Phát hiện loài mèo mới đầu tiên sau 100 năm

Chân dung cá thể mèo Leopardus tilcayo duy nhất từng được ghi nhận. Ảnh: National Geographic.

Điều đặc biệt là cho đến nay, các nhà nghiên cứu chỉ mới ghi nhận một cá thể duy nhất còn sống của loài mèo mới đầu tiên được phát hiện sau hơn 100 năm này.

Loài mèo nhỏ có kích thước chỉ cỡ mèo nhà này đã qua mặt giới khoa học trong một thời gian dài vì ngoại hình đốm và sọc rất dễ bị nhầm lẫn với các loài "mèo hổ" (tiger cat) khác tại khu vực Trung và Nam Mỹ. Chỉ đến khi các phân tích DNA được thực hiện, các nhà khoa học mới khẳng định được nó thuộc về một phân loại hoàn toàn riêng biệt.

Cá thể duy nhất được xác nhận hiện đang sống tại một khu bảo tồn động vật hoang dã ở Bolivia. Đó là một chú mèo 10 tuổi mang biệt danh 'Tigrino'. Ban đầu, một người dân địa phương đã tìm thấy Tigrino trong rừng và mang về vì tưởng nhầm là mèo con nuôi trong nhà. Tuy nhiên, khi lớn lên, hành vi của nó cho thấy nó không phải là thú cưng thông thường.

Tiến sĩ Paola Nogales-Ascarrunz từ Đại học Mayor de San Andres (Bolivia) đã nhận ra sự khác thường của Tigrino khi làm tình nguyện viên tại khu bảo tồn. Để giải mã bí ẩn, bà đã hợp tác cùng các nhà nghiên cứu quốc tế phân tích DNA từ các động vật sống và mẫu vật bảo tàng. Kết quả nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí Current Biology đã xác nhận đây là loài mèo Tilcaya, tên khoa học là Leopardus tilcayo.

Nhà di truyền học bảo tồn Eduardo Eizirik từ Đại học Giáo hoàng Công giáo Rio Grande do Sul (Brazil) giải thích lý do loài mèo này bị bỏ sót: "Có quá ít hồ sơ hoặc hình ảnh, không có cá thể nào trong bảo tàng, vì vậy nó đã lẩn trốn bởi vì không ai tìm kiếm".

Nghiên cứu này còn mang đến nhiều bất ngờ khác khi chỉ ra rằng nhóm mèo hổ thực chất bao gồm 5 loài chứ không phải 3 loài như lầm tưởng trước đây. Khám phá này có thể làm thay đổi bức tranh toàn cảnh về họ Mèo (Felidae) trên toàn cầu, nâng tổng số loài được công nhận từ 41 lên 44 hoặc 45 loài.

Tiến sĩ Caroline Sartor, đồng tác giả nghiên cứu từ Đại học Oxford, nhấn mạnh rằng việc xác định danh tính loài là bước đầu tiên mang tính sống còn để bảo vệ chúng. Bà cho hay: "Đây là những động vật có kích thước tương tự như mèo nhà, vì vậy bạn có thể nghĩ rằng chúng ta đã biết tất cả chúng cho đến nay, nhưng khám phá này cho thấy sự đa dạng sinh học vẫn chưa được khám phá hết ở một số khu vực ít được nghiên cứu hơn trên thế giới".

Hiện tại, các loài mèo hổ đang được coi là dễ bị tổn thương trước nguy cơ tuyệt chủng do nạn phá rừng, mất môi trường sống và săn bắt trái phép. Các nhà khoa học hy vọng phát hiện đột phá này sẽ thu hút sự chú ý của công chúng và thúc đẩy các nỗ lực bảo tồn dành cho những loài mèo rừng nhỏ bé vốn ít được quan tâm hơn so với sư tử hay hổ.