Phát hiện sán dây dài gần 1 mét trong đại tràng người đàn ông mê ăn đồ tái

Anh H.V.C. (35 tuổi, trú tại Lào Cai) đến khám trong tình trạng bụng thường xuyên sôi, khó chịu, đặc biệt khi đói. Khoảng 2 tuần trước khi nhập viện, dù ăn uống, sinh hoạt bình thường, anh vẫn sụt khoảng 2kg. Đáng chú ý, trong quá trình đi ngoài, bệnh nhân nhiều lần phát hiện những đoạn màu trắng ngà, giống sợi phở, có hiện tượng ngọ nguậy, một số đoạn dài tới khoảng 30cm và có khả năng di chuyển.

Khai thác tiền sử cho thấy, bệnh nhân có thói quen ăn thịt bò, thịt trâu, thịt lợn tái, rau sống, tiết canh, lòng lợn - những yếu tố làm tăng nguy cơ nhiễm ký sinh trùng đường ruột. Sau khi thăm khám lâm sàng và đánh giá các biểu hiện nghi ngờ, bệnh nhân được chỉ định nội soi đại tràng. Ê kíp Trung tâm Nội soi Tiêu hóa và Thăm dò chức năng phát hiện một đoạn sán màu trắng ngà, dài hơn 80cm, đang di chuyển trong lòng đại tràng. Với chiều dài này, các bác sĩ nhận định bệnh nhân đã nhiễm sán từ khá lâu nhưng không có biểu hiện rõ ràng; sán âm thầm ký sinh trong ruột và đại tràng.

Sán dây được phát hiện trong cơ thể bệnh nhân (Ảnh: BVCC)

PGS.TS Lê Trần Anh, chuyên gia nấm và ký sinh trùng cho biết, mẫu bệnh phẩm thu được là đoạn thân sán nên chưa thể xác định chính xác loài. Tuy nhiên, dựa trên tiền sử nhiều lần đi ngoài ra các đốt sán, các bác sĩ nghi ngờ bệnh nhân nhiễm sán dây lợn.

Theo PGS.TS Lê Trần Anh, sán dây lợn là loại ký sinh trùng đường ruột thuộc nhóm sán dây. Tại Việt Nam, tỷ lệ nhiễm sán dây lợn thấp hơn sán dây bò, song mức độ nguy hiểm lại cao hơn nhiều. Người mắc bệnh chủ yếu do ăn phải ấu trùng sán lợn có trong thịt lợn chưa được nấu chín kỹ. Thói quen ăn đồ sống, tái là điều kiện thuận lợi để sán xâm nhập và phát triển trong cơ thể người.

Con người là vật chủ chính của sán dây lợn, trong khi lợn là vật chủ trung gian. Lợn bị nhiễm bệnh khi ăn phải trứng sán từ môi trường ô nhiễm. Sau khi xâm nhập vào cơ thể lợn, ấu trùng theo đường máu đến các cơ quan và cư trú tại mô liên kết hoặc các cơ. Sau khoảng hai tháng, ấu trùng hình thành các nang gọi là “gạo lợn”. Khi con người ăn phải thịt lợn chứa nang ấu trùng chưa được nấu chín, ấu trùng sẽ được giải phóng trong đường tiêu hóa, bám vào niêm mạc ruột non và phát triển thành sán dây trưởng thành, có thể dài tới 7 mét. Bệnh có thể gây nhiều biểu hiện khác nhau, từ đau bụng, rối loạn tiêu hóa nhẹ, sụt cân, cảm giác bứt rứt khó chịu đến việc xuất hiện các đốt sán trắng ngà tự rụng và thải ra ngoài theo phân.

PGS.TS Lê Trần Anh khuyến cáo người dân tuyệt đối không sử dụng thịt lợn ốm để chế biến thực phẩm; tuân thủ nguyên tắc ăn chín, uống sôi (Ảnh: BVCC)

Đáng lo ngại, con người còn có thể mắc bệnh ấu trùng sán dây lợn khi nuốt phải trứng sán từ ngoại cảnh hoặc do tự nhiễm, thường gặp ở những người vệ sinh tay kém, hoặc khi nôn, trào ngược khiến trứng sán, đốt sán từ ruột lên dạ dày. Các ấu trùng sau đó xuyên qua thành ruột, di chuyển đến não, mắt, cơ… và tạo thành nang ấu trùng. Biểu hiện lâm sàng phụ thuộc vào vị trí, số lượng, kích thước và giai đoạn phát triển của nang. Khi ấu trùng xâm nhập hệ thần kinh trung ương, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng như đau đầu kéo dài, co giật, liệt, lú lẫn và có nguy cơ đe dọa tính mạng nếu không được điều trị kịp thời.

PGS.TS Lê Trần Anh khuyến cáo, người dân tuyệt đối không sử dụng thịt lợn ốm để chế biến thực phẩm; tuân thủ nguyên tắc ăn chín, uống sôi; không ăn thịt lợn tái, nem chua sống, tiết canh hay rau sống không đảm bảo vệ sinh. Ấu trùng sán lợn chỉ bị tiêu diệt khi được nấu ở nhiệt độ từ 75°C trong ít nhất 5 phút hoặc đun sôi trên 2 phút. Người chăn nuôi cần quản lý tốt việc chăn thả, không nuôi lợn thả rông, xử lý phân hợp vệ sinh và sử dụng hố xí đạt chuẩn. Đối với các trường hợp nhiễm sán trưởng thành trong ruột, cần điều trị dứt điểm và theo dõi định kỳ nhằm hạn chế nguy cơ lây lan cho cộng đồng cũng như các biến chứng nguy hiểm cho người bệnh.

Chung Thủy/VOV.VN