Phát huy hiệu quả nguồn lực đất đai, thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển lành mạnh

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên và Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng dự Phiên họp toàn thể lần thứ 4 của Ủy ban Kinh tế và Tài chính

Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi chủ trì phiên họp.

Tham dự phiên họp có: Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng; Thường trực Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội; lãnh đạo các Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Quốc phòng, Ngân hàng Nhà nước, Kiểm toán Nhà nước, Tòa án Nhân dân tối cao; đại diện Bộ Công Thương, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố…

Toàn cảnh phiên họp

Tại phiên họp, Ủy ban Kinh tế và Tài chính thẩm tra các Hồ sơ định hướng sửa đổi Luật Đất đai năm 2024, sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản, xây dựng dự án Luật Ngân sách Nhà nước hợp nhất.

Hoàn thiện pháp luật theo hướng kiến tạo, đi trước, mở đường cho sự phát triển

Phát biểu chỉ đạo tại phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên nhấn mạnh, việc sửa đổi Luật Đất đai và Luật Kinh doanh bất động sản là nhiệm vụ chính trị quan trọng, nhiệm vụ lập pháp trọng tâm trong định hướng hoàn thiện thể chế được Trung ương thảo luận và ban hành Nghị quyết về quan điểm định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật liên quan.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên phát biểu chỉ đạo tại phiên họp

Để tiếp tục hoàn thiện hồ sơ định hướng chính sách sửa đổi các luật, bảo đảm các yêu cầu về tiến độ và chất lượng trình Quốc hội cho ý kiến, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị, quá trình hoàn thiện các hồ sơ cần quán triệt một số quan điểm và nguyên tắc cơ bản.

Trong đó, cần quán triệt nghiêm túc và thể chế hóa đầy đủ tinh thần Nghị quyết 18 của Ban Chấp hành Trung ương về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật liên quan. Thống nhất nhận thức và cụ thể hóa đầy đủ quan điểm: Đất đai là tài nguyên đặc biệt quốc gia, là tư liệu sản xuất đặc biệt, nguồn lực quan trọng cho phát triển đất nước; quyền sử dụng đất là nguồn đầu vào quan trọng cho đầu tư phát triển kinh tế - xã hội.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng phát biểu chỉ đạo tại phiên họp

"Việc sửa đổi, hoàn thiện Luật Đất đai và Luật Kinh doanh bất động sản phải bảo đảm đồng bộ, thống nhất, khơi thông và phát huy hiệu quả nguồn lực đất đai, thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển lành mạnh, minh bạch và bền vững".

Nhấn mạnh như vậy, Phó Chủ tịch Quốc hội yêu cầu tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy và hành động trong lĩnh vực quản lý đất đai và kinh doanh bất động sản; chuyển mạnh từ quản lý hành chính sang quản trị hiện đại, từ quản lý an toàn sang kiến tạo phát triển, lấy hiệu quả sử dụng đất làm thước đo chính sách; đồng thời hoàn thiện pháp luật theo hướng kiến tạo, đi trước, mở đường cho sự phát triển, gắn với kiểm soát quyền lực, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và lợi ích nhóm.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi chủ trì phiên họp

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên cũng đặc biệt nhấn mạnh, sửa đổi luật phải thật sự giải quyết căn cơ những điểm nghẽn từ thực tiễn. Theo đó, tiếp tục rà soát, nhận diện đúng nguyên nhân, phân định rõ những vướng mắc, bất cập là do quy định của pháp luật, do tổ chức thực hiện hay là từ việc thực thi pháp luật. Trên cơ sở đó xác định đúng vấn đề cần sửa đổi, lựa chọn giải pháp và thiết kế chính sách phù hợp, đúng trọng tâm; không sửa đổi để giải quyết những vấn đề không vướng mắc từ quy định pháp luật.

Đối với các chính sách đề xuất sửa đổi, Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh phải bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu quản lý và yêu cầu phát triển; tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp tiếp cận và sử dụng hiệu quả nguồn lực đất đai. Bên cạnh đó, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp; bảo đảm vai trò quản lý nhà nước, không thể buông lỏng quản lý.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng phát biểu tại phiên họp

“Việc sửa đổi không chỉ để xử lý những bất cập trước mắt mà phải có tầm nhìn dài hạn để tạo lập nền tảng thể chế đồng bộ, minh bạch, ổn định và khả thi, nhằm giải phóng và phát huy mọi nguồn lực, tạo dư địa cho các mô hình kinh doanh, phương thức đầu tư và động lực phát triển mới”, Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Cùng với đó, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị, cần chú ý bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật, tuyệt đối không để phát sinh những điểm nghẽn mới; các nội dung sửa đổi phải được đặt trong tổng thể hệ thống pháp luật, bảo đảm đồng bộ, liên thông, thống nhất; không để "luật này thông nhưng luật khác lại tắc".

Các đại biểu dự phiên họp

Lập quy hoạch đất đai phải bảo đảm chỉ tiêu tối thiểu về hạ tầng xã hội thiết yếu

Thẩm tra định hướng sửa đổi Luật Đất đai năm 2024, các đại biểu tán thành với sửa đổi toàn diện Luật Đất đai năm 2024; đánh giá cao Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã chuẩn bị hồ sơ rất công phu, thuyết minh chi tiết, rõ ràng về các chính sách quan trọng được đưa vào dự án Luật.

Về quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất, ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội Phan Thị Thùy Linh đồng tình với định hướng coi quy hoạch sử dụng đất là bản đồ không gian phát triển, chứ không đơn thuần chỉ là bản đồ phân bổ chỉ tiêu. Đại biểu cũng đề nghị, bổ sung vào Điều 30 của dự thảo Luật một quy định về nguyên tắc lập quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất.

ĐBQH hoạt động Chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội Phan Thị Thùy Linh phát biểu tại phiên họp

Theo đó, phải bảo đảm chỉ tiêu tối thiểu về hạ tầng xã hội thiết yếu như đất dành cho giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao, cây xanh và không gian sinh hoạt cộng đồng theo quy chuẩn, kỹ thuật quốc gia; không được điều chỉnh giảm các chỉ tiêu này khi điều chỉnh quy hoạch, trừ trường hợp bố trí thay thế tại vị trí khác trong cùng đơn vị hành chính với quy mô không thấp hơn.

Về giá đất, một số ý kiến đề nghị, do các Điều 72, 75 và 76 dùng bảng giá đất và hệ số điều chỉnh nhưng chưa có lịch điều chỉnh rõ; do đó, dự thảo Luật cần công khai dữ liệu, phương pháp, hệ số công bố theo lịch cố định, không hồi tố trong chu kỳ. Quy định rõ phải thông báo nghĩa vụ tài chính trong 30 ngày; tiền thuê đất hàng năm cần có trần điều chỉnh trong CPI để doanh nghiệp dự toán chi phí.

Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Quàng Văn Hương phát biểu tại phiên họp

Về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, các đại biểu đề nghị rà soát từng trường hợp theo đúng định hướng của Trung ương, không quy định quá rộng để tránh lạm dụng nhưng cũng không quy định quá hẹp để làm cản trở sự phát triển. Mỗi trường hợp đưa ra đều phải gắn với tiêu chí định lượng, minh bạch, hạn chế tối đa việc vận dụng một cách chủ quan.

ĐBQH Nguyễn Cao Sơn (Phú Thọ) phát biểu tại phiên họp

Bên cạnh đó, ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại Trịnh Xuân An đề nghị, cơ quan chủ trì soạn thảo cần nghiên cứu để quy định những tiêu chí, nguyên tắc về tái thiết cuộc sống cho người được đền bù, bồi thường giải phóng đất đai như: diện tích nhà ở, chất lượng nhà ở, khả năng tiếp cận dịch vụ thiết yếu, việc làm, thu nhập và khả năng phục hồi sinh kế, điều kiện sản xuất, kinh doanh đối với người có sinh kế phụ thuộc vào đất. Qua đó, tạo cơ sở để Chính phủ triển khai các chương trình, chính sách nhằm bảo đảm cuộc sống của người dân tốt hơn.

Các đại biểu dự phiên họp

Đánh giá tổng thể các điều kiện đưa bất động sản hình thành trong tương lai vào kinh doanh

Cho ý kiến định hướng sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản, các đại biểu đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện chính sách về chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án bất động sản; đánh giá đầy đủ tác động của yêu cầu hoàn thành nghĩa vụ tài chính về đất đai trước khi chuyển nhượng, bảo đảm phù hợp thực tiễn, qua đó khơi thông nguồn lực triển khai dự án.

ĐBQH Trần Thị Hải Hà (TP. Hải Phòng) phát biểu tại phiên họp

Đối với bất động sản hình thành trong tương lai, cần quy định đồng bộ, đánh giá tổng thể các điều kiện đưa vào kinh doanh, đặt cọc, thanh toán, tài khoản bảo đảm, bảo lãnh ngân hàng, nhằm bảo vệ thực chất quyền và lợi ích của các bên.

Các đại biểu dự phiên họp

Đáng chú ý, liên quan đến phần diện tích sàn xây dựng, nhất là trường hợp cá nhân nước ngoài, người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài mua hoặc thuê mua, cần nghiên cứu thận trọng, làm rõ chế độ pháp lý, đối tượng, phạm vi quyền và nghĩa vụ về sở hữu, sử dụng, chuyển nhượng. Các quy định phải quán triệt đầy đủ định hướng tại Nghị quyết 18 của Ban Chấp hành Trung ương, đồng thời bảo đảm thống nhất với Luật Đất đai và Luật Nhà ở.

Phó Chánh án Tòa án Nhân dân tối cao Nguyễn Biên Thùy phát biểu tại phiên họp

Liên quan Điều 37 dự thảo Luật, Phó Chánh án Tòa án Nhân dân tối cao Nguyễn Biên Thùy đề nghị rà soát quy định mở rộng phạm vi các loại hợp đồng được chuyển nhượng, trong đó có hợp đồng mua bán nhà ở có sẵn nhưng chưa có giấy chứng nhận và hợp đồng mua bán phần diện tích sàn xây dựng có sẵn chưa có giấy chứng nhận.

Các đại biểu dự phiên họp

Các đại biểu dự phiên họp

Các đại biểu dự phiên họp

“Quy định này cần được xem xét để bảo đảm thống nhất với điều kiện nhà ở, công trình xây dựng có sẵn được đưa vào kinh doanh phải có giấy chứng nhận; đồng thời phù hợp với quy định của Luật Đất đai năm 2024 về điều kiện thực hiện quyền chuyển nhượng quyền sử dụng đất”, Phó Chánh án Tòa án nhân dân tối cao nhấn mạnh.