Pháp thừa nhận trách nhiệm trong vụ bê bối thuốc trừ sâu tại vùng Caribe

Toàn cảnh một phiên họp Quốc hội Pháp tại Paris. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Ngày 2/6, Quốc hội Pháp đã thông qua một đạo luật mang tính lịch sử, chính thức thừa nhận phần trách nhiệm của nước này trong vụ bê bối liên quan đến thuốc trừ sâu Chlordecone tại 2 hòn đảo Guadeloupe và Martinique thuộc vùng Caribe, nơi hơn 90% dân số trưởng thành hiện mang dấu vết bị ô nhiễm loại hóa chất này.

Theo phóng viên TTXVN tại Paris, đạo luật trên được Hạ viện Pháp thông qua với sự đồng thuận tuyệt đối của các nghị sỹ, khép lại nhiều năm tranh luận chính trị và pháp lý về một trong những vụ bê bối liên quan đến môi trường và y tế công cộng nghiêm trọng nhất trong lịch sử hiện đại của nước này.

Chlordecone là loại thuốc trừ sâu được sử dụng rộng rãi tại các đồn điền chuối ở Guadeloupe và Martinique cho đến năm 1993, bất chấp những cảnh báo từ Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và việc một số nước, trong đó có Mỹ đã cấm sử dụng chất này từ trước đó.

Theo Cơ quan An toàn thực phẩm, Môi trường và Sức khỏe nghề nghiệp quốc gia Pháp (ANSES), hơn 90% người trưởng thành tại 2 vùng lãnh thổ trên đã bị nhiễm Chlordecone. ANSES kết luận việc tiếp xúc với Chlordecone nhiều khả năng làm gia tăng nguy cơ mắc ung thư tuyến tiền liệt.

Phát biểu trước Quốc hội, nghị sĩ Elie Califer, người khởi xướng đạo luật trên, cho rằng việc thông qua văn bản này là bước đi cần thiết nhằm khôi phục niềm tin của người dân vào các cơ quan công quyền.

Ông nhấn mạnh những nguy cơ của Chlordecone đã được cộng đồng quốc tế biết đến từ lâu, nhưng các đảo thuộc vùng Caribe của Pháp vẫn tiếp tục phải gánh chịu hậu quả trong nhiều năm.

Đạo luật nói trên quy định Nhà nước Pháp phải thúc đẩy các chương trình xử lý ô nhiễm đất và nguồn nước, coi nghiên cứu khoa học là ưu tiên quốc gia và hướng tới mục tiêu bồi thường cho các nạn nhân tại Guadeloupe và Martinique.

Chính phủ cũng được yêu cầu tiếp tục nghiên cứu những tác động sức khỏe khác, đặc biệt là các bệnh lý có thể ảnh hưởng tới phụ nữ.

Tuy nhiên, để đạt được sự đồng thuận giữa Hạ viện và Thượng viện, nội dung dự luật đã được điều chỉnh theo hướng mềm hơn. Thay vì công nhận hoàn toàn trách nhiệm của Nhà nước, văn bản cuối cùng chỉ đề cập đến “phần trách nhiệm” của Nhà nước trong những thiệt hại về sức khỏe, môi trường, kinh tế và xã hội mà người dân hai vùng lãnh thổ này phải gánh chịu.

Dù nhiều nghị sỹ và đại diện các nạn nhân bày tỏ tiếc nuối khi luật chưa thiết lập nghĩa vụ bồi thường cụ thể, song họ vẫn coi đây là bước tiến quan trọng sau nhiều thập kỷ đấu tranh.

Theo nghị sỹ Olivier Serva, đại diện của Guadeloupe, việc Nhà nước Pháp chính thức thừa nhận một phần trách nhiệm đã là một thay đổi lớn so với trước đây, khi chính quyền còn từ chối thừa nhận bất kỳ trách nhiệm nào trong vụ việc.

Vấn đề Chlordecone vẫn chưa khép lại trên phương diện tư pháp. Ngày 22/6 tới, Tòa phúc thẩm Paris sẽ quyết định có mở lại cuộc điều tra hình sự về vụ bê bối này hay không, sau khi các nguyên đơn kháng cáo quyết định đình chỉ điều tra trước đó./.