Phát huy hiệu quả nguồn lực dịch vụ môi trường rừng

Ông Ung Duy Ba, quyền Giám đốc Quỹ BV và PTR TP Đà Nẵng.

Để hiểu rõ hơn về những nỗ lực trong việc đôn đốc nguồn thu, thực thi chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng (DVMTR) cũng như các hoạt động thiết thực hướng về cơ sở, chúng tôi đã có cuộc trao đổi với ông Ung Duy Ba, quyền Giám đốc Quỹ BV và PTR TP Đà Nẵng.

Lực lượng bảo vệ rừng cộng đồng tổ chức tuần tra, gắn bảng cảnh báo cháy rừng trong lâm phận.

Phóng viên (PV): Đầu tiên, xin ông chia sẻ khái quát về những kết quả nổi bật mà Quỹ đã đạt được trong thời gian qua, đặc biệt là công tác đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện nghĩa vụ tài chính của các đơn vị sử dụng DVMTR?

Ông Ung Duy Ba: Thời gian qua, bám sát sự chỉ đạo của thành phố, Quỹ BV và PTR TP Đà Nẵng luôn nỗ lực làm tốt vai trò cầu nối tài chính lâm nghiệp. Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được chúng tôi đẩy mạnh là việc thành lập Đoàn công tác tiến hành kiểm tra trực tiếp việc kê khai, nộp tiền DVMTR tại các đơn vị có lưu vực nội tỉnh, bao gồm các cơ sở sản xuất thủy điện, các đơn vị sản xuất - cung ứng nước sạch và các cơ sở sản xuất công nghiệp trên địa bàn.

Hoạt động kiểm tra này không chỉ nhằm đánh giá khách quan việc chấp hành nghĩa vụ tài chính trong sử dụng DVMTR của các đơn vị theo quy định pháp luật, mà qua đó còn giúp chúng tôi lắng nghe, kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh từ thực tiễn. Qua đó, nguồn thu từ DVMTR ngày càng được quản lý minh bạch, chặt chẽ và hiệu quả hơn, tạo nguồn lực tài chính bền vững để tái đầu tư cho công tác bảo vệ và phát triển rừng. Đến thời điểm hiện tại, tổng số thu tiền dịch vụ môi trường trên 234 tỷ đồng, đạt trên 96% kế hoạch thu năm 2026. Dự báo công tác thu DVMTR năm 2026 vượt kế hoạch đã đề ra.

Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng thành phố Đà Nẵng trao tặng các vật dụng, trang thiết bị thiết thực cho thành viên ban quản lý rừng cộng đồng.

PV: Bên cạnh công tác quản lý nguồn thu, việc đưa chính sách chi trả DVMTR đi vào đời sống, nhất là việc mở rộng hỗ trợ cho các mô hình rừng trồng đặc thù đang được triển khai ra sao, thưa ông?

Ông Ung Duy Ba: Chính sách chi trả DVMTR chỉ thực sự phát huy sức mạnh khi người dân trực tiếp giữ rừng hiểu rõ quyền lợi và nghĩa vụ của mình. Nhận thức rõ điều đó, Quỹ BV và PTR TP Đà Nẵng đã chủ động tổ chức các hội nghị tuyên truyền, phổ biến pháp luật về chi trả DVMTR, trong đó đặc biệt chú trọng đến các mô hình như rừng trồng FSC và rừng trồng cây bản địa tại các xã trên địa bàn thành phố.

Thông qua hoạt động này, người dân, chủ rừng được hướng dẫn cụ thể về cơ chế thụ hưởng chính sách, từ đó gắn kết trách nhiệm kinh tế với việc phát triển rừng bền vững, nâng cao chất lượng rừng trồng, vừa mang lại giá trị kinh tế cao vừa bảo đảm chức năng phòng hộ và bảo tồn hệ sinh thái của thành phố.

Cán bộ Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng thành phố Đà Nẵng phổ biến nội dung tại hội nghị tuyên truyền, phổ biến pháp luật về chi trả DVMTR đối với rừng trồng FSC và rừng trồng cây bản địa tại xã Đức Phú.

PV: Được biết, bên cạnh các cơ chế chính sách tài chính, Quỹ còn có nhiều hoạt động hướng về cơ sở, trực tiếp hỗ trợ vật chất cho lực lượng bảo vệ rừng cộng đồng. Ông có thể chia sẻ cụ thể hơn về những hoạt động này?

Ông Ung Duy Ba: Chúng tôi luôn thấu hiểu rằng những người giữ rừng trực tiếp tại cơ sở, đặc biệt là các cộng đồng dân cư sống gần rừng, phải đối mặt với vô vàn khó khăn, thử thách. Địa bàn tuần tra thường nằm sâu trong các khu vực đồi núi hiểm trở, chia cắt phức tạp, xa khu dân cư.

Vì vậy, để tiếp sức cho lực lượng này, bên cạnh việc tổ chức triển khai thiết kế, in ấn và cấp phát các bảng tuyên truyền bảo vệ rừng đến các cộng đồng dân cư thôn nhằm nâng cao ý thức, trách nhiệm của người dân, Quỹ BV và PTR TP Đà Nẵng đã tổ chức trao tặng các vật dụng, trang thiết bị thiết thực cho thành viên ban quản lý rừng cộng đồng.

Các trang bị được hỗ trợ bao gồm trang phục và võng mùng - những vật dụng tuy giá trị vật chất không lớn nhưng mang ý nghĩa thiết thực rất cao, phục vụ trực tiếp cho anh em trong quá trình tuần tra, kiểm tra rừng và nghỉ ngơi tại hiện trường. Hoạt động này đã góp phần đáng kể trong việc cải thiện, động viên điều kiện sinh hoạt và làm việc cho lực lượng bảo vệ rừng cơ sở.

Trụ sở làm việc của Tổ quản lý, bảo vệ rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng Mậu Long thuộc Trạm quản lý, bảo vệ rừng số 5- Ban Quản lý rừng phòng hộ và đặc dụng Đà Nẵng do Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng thành phố Đà Nẵng hỗ trợ kinh phí.

PV: Dựa trên những nền tảng đã đạt được, thời gian tới Quỹ sẽ tập trung vào những định hướng trọng tâm nào để tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác quản lý và bảo vệ “màu xanh” của thành phố, thưa ông?

Ông Ung Duy Ba: Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục tham mưu hoàn thiện cơ chế, chính sách chi trả DVMTR, đảm bảo tính công khai, minh bạch và dòng tiền được chi trả kịp thời, đến đúng đối tượng giữ rừng thực tế.

Bên cạnh đó, Quỹ BV và PTR TP Đà Nẵng sẽ đẩy mạnh hơn nữa công tác phối hợp liên ngành với lực lượng Kiểm lâm, chính quyền địa phương và các lực lượng khác trong việc tuần tra, bảo vệ rừng, ngăn chặn kịp thời các hành vi xâm hại tài nguyên rừng. Công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng và mở rộng các hoạt động an sinh, hỗ trợ thiết thực cho lực lượng bảo vệ rừng cũng sẽ được duy trì thường xuyên.

Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý dữ liệu, xác định diện tích rừng và phục vụ quá trình chi trả, nâng cao độ chính xác, hạn chế sai sót. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát nhằm đảm bảo nguồn kinh phí được chi trả đúng đối tượng, đúng mục đích; qua đó kịp thời phát hiện, chấn chỉnh những tồn tại và hỗ trợ chủ rừng hoàn thiện hồ sơ.

Chúng tôi tin rằng, khi đời sống của người dân gắn với rừng được quan tâm cải thiện và ý thức bảo vệ rừng trở thành nét đẹp tự giác, “lá phổi xanh” của Đà Nẵng sẽ ngày càng được gìn giữ và phát triển bền vững.

PV: Xin trân trọng cảm ơn ông!