Phát hiện ngôi mộ Ai Cập 3.000 năm tuổi với những bức bích họa còn nguyên màu sắc

Lối vào ngôi mộ. Ảnh: Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập

Phát hiện được công bố bởi Hội đồng Cổ vật Tối cao Ai Cập, sau đợt khai quật của đoàn khảo cổ thuộc Đại học Leiden tại khu nghĩa địa Sheikh Abd el-Qurna. Nhóm nghiên cứu đã tiến hành dự án khảo cổ tại đây từ năm 2018.

Thành Thebes cổ đại được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới từ năm 1979, từng là trung tâm tôn giáo quan trọng của Ai Cập trong thời kỳ Vương quốc Trung và Vương quốc Mới. Khu di tích trải rộng ở cả hai bờ sông Nile, gồm các đền Karnak, Luxor cùng quần thể nghĩa địa hoàng gia và tư nhân nổi tiếng ở bờ Tây.

Theo các nhà khảo cổ, ngôi mộ có niên đại khoảng 3.000 năm, thuộc thời kỳ Ramesside (khoảng năm 1292-1077 trước Công nguyên), giai đoạn bao gồm triều đại thứ 19 và 20 của Vương quốc Mới, thời kỳ trị vì của nhiều pharaoh quyền lực như Ramesses II.

Các dòng chữ khắc cho biết chủ nhân ngôi mộ là một người tên Paser. Dựa trên vị trí và đặc điểm lăng mộ, các chuyên gia nhận định ông nhiều khả năng là một thầy tế hoặc quan chức cấp cao tại thành Thebes cổ đại.

Điểm nổi bật nhất của phát hiện là hệ thống bích họa được bảo tồn khá tốt. Các bức tranh mô tả Paser đang thực hiện nghi lễ thờ cúng nhiều vị thần Ai Cập trong đền thờ, đồng thời khắc họa ông cùng vợ ngồi trước bàn lễ vật dâng lên các vị thần.

Đáng chú ý, người vợ cầm một sistrum – nhạc cụ gõ cổ của Ai Cập. Theo nhà Ai Cập học Steve Harvey, chi tiết này cho thấy bà có thể từng giữ vai trò ca sĩ hoặc người hát thánh ca trong đền thờ.

Ông Harvey nhận định những cảnh tượng này không phải là duy nhất trong nghệ thuật lăng mộ Ai Cập, song đây là những ví dụ quan trọng về tranh tường thời Ramesside, góp phần bổ sung tư liệu để so sánh với các ngôi mộ khác ở khu vực phía Tây Thebes.

Nhiều chi tiết trên các bức tranh tường vẫn giữ được màu sắc sau hàng nghìn năm. Ảnh: Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập

Theo ông Mohamed Abdel-Badie, người đứng đầu Cục Khảo cổ Ai Cập, ngôi mộ có kiến trúc đặc trưng của các lăng mộ cá nhân thời Vương quốc Mới, gồm sân ngoài trời, nhà nguyện đục trong đá theo mặt bằng hình chữ T và các phòng chôn cất nằm dưới lòng đất.

Trong sân còn bảo tồn nhiều yếu tố kiến trúc như nền lát gạch bùn, bệ đặt bia mộ và cầu thang có hai lối dốc dẫn xuống cửa vào lăng.

Các chuyên gia cho biết nhiều chi tiết trên tranh tường hiện vẫn bị phủ bởi lớp bụi mỏng. Công tác bảo tồn và làm sạch sẽ được triển khai từ mùa thu năm nay, với kỳ vọng sẽ làm lộ thêm nhiều hình ảnh và chi tiết quan trọng.

Theo Tổng thư ký Hội đồng Cổ vật Tối cao Ai Cập Hisham Al-Leithy, nhóm khảo cổ sẽ tiếp tục ghi chép và nghiên cứu ngôi mộ nhằm xác định đầy đủ danh tính những người được chôn cất, đồng thời tái hiện cuộc sống và vai trò của họ trong xã hội Ai Cập cổ đại.

Nhà Ai Cập học Steve Harvey cho rằng việc xác định chính xác thân thế của Paser sẽ có ý nghĩa đặc biệt, bởi đây là một cái tên khá phổ biến trong giới quý tộc Thebes thời bấy giờ. Mối quan hệ của ông với chủ nhân các ngôi mộ lân cận cũng có thể giúp giới nghiên cứu hiểu rõ hơn về cấu trúc xã hội của khu nghĩa địa.