Pháp đối mặt nguy cơ tăng trưởng dân số âm lần đầu kể từ sau Thế chiến II

Các nữ hộ lý chăm sóc trẻ sơ sinh tại khu hộ sinh ở Ajaccio, ngày 18/1/2024. (Ảnh: AFP)

Theo phóng viên TTXVN tại Paris, nước Pháp đang đứng trước bước ngoặt lớn về nhân khẩu học khi số trẻ sinh ra tiếp tục sụt giảm mạnh, trong khi số người qua đời gia tăng do già hóa dân số.

Diễn biến này làm dấy lên khả năng lần đầu tiên kể từ năm 1944, đất nước hình lục lăng ghi nhận tăng trưởng dân số tự nhiên ở mức âm trong một năm dương lịch.

Theo số liệu mới nhất của Viện Thống kê và Nghiên cứu Kinh tế Quốc gia Pháp, trong 11 tháng đầu năm 2025, đất nước hình lục lăng chỉ ghi nhận khoảng 590.000 ca sinh, giảm 2,4% so với cùng kỳ năm 2024.

Riêng tháng 11/2025, cả nước chỉ có khoảng 51.000 trẻ chào đời. Nếu xu hướng này kéo dài đến hết năm, 2025 sẽ là năm thứ tư liên tiếp số ca sinh tại Pháp xuống tới mức thấp nhất kể từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai.

Đà suy giảm nêu trên nối tiếp xu hướng kéo dài từ năm 2011, ngoại trừ sự phục hồi mang tính kỹ thuật sau giai đoạn phong tỏa do đại dịch COVID-19 vào năm 2021.

Mức sinh bình quân đã giảm từ 1,66 con/phụ nữ trong năm 2023 xuống còn 1,62 con/phụ nữ vào năm 2024, thấp xa so với mức 2,1 con/phụ nữ cần thiết để bảo đảm tái tạo dân số.

Pháp cũng đã ổn định dưới ngưỡng biểu tượng 700.000 ca sinh mỗi năm, dù mốc này còn được vượt qua vào năm 2023.

Song song với sự sụt giảm tỷ lệ sinh là xu hướng gia tăng mang tính cơ cấu của tỷ lệ tử vong.

Trong giai đoạn từ tháng 1-10/2025, số ca tử vong tăng 1,4%, chủ yếu do thế hệ “bùng nổ dân số” sau chiến tranh bước vào độ tuổi có nguy cơ tử vong cao. Khoảng cách giữa tỷ lệ sinh và tỷ lệ tử vong đã thu hẹp mạnh, chỉ còn khoảng 17.000 người vào năm 2024.

Viện Nghiên cứu Nhân khẩu học Quốc gia Pháp nhận định khả năng tăng trưởng dân số tự nhiên ở mức dưới “0” trong cả năm 2025 là hoàn toàn có thể xảy ra. Đây sẽ là hiện tượng chưa từng ghi nhận kể từ năm 1944.

Trong khi trước đây các chuyên gia dự báo kịch bản này chỉ xuất hiện vào khoảng năm 2035, quá trình già hóa nhanh và mức sinh giảm sâu đang đẩy mốc thời gian này sớm hơn gần 1 thập kỷ.

Theo các nhà nhân khẩu học, xu hướng này gần như không thể đảo ngược trong 10-20 năm tới.

Nguyên nhân của sự sụt giảm tỷ lệ sinh được cho là bắt nguồn từ những biến đổi xã hội sâu sắc hình thành từ thập niên 1960, khi mô hình gia đình ít con hoặc không con dần được chấp nhận rộng rãi.

Bên cạnh đó, những lo ngại về biến đổi khí hậu, chi phí sinh hoạt leo thang, khó khăn trong tiếp cận nhà ở và việc làm ổn định cũng khiến nhiều cặp đôi trì hoãn hoặc từ bỏ kế hoạch sinh con.

Sự đảo chiều nhân khẩu học này đang đặt mô hình an sinh xã hội của Pháp trước thách thức lớn.

Những biện pháp khuyến sinh gần đây - chẳng hạn như thiết lập chế độ nghỉ sinh con 2 tháng cho mỗi bố mẹ với mức hỗ trợ cao hơn - được đánh giá là chưa đủ nếu không đi kèm các chính sách đồng bộ về nhà ở, việc làm cho thanh niên và hệ thống chăm sóc trẻ em.

Về dài hạn, già hóa dân số và mức sinh thấp buộc Nhà nước Pháp phải cân nhắc lại các lựa chọn chính sách liên quan đến hưu trí, chăm sóc người cao tuổi, mạng lưới trường học và dịch vụ y tế, đồng thời khiến vai trò của di cư trong tăng trưởng dân số ngày càng trở nên quan trọng./.

(TTXVN/Vietnam+)