Phát huy hiệu quả các động lực để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng

Giữ vững ổn định vĩ mô

Kinh nghiệm nhiều năm qua cho thấy, tăng trưởng chỉ bền vững khi được đặt trên nền tảng ổn định vĩ mô vững chắc. Mục tiêu tăng trưởng cao hơn năm nay càng đòi hỏi kỷ luật điều hành chặt chẽ hơn trong phối hợp chính sách, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế. Trọng tâm điều hành vĩ mô là sự phối hợp chặt chẽ, nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ, đặt trong tổng thể các chính sách kinh tế vĩ mô khác. Chính sách tài khóa được định hướng mở rộng hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm, vừa hỗ trợ tăng trưởng, vừa bảo đảm kỷ luật ngân sách và an toàn nợ công. Việc tăng cường kỷ luật thu - chi, mở rộng cơ sở thu và cơ cấu lại chi ngân sách theo hướng ưu tiên đầu tư phát triển có ý nghĩa quan trọng trong việc tạo dư địa cho các nhiệm vụ kinh tế - xã hội trọng tâm.

Trong khi đó, chính sách tiền tệ giữ vai trò điều tiết tổng phương tiện thanh toán, ổn định thị trường tiền tệ - tài chính và góp phần kiểm soát lạm phát trong điều kiện tăng trưởng cao. Yêu cầu xuyên suốt là bảo đảm ổn định các cân đối lớn của nền kinh tế, hạn chế những cú sốc có thể phát sinh từ biến động bên ngoài, đồng thời duy trì niềm tin của thị trường đối với môi trường vĩ mô.

Cùng với điều hành chính sách, việc giữ ổn định và nâng cao tính lành mạnh của các thị trường trọng yếu được xác định là một trụ cột quan trọng của ổn định vĩ mô. Các thị trường tài chính, tiền tệ, vốn và bất động sản cần được vận hành theo hướng minh bạch, an toàn và bền vững, qua đó hạn chế rủi ro lan truyền và củng cố nền tảng cho tăng trưởng dài hạn.

Thúc đẩy các động lực truyền thống

Trên nền ổn định vĩ mô, việc làm mới và tăng tốc các động lực truyền thống tiếp tục giữ vai trò quan trọng đối với tốc độ tăng trưởng năm 2026. Trong đó đầu tư, đặc biệt là đầu tư công được xác định là “đầu kéo” then chốt. Mục tiêu giải ngân 100% vốn đầu tư công đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của các bộ, ngành và địa phương ngay từ những ngày, tháng đầu năm. Hàng loạt dự án hạ tầng lớn đã và đang được ưu tiên đẩy nhanh tiến độ. Chiến lược phát triển nhà ở quốc gia cũng đang được tập trung thực hiện hiệu quả. Đáng chú ý, liên quan đến Đề án “Đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021 - 2030”, Chính phủ phấn đấu trong năm 2026 này sẽ hoàn thành trên 110 nghìn căn, qua đó vừa góp phần giải quyết an sinh xã hội, nhu cầu “an cư lạc nghiệp”, vừa tạo lực cầu quan trọng cho ngành xây dựng và vật liệu.

Đầu tư công không chỉ mang ý nghĩa trực tiếp về tăng tổng cầu, mà còn có vai trò lan tỏa, kích hoạt nguồn lực tư nhân và FDI. Việc tháo gỡ các dự án tồn đọng, kéo dài, hoàn thiện khung pháp lý cho mô hình đối tác công - tư, xây dựng cổng đầu tư quốc gia một cửa… được kỳ vọng sẽ cải thiện đáng kể môi trường đầu tư, rút ngắn thời gian chuẩn bị dự án và nâng cao hiệu quả phân bổ vốn.

Ở động lực tiêu dùng, mục tiêu tăng trưởng bán lẻ và doanh thu dịch vụ 13-15% phản ánh vai trò ngày càng lớn của thị trường trong nước đối với tăng trưởng. Tuy đây là mục tiêu khá thách thức (xét trong bối cảnh năm 2025 chỉ tăng 9,2% so với năm 2024), nhưng vẫn khả thi nếu các giải pháp kích cầu được triển khai đồng bộ, từ bình ổn thị trường, bảo đảm cân đối cung - cầu hàng hóa, đến tổ chức các chương trình xúc tiến thương mại quy mô lớn, triển vọng thu nhập tăng... Bên cạnh đó, du lịch tiếp tục được xem là ngành mũi nhọn, với mục tiêu đón 25 triệu lượt khách quốc tế và 150 triệu lượt khách nội địa, tạo động lực lan tỏa sang nhiều ngành dịch vụ liên quan.

Với xuất khẩu, mục tiêu tăng trưởng 15-16% đặt trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu gay gắt và xu hướng bảo hộ gia tăng cũng là thách thức lớn. Tuy nhiên, với trọng tâm hướng vào đa dạng hóa thị trường, tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do, mở rộng sang các thị trường tiềm năng, song song với đó là việc tháo gỡ các rào cản kỹ thuật, nâng cao chất lượng sản phẩm, sớm gỡ “thẻ vàng” thủy sản… là những nhiệm vụ cấp bách và đang được triển khai quyết liệt sẽ giúp duy trì đà tăng trưởng của xuất khẩu.

Tạo đột phá cải cách thể chế và động lực mới

Thực tiễn cho thấy, các động lực truyền thống dù có đóng góp tích cực và lớn cho tăng trưởng nhưng không đủ để tạo nên kỳ tích tăng trưởng cao một cách bền vững. Điều đó càng trở nên khó khăn trong bối cảnh đóng góp của công nghệ, năng suất lao động cao, chuyển dịch xanh, kinh tế số… ngày càng quan trọng. Bởi thế, tăng trưởng hai chữ số trong giai đoạn tới rất cần cùng lúc “làm mới” các động lực truyền thống, gắn với khai thác, phát huy những động lực mới từ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

Một điểm rất được kỳ vọng ở năm 2026 - năm thứ hai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW - là khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số sẽ được quan tâm, thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa, với công nghệ số, dữ liệu lớn và tự động hóa được ứng dụng sâu rộng trong quản lý và sản xuất kinh doanh. Các mục tiêu rất cụ thể trong năm 2026, từ phấn đấu để tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số đạt khoảng 14,5% GDP, tăng trưởng thị trường thương mại điện tử B2C đạt 20-22%, tỷ lệ doanh nghiệp ứng dụng thương mại điện tử khoảng 60-62%, đến đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo, công nghệ bán dẫn… dù là những chỉ tiêu tham vọng nhưng đang phản ánh định hướng chuyển dịch mô hình tăng trưởng theo chiều sâu và đột phá dựa vào khoa học công nghệ.

Hàng loạt dự án công nghệ lớn đã và đang được ưu tiên triển khai (như mới đây là Viettel khởi công dự án đầu tư xây dựng Nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao đầu tiên của Việt Nam), gắn với chiến lược phát triển công nghiệp nền tảng, công nghiệp mũi nhọn và các cụm liên kết ngành quy mô lớn. Song song với đó, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, tăng trưởng phát thải thấp đang được tích hợp mạnh mẽ vào chiến lược phát triển chung, nhằm nâng cao chất lượng tăng trưởng.

Đặc biệt, cải cách thể chế, môi trường đầu tư kinh doanh đang được coi là “đòn bẩy mềm” nhưng có tác động quyết định đến tăng trưởng. Mục tiêu cắt giảm toàn bộ điều kiện kinh doanh không cần thiết, rút ngắn thời gian và chi phí thủ tục hành chính đang cho thấy quyết tâm chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang kiến tạo phát triển. Các cơ chế thử nghiệm có kiểm soát cho mô hình kinh tế mới, kinh doanh nền tảng số và thị trường dữ liệu được đẩy mạnh, mở ra không gian phát triển mới cho khu vực tư nhân và doanh nghiệp đổi mới sáng tạo. Cùng với đó, tiếp tục nâng cao chất lượng bộ máy hành chính, đề cao trách nhiệm người đứng đầu, tăng cường phân cấp, phân quyền và siết chặt kỷ luật công vụ nhằm bảo đảm năng lực thực thi chính sách tương xứng. Đặt mục tiêu tăng trưởng cao và hiện thực hóa thành công trong năm bản lề 2026 sẽ tạo nền tảng cho cả giai đoạn 2026-2030, mở ra cơ hội để Việt Nam bước vào quỹ đạo tăng trưởng cao và bền vững hơn.

Đỗ Lê