tài sản công và tư nhân, cản trở những người muốn bày tỏ yêu cầu một cách ôn hòa.

Áp lực xã hội gia tăng trước bầu cử

Làn sóng bạo lực diễn ra trong bối cảnh chính phủ Pháp phải đối mặt với nhiều sức ép, từ chi phí sinh hoạt cao đến khủng hoảng nợ công và những bất đồng về ngân sách. Quốc hội không có phe nào chiếm đa số tuyệt đối càng khiến việc thúc đẩy các chính sách kinh tế trở nên khó khăn.

Diễn biến mới cũng làm dấy lên lo ngại về khả năng phong trào “Áo vàng”, từng bùng phát năm 2018 nhằm phản đối kế hoạch tăng thuế nhiên liệu, tái xuất trên quy mô lớn. Khi đó, các cuộc biểu tình kéo dài nhiều tháng, gây gián đoạn giao thông và dẫn đến những cuộc đụng độ nghiêm trọng với cảnh sát.

Trong khi chính phủ cáo buộc các phần tử cực đoan lợi dụng bất mãn xã hội để kích động bạo lực, các tổ chức công đoàn tiếp tục yêu cầu nhà chức trách giải quyết những vấn đề về tiền lương, sức mua và chất lượng dịch vụ công. Tranh cãi về cách thức kiểm soát biểu tình và việc sử dụng vũ lực của cảnh sát cũng tiếp tục gây sức ép lên chính quyền.

Với hàng trăm nghìn người tham gia và nhiều công trình bị phá hoại, các cuộc biểu tình ngày 17/10 cho thấy bất mãn kinh tế đang trở thành thách thức lớn đối với chính phủ Pháp. Việc vừa bảo đảm quyền biểu tình, vừa ngăn chặn bạo lực và giải quyết các yêu cầu xã hội sẽ là bài toán khó đối với chính quyền Tổng thống Macron trong thời gian tới.