Phát hiện đường dây gia công giày nghi giả mạo Nike xuất khẩu sang Mỹ

Theo Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), tháng 6/2026, thông qua kênh trao đổi nghiệp vụ với Cơ quan Điều tra An ninh Nội địa Hoa Kỳ (HSI), đơn vị đã tiếp nhận thông tin về một đường dây có dấu hiệu gia công giày mang nhãn hiệu Nike tại Việt Nam để xuất khẩu sang Mỹ.

Sau quá trình phối hợp xác minh, cơ quan chức năng phát hiện quy mô vụ việc lớn hơn nhiều so với nhận định ban đầu. Từ khoảng 12.000 đôi giày nghi vấn, số hàng hóa liên quan được xác định lên tới gần 50.000 đôi đang được gia công tại cơ sở sản xuất. Đáng chú ý, bằng mắt thường rất khó phân biệt đây là hàng giả, thậm chí mã xác thực trên từng đôi giày cũng được sao chép từ sản phẩm chính hãng. Một phần lô hàng đã được xuất khẩu sang thị trường Mỹ.

Nhận định số hàng hóa còn lại có nguy cơ tiếp tục được hoàn thiện để xuất khẩu, ngày 16/7/2026, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đã ban hành quyết định kiểm tra Công ty MP (trụ sở tại TP Hồ Chí Minh). Cuộc kiểm tra được triển khai với sự phối hợp của Cục A05 (Bộ Công an) và công an địa phương.

Số hàng hóa vi phạm bị tạm giữ.

Tại thời điểm kiểm tra, đoàn công tác phát hiện doanh nghiệp đang sản xuất và lưu giữ số lượng lớn giày thành phẩm, bán thành phẩm mang các nhãn hiệu Nike, Nike Air và Air Jordan.

Cụ thể, lực lượng chức năng ghi nhận 25.396 đôi giày thành phẩm trị giá hơn 12,3 tỷ đồng; đồng thời phát hiện 20.875 đôi mũ giày và 10.800 đôi đế giày mang nhãn hiệu Nike đang trong quá trình hoàn thiện, trị giá hơn 11,2 tỷ đồng. Ước tính theo giá thị trường, tổng giá trị lô hàng lên tới hơn 100 tỷ đồng.

Làm việc với đoàn kiểm tra, đại diện doanh nghiệp cho biết toàn bộ số hàng được sản xuất theo hợp đồng gia công ký với Công ty F.C.T; nguyên vật liệu do đối tác nước ngoài cung cấp, doanh nghiệp chỉ thực hiện gia công theo đơn đặt hàng rồi xuất trả sản phẩm để đối tác xuất khẩu.

Doanh nghiệp cũng xuất trình hợp đồng gia công, thư điện tử trao đổi với đối tác, tài liệu được cho là giấy ủy quyền sử dụng nhãn hiệu Nike cùng hồ sơ xuất khẩu để chứng minh nguồn gốc lô hàng. Theo hồ sơ này, từ đầu năm 2026 đến thời điểm kiểm tra, doanh nghiệp đã xuất khẩu 11 container giày mang nhãn hiệu Nike và Air Jordan sang Mỹ, với tổng trị giá khai báo hơn 25,46 tỷ đồng.

Số lượng lớn giày thành phẩm và bán thành phẩm mang các dấu hiệu NIKE, NIKE AIR và AIR JORDAN.

Tuy nhiên, theo văn bản xác nhận của Nike Việt Nam và thư của Giám đốc cấp cao Bộ phận Li-xăng toàn cầu của Nike Inc., Nike chưa từng cấp bất kỳ giấy phép, hợp đồng li-xăng hay văn bản ủy quyền nào cho Công ty MP hoặc Công ty L.L.C, đồng thời không cho phép các tổ chức, cá nhân này đại diện hoặc nhân danh Nike trong hoạt động kinh doanh.

Trên cơ sở kết quả kiểm tra, tài liệu do doanh nghiệp cung cấp, ý kiến xác nhận của chủ thể quyền cùng thông tin từ HSI, đoàn kiểm tra nhận định toàn bộ số hàng hóa trên có dấu hiệu giả mạo các nhãn hiệu đang được bảo hộ tại Việt Nam.

Theo ông Trần Hữu Linh - Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, đây là một trong những vụ xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ có quy mô lớn và tính chất phức tạp được phát hiện trong những năm gần đây.

"Vụ việc không chỉ liên quan đến lượng hàng hóa rất lớn mà còn có yếu tố xuyên biên giới, với sự tham gia của các tổ chức, doanh nghiệp tại Mỹ, Trung Quốc và Việt Nam. Vụ việc cho thấy thủ đoạn lợi dụng hoạt động gia công quốc tế và sử dụng các tài liệu được cho là hợp pháp nhưng bị làm giả để đưa hàng hóa giả mạo vào chuỗi cung ứng xuyên biên giới", ông Linh nhấn mạnh.

Kết quả bước đầu không chỉ khẳng định hiệu quả của cơ chế phối hợp quốc tế trong phát hiện, chia sẻ thông tin và xử lý các vụ việc có yếu tố xuyên biên giới, mà còn giúp nhận diện một phương thức vi phạm mới có thể đang tồn tại trên thị trường, với sự tham gia của nhiều bên, thậm chí có dấu hiệu thông đồng.

Hiện Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đã lập biên bản kiểm tra, áp dụng các biện pháp ngăn chặn theo quy định, đồng thời tiếp tục củng cố hồ sơ, mở rộng phạm vi nguồn gốc, xuất xứ của nguyên liệu, đối tác nhập khẩu và dự kiến chuyển vụ việc sang cơ quan điều tra để xem xét, xử lý nghiêm minh, bóc dỡ đường dây vi phạm tới tận cùng.