Phát huy giá trị văn hóa thành động lực phát triển

Chiều 5/10, tại Hà Nội, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội phối hợp với Bộ Công an tổ chức họp báo thông tin về Hội thảo khoa học cấp quốc gia "Phát huy giá trị văn hóa Việt Nam thành một động lực quan trọng phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới".

Quang cảnh họp báo.

Rút ngắn khoảng cách từ chủ trương đến thực tiễn

Phát biểu tại họp báo, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Triệu Thế Hùng cho biết, trong tiến trình dựng nước và giữ nước, văn hóa luôn là cội nguồn hun đúc bản lĩnh, bản sắc, sức sáng tạo và khát vọng vươn lên của dân tộc. Khi chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và hội nhập quốc tế làm thay đổi sâu sắc đời sống xã hội, yêu cầu đặt ra là chuyển hóa những giá trị ấy thành nguồn lực cụ thể cho phát triển đất nước.

Văn kiện Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, Nghị quyết số 30/NQ-CP ngày 24/02/2026 của Chính phủ và Nghị quyết số 28/2026/QH16 của Quốc hội đã tạo cơ sở chính trị, pháp lý quan trọng cho nhiệm vụ này.

Tại Phiên họp thứ hai của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam ngày 13/7/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ rõ "khoảng cách từ chủ trương đến sản phẩm, từ chương trình đến tác động thực tế còn lớn". Nhận định này đòi hỏi phải đánh giá thẳng thắn những điểm nghẽn, tìm cách để giá trị văn hóa tạo ra sản phẩm, giá trị xã hội và đóng góp thực chất cho phát triển.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Triệu Thế Hùng tại họp báo.

Tiếp nối Hội thảo Văn hóa năm 2024, được sự đồng ý của lãnh đạo Quốc hội, Ủy ban Văn hóa và Xã hội phối hợp với Bộ Công an và Học viện Chính trị Công an nhân dân tổ chức Hội thảo năm 2026.

Theo Ban Tổ Chức, chủ đề hội thảo đặt ra là: “Làm thế nào để những giá trị được hun đúc trong lịch sử tiếp tục nuôi dưỡng con người, gắn kết xã hội và tạo ra nguồn lực mới cho phát triển”?

Đưa văn hóa thành "hệ điều hành" của sự phát triển

Chia sẻ tại họp báo, PGS.TS, Trung tướng Phan Xuân Tuy, Giám đốc Học viện Chính trị Công an nhân dân cho biết, sau khi Trung ương tổ chức hội nghị học tập, triển khai Nghị quyết 80-NQ/TW, Đảng ủy Công an Trung ương đã xây dựng kế hoạch và chương trình hành động. Học viện ý thức rõ trách nhiệm tham mưu tổ chức các hoạt động khoa học để sớm đưa Nghị quyết vào cuộc sống, nhất là kiến tạo thực thi.

Theo Trung tướng Phan Xuân Tuy, đây là hội thảo quan trọng, thể hiện sự gặp gỡ trong tư duy và quyết tâm chính trị giữa lực lượng Công an nhân dân với cơ quan tham mưu, giám sát của Quốc hội, qua đó cùng xác định những vấn đề cùng kiến tạo cho phát triển. "Chẳng hạn như việc nhận diện rõ những điểm nghẽn để khơi thông mọi nguồn lực văn hóa, đưa văn hóa thực sự trở thành hệ điều hành của sự phát triển; kiến tạo những nội dung cần bổ sung, hoàn thiện về cơ chế, chính sách, pháp luật; nhất là đề xuất các giải pháp từ góc độ thực tiễn công vụ của Bộ Công an", Trung tướng Phan Xuân Tuy nêu rõ. Mục tiêu đặt ra là để văn hóa vừa là nền tảng tinh thần, vừa là động lực rất quan trọng để phát triển và chấn hưng đất nước.

Bàn về an ninh văn hóa trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi số, Trung tướng Phan Xuân Tuy cho rằng, hệ thống nghị quyết chiến lược của Đảng về phát triển đất nước gắn với bảo vệ Tổ quốc đã chỉ ra một lĩnh vực rất mới cần quan tâm: an ninh văn hóa trên không gian mạng.

Theo Trung tướng Phan Xuân Tuy, phát huy giá trị tốt đẹp của văn hóa Việt Nam trên không gian mạng chính là chủ động nâng cao "sức đề kháng" của toàn xã hội và cả hệ thống chính trị, dựa trên lòng yêu nước, niềm tự hào và sự tự tôn về những giá trị văn hóa hàng nghìn năm của dân tộc Việt Nam. Cùng với đó, lan tỏa giá trị văn hóa trên môi trường số giúp quảng bá hình ảnh Việt Nam hòa bình, thân thiện, xóa bỏ những thông tin không chính xác.

Không gian mạng cần được tận dụng tối đa để phát triển văn hóa, nhưng phải theo tư duy "phát triển đến đâu, an ninh đến đó", với tinh thần an ninh chủ động, toàn diện, kiến tạo. Trung tướng nhấn mạnh, chủ động phòng ngừa thông tin xấu độc, tin giả; phát huy thế trận an ninh nhân dân trên không gian mạng, trong đó có "thế trận văn hóa", làm thất bại mọi hoạt động lợi dụng không gian mạng chống phá về văn hóa.

PGS.TS, Trung tướng Phan Xuân Tuy, Giám đốc Học viện Chính trị Công an nhân dân chia sẻ với báo chí tại họp báo.

"Để văn hóa thực sự trở thành 'tấm khiên' bảo vệ Tổ quốc, chúng ta không sử dụng văn hóa một cách thụ động để phòng thủ, mà thông qua việc nâng cao sức đề kháng, lan tỏa hình ảnh đẹp và thông tin chính luận, thống nhất có kiểm soát để xây dựng thế trận lòng dân vững chắc. Phát triển đến đâu an ninh đến đó; phát triển để ổn định và ổn định để phát triển bền vững hơn", Trung tướng Phan Xuân Tuy khẳng định.

Hội thảo sẽ diễn ra vào ngày 10/10/2026 tại Nhà Quốc hội, với sự tham dự và phát biểu chỉ đạo của lãnh đạo Quốc hội. Khoảng 200 đại biểu dự kiến tham dự, gồm đại diện các cơ quan Đảng, Nhà nước, bộ, ngành, địa phương, nhà khoa học và doanh nghiệp.

Phần thảo luận tập trung vào ba nhóm nội dung: quan điểm đột phá về phát huy sức mạnh văn hóa, con người Việt Nam; thực trạng, bất cập gắn với bảo vệ an ninh văn hóa; kiến nghị hoàn thiện chính sách, khơi thông nguồn lực.

Ban Tổ chức đã nhận được 67 bài tham luận. Theo Trung tướng Phan Xuân Tuy, qua quá trình biên tập kỷ yếu, có bốn tuyến vấn đề nổi bật. Tuyến thứ nhất, khẳng định những giá trị văn hóa trường tồn của Việt Nam, phục vụ trực tiếp chủ trương xây dựng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị con người và hệ giá trị gia đình Việt Nam.

Tuyến thứ hai, bồi đắp các giá trị văn hóa mới, như văn hóa ứng xử trên không gian mạng. "Chúng ta phải chủ động xác định, bồi đắp và gia tăng các giá trị này chứ không ai làm thay được", ông nói.

Tuyến thứ ba, tập trung tháo gỡ triệt để các "điểm nghẽn" để khơi thông nguồn lực văn hóa, như điểm nghẽn trong phát triển công nghiệp văn hóa, giải pháp biến "di sản thành tài sản", phát triển thị trường văn hóa lành mạnh.

Tuyến thứ tư, các đề xuất giải pháp thiết thực từ cả góc độ chuyên môn lẫn thực tiễn của từng ngành, từng địa phương, phát huy giá trị văn hóa Việt Nam, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Theo Ban Tổ chức, các kiến nghị tại hội thảo sẽ được tổng hợp thành Báo cáo kiến nghị chính sách, gửi Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Quốc hội, Chính phủ để kịp thời thể chế hóa. Ban Tổ chức kỳ vọng hội thảo góp phần đưa chủ trương của Đảng thành chính sách, pháp luật cụ thể, để văn hóa thực sự trở thành sức mạnh nội sinh, động lực phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc.