Phật giáo Việt Nam tiếp tục đồng hành cùng dân tộc

Ngày 7/11, Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ X, nhiệm kỳ 2026–2031 chính thức khai mạc tại Học viện Phật giáo Việt Nam. Đại hội diễn ra trong dịp kỷ niệm 45 năm thành lập Giáo hội, mở ra chặng đường mới với yêu cầu đổi mới tổ chức và nâng cao hiệu quả hoạt động Phật sự.

Dự Đại hội có Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn; nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang; nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Thường trực Ban Bí thư, Đại tướng Lê Hồng Anh; Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy Dân vận, Mặt trận và các đoàn thể Trung ương, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài. Cùng dự có các vị lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, MTTQ Việt Nam; lãnh đạo các cơ quan của Quốc hội, ban, bộ, ngành Trung ương, TPHCM và một số địa phương.

Về phía Giáo hội Phật giáo Việt Nam có Đại lão Hòa thượng Thích Trí Quảng, Pháp chủ Hội đồng Chứng minh Giáo hội Phật giáo Việt Nam; Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn, Phó Pháp chủ Hội đồng Chứng minh, Chủ tịch Hội đồng Trị sự, cùng chư tôn đức giáo phẩm Hội đồng Chứng minh, Hội đồng Trị sự và đại diện tăng ni, Phật tử cả nước. Đại hội có gần 2.000 đại biểu tham dự.

Các vị lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, MTTQ Việt Nam dự Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ X, nhiệm kỳ 2026 - 2031. Ảnh: QĐ.

Phát huy truyền thống, vun bồi tinh thần đoàn kết

Phát biểu chúc mừng Đại hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn ghi nhận những đóng góp của các tổ chức tôn giáo, chức sắc và đồng bào có đạo trong sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước; đồng thời nhấn mạnh vai trò của Phật giáo trong việc gìn giữ, bồi đắp các giá trị văn hóa, đạo đức và tinh thần đoàn kết dân tộc.

Chủ tịch Quốc hội khẳng định, với triết lý “Phật pháp tại thế gian, bất ly thế gian giác” và truyền thống “Hộ quốc, an dân”, Phật giáo đã được đông đảo người dân đón nhận, tin theo; có nhiều ảnh hưởng tích cực trong đời sống xã hội, góp phần làm phong phú, sâu sắc thêm những giá trị văn hóa, đạo đức truyền thống của dân tộc Việt Nam. Với đường hướng hành đạo “Đạo pháp - Dân tộc - Chủ nghĩa xã hội”, Giáo hội Phật giáo Việt Nam tiếp nối truyền thống, không ngừng lớn mạnh, tích cực tham gia các phong trào thi đua yêu nước, đoàn kết các tôn giáo và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu tại Đại hội. Ảnh: BTC.

Đánh giá hoạt động Phật sự nhiệm kỳ vừa qua, Chủ tịch Quốc hội ghi nhận Giáo hội đã nỗ lực thực hiện các mục tiêu, kế hoạch đề ra; duy trì hoạt động tôn giáo ổn định, tuân thủ chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, đồng thời linh hoạt điều chỉnh tổ chức phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Tăng ni, Phật tử tích cực tham gia xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh, bảo vệ môi trường, phòng, chống tội phạm, ứng phó thiên tai, dịch bệnh và thực hiện các hoạt động y tế, giáo dục, trợ giúp xã hội, từ thiện, nhân đạo.

Nhắc lại tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về tự do tín ngưỡng, tôn giáo, Chủ tịch Quốc hội dẫn lời Người: “Tôn chỉ mục đích của đạo Phật nhằm xây dựng cuộc đời thuần mỹ, chí thiện, bình đẳng, yên vui và no ấm”. Ông cho rằng đây là một trong những quan điểm thể hiện tư tưởng Hồ Chí Minh về tôn giáo, đoàn kết tôn giáo và quyền tự do tín ngưỡng của nhân dân.

Chủ tịch Quốc hội cũng đề cập việc Quốc hội khóa XVI thông qua Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi) ngày 23/4/2026 với 100% đại biểu có mặt tán thành. Đây là cơ sở pháp lý tiếp tục bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo và quyền tự do không tín ngưỡng, tôn giáo; tạo điều kiện để các tổ chức tôn giáo hoạt động đúng pháp luật, phát huy những giá trị văn hóa, đạo đức tốt đẹp và đóng góp nguồn lực cho sự phát triển đất nước.

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy Dân vận, Mặt trận và các đoàn thể Trung ương, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài dự Đại hội. Ảnh: QĐ.

Báo cáo tổng kết hoạt động Phật sự khóa IX do Thượng tọa Thích Đức Thiện, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội đồng Trị sự trình bày tại Đại hội cho thấy, Giáo hội đã trải qua nhiệm kỳ 2022–2027 trong bối cảnh có nhiều thay đổi, đặc biệt là việc sắp xếp đơn vị hành chính và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Trong giai đoạn tổng kết 2022–2026, Giáo hội đã điều chỉnh tổ chức hành chính phù hợp với tình hình mới, duy trì hoạt động Phật sự tại các địa phương và tổ chức thành công Đại hội Phật giáo cấp tỉnh ở 34 tỉnh, thành phố.

Đến cuối nhiệm kỳ, Giáo hội có gần 65 nghìn tăng ni, khoảng 19 nghìn cơ sở tự viện và 250 điểm nhóm sinh hoạt tôn giáo tập trung. Hằng năm, có hơn 5 nghìn tăng ni tham gia an cư kết hạ. Công tác giáo dục, đào tạo, hoằng pháp, hướng dẫn Phật tử và hoạt động đối ngoại Phật giáo tiếp tục được triển khai, góp phần củng cố tổ chức và mở rộng sự gắn kết của Giáo hội với cộng đồng.

Các vị chức sắc của Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam dự Đại hội. Ảnh: BTC.

Trong các hoạt động hướng về xã hội, công tác từ thiện, an sinh tiếp tục là một điểm nhấn. Theo báo cáo, trong 5 năm qua, tăng ni, Phật tử đã đóng góp, tham gia các hoạt động từ thiện và an sinh xã hội với tổng trị giá hơn 7.500 tỷ đồng. Nguồn lực này được dành cho nhiều hoạt động thiết thực như chăm lo người nghèo, hỗ trợ người có hoàn cảnh khó khăn, cứu trợ đồng bào bị thiên tai, xây dựng nhà ở, cầu đường, chăm sóc sức khỏe và khuyến học.

Xây dựng Giáo hội vững mạnh trong nhiệm kỳ mới

Từ những kết quả đạt được, Đại hội lần thứ X xác định yêu cầu tiếp tục xây dựng Giáo hội đoàn kết, hòa hợp, trang nghiêm và vững mạnh; đồng thời nhìn nhận những hạn chế trong công tác tổ chức, quản lý, điều hành, thực thi kỷ cương, đào tạo nhân sự và chuyển đổi số để có giải pháp khắc phục trong nhiệm kỳ tới.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đánh giá cao chủ đề Đại hội “Kỷ cương - Đổi mới - Hiệu lực - Hiệu quả”, cho rằng đây là phương châm phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới, khi tổ chức bộ máy, phương thức quản lý, khoa học công nghệ, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế đang có những chuyển biến mạnh mẽ. Ông đề nghị Đại hội tập trung thảo luận, thống nhất ý chí và hành động trong toàn Giáo hội; lựa chọn, suy tôn, suy cử những vị lãnh đạo tiêu biểu về đạo hạnh và năng lực, đủ khả năng gánh vác trọng trách trong nhiệm kỳ mới.

Quang cảnh Đại hội. Ảnh: QĐ.

Chủ tịch Quốc hội mong muốn Giáo hội tiếp tục tập hợp, đoàn kết tăng ni, Phật tử thực hiện tốt các phong trào thi đua yêu nước, gắn bó và đồng hành cùng dân tộc, góp phần củng cố khối đại đoàn kết, hòa hợp dân tộc và bảo vệ hòa bình thế giới. Ông cũng đề nghị các cấp ủy, chính quyền, MTTQ và cơ quan chức năng tiếp tục quan tâm, hướng dẫn, tạo điều kiện để các tổ chức tôn giáo nói chung, Phật giáo nói riêng hoạt động thuận lợi, đúng pháp luật, phát huy tinh thần tốt đời, đẹp đạo.

Một nội dung trọng tâm của Đại hội là kiện toàn tổ chức và nhân sự lãnh đạo Giáo hội nhiệm kỳ 2026–2031. Tại các phiên làm việc, Đại hội đã suy tôn bổ sung 23 vị Trưởng lão Hòa thượng vào Hội đồng Chứng minh, nâng tổng số thành viên Hội đồng lên 114 vị; đồng thời suy cử Hội đồng Trị sự khóa X gồm 235 ủy viên chính thức và 40 ủy viên dự khuyết. Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn được tái suy cử giữ chức Chủ tịch Hội đồng Trị sự nhiệm kỳ 2026–2031.

Cùng với công tác nhân sự, Đại hội xem xét, thông qua Hiến chương Giáo hội Phật giáo Việt Nam tu chỉnh lần thứ VIII, quyết định phương hướng hoạt động Phật sự nhiệm kỳ mới và các nội dung quan trọng khác. Những quyết định này được kỳ vọng tạo cơ sở để Giáo hội tiếp tục hoàn thiện phương thức quản trị, nâng cao hiệu quả điều hành, tăng cường sự thống nhất trong hoạt động từ Trung ương đến các địa phương.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn trao Huân chương Lao động Hạng Nhất tặng Giáo hội Phật giáo Việt Nam . Ảnh: QĐ.

Tại Đại hội, thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã trao Huân chương Lao động hạng Nhất tặng Giáo hội Phật giáo Việt Nam; đồng thời trao Huân chương Lao động hạng Nhất, hạng Nhì và hạng Ba tặng các tập thể, cá nhân thuộc Giáo hội. Việc trao tặng các phần thưởng cao quý của Nhà nước thể hiện sự ghi nhận đối với những đóng góp của Giáo hội Phật giáo Việt Nam trong quá trình xây dựng và phát triển đất nước.

Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ X diễn ra từ ngày 5 đến 7/11/2026 tại TPHCM, lần đầu tiên được tổ chức tại thành phố sau 9 kỳ Đại hội diễn ra ở Hà Nội. Việc tổ chức Đại hội sớm hơn một năm so với thời điểm kết thúc nhiệm kỳ IX nhằm kiện toàn hệ thống tổ chức Giáo hội phù hợp với việc sắp xếp đơn vị hành chính và mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Đại hội ra mắt nhân sự khoá mới. Ảnh: QĐ.

Trên nền tảng 45 năm hình thành, phát triển và những thành tựu đã đạt được, nhiệm kỳ 2026–2031 đặt ra yêu cầu để Giáo hội tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết, gắn bó với dân tộc, đồng thời đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao kỷ cương và hiệu quả phụng sự. Tinh thần ấy cũng là thông điệp xuyên suốt của Đại hội: phát huy giá trị tốt đẹp của Phật giáo trong đời sống xã hội, góp phần xây dựng đất nước hòa bình, phát triển và nhân văn.