Phát huy những giá trị nền tảng của nền lập hiến Việt Nam

Sáng 6/11, tại Hội trường Diên Hồng, Nhà Quốc hội, Quốc hội long trọng tổ chức Kỷ niệm 80 năm Ngày Quốc hội Việt Nam thông qua bản Hiến pháp đầu tiên (9/11/1946 - 9/11/2026) nhằm ôn lại chặng đường 80 năm vẻ vang với những dấu ấn lịch sử trong công tác lập hiến của Quốc hội.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu chỉ đạo tại Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày Quốc hội Việt Nam thông qua bản Hiến pháp đầu tiên. Ảnh: Đức Thanh

Tới dự và phát biểu chỉ đạo tại Lễ kỷ niệm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, đây là dịp nhìn lại chặng đường lập hiến của đất nước, khẳng định trách nhiệm tiếp tục xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân, dưới sự lãnh đạo của Đảng.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước thành kính tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, Người đã đặt nền móng cho Nhà nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa và nền lập hiến Việt Nam; đồng thời bày tỏ sự tri ân sâu sắc đối với Quốc hội khóa I cùng các thế hệ đại biểu Quốc hội qua các nhiệm kỳ đã có những cống hiến, hy sinh to lớn cho đất nước.

Ngay sau khi giành được độc lập, giữa muôn vàn khó khăn, Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt coi trọng việc tổ chức Tổng tuyển cử, xây dựng Hiến pháp.

Ngày 9/11/1946, tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa I đã thông qua bản Hiến pháp đầu tiên, khẳng định quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân; đoàn kết toàn dân, bảo đảm các quyền tự do, dân chủ và thực hiện chính quyền mạnh mẽ, sáng suốt của dân được xác lập thành những nguyên tắc nền tảng của Nhà nước mới.

Toàn cảnh Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày Quốc hội Việt Nam thông qua bản Hiến pháp đầu tiên. Ảnh: Đức Thanh

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: “Sức mạnh của Nhà nước bắt nguồn từ nhân dân và phải được sử dụng để phụng sự nhân dân”. Chính quyền có năng lực hành động và chịu trách nhiệm là điều kiện bảo vệ quyền dân chủ. Sự tin tưởng, tham gia và giám sát của nhân dân tạo nên sức mạnh để Nhà nước hoàn thành trọng trách. Đây chính là di sản quan trọng của Hiến pháp năm 1946 đối với việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa hiện nay.

Qua các giai đoạn cách mạng, những giá trị cốt lõi của Hiến pháp năm 1946 được kế thừa, phát triển trong quá trình xây dựng, hoàn thiện Nhà nước dưới sự lãnh đạo của Đảng.

Hiến pháp năm 2013 và việc sửa đổi, bổ sung một số điều vào năm 2025 tiếp tục thể chế hóa những bước phát triển trong nhận thức và thực tiễn tổ chức quyền lực nhà nước. Trong tiến trình ấy, quyền con người, quyền công dân ngày càng được coi trọng; tổ chức và hoạt động của Nhà nước từng bước được đổi mới. Quốc hội qua các nhiệm kỳ đã có những đóng góp quan trọng trong thể chế hóa đường lối của Đảng, hoàn thiện pháp luật, giám sát hoạt động của Nhà nước, chuyển tải ý chí, nguyện vọng của nhân dân thành những quyết sách quốc gia.

Tiếp tục đổi mới hoạt động lập hiến, lập pháp

Đề cập yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho biết, Đại hội XIV của Đảng đã xác định những nhiệm vụ lớn để thực hiện các mục tiêu phát triển đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Theo đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị tập trung thực hiện tốt ba định hướng lớn.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định: “Tinh thần của Hiến pháp năm 1946 phải được thể hiện trong cách thực thi quyền lực, sự tận tâm phục vụ cuộc sống ngày càng tốt đẹp của nhân dân”. Ảnh: Đức Thanh

Thứ nhất, bảo đảm Hiến pháp được tôn trọng và thực hiện nghiêm; chủ động nghiên cứu, đề xuất hoàn thiện Hiến pháp.

Thứ hai, tiếp tục phát huy quyền làm chủ của nhân dân, tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm quyền con người, quyền công dân.

Thứ ba, không ngừng nâng cao chất lượng thể chế và những quyết sách quốc gia trên nền tảng Hiến pháp, đáp ứng yêu cầu phát triển lâu dài.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, 80 năm trước, Quốc hội khóa I đã kết tinh ý chí, trí tuệ và khát vọng của nhân dân trong bản Hiến pháp đầu tiên. Trách nhiệm của thế hệ hôm nay là tiếp tục phát huy những di sản ấy bằng một Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa liêm chính, có năng lực hành động, kiến tạo phát triển và chịu trách nhiệm trước Nhân dân; bằng những quyết sách bảo vệ lợi ích quốc gia và mở rộng cơ hội phát triển cho các thế hệ mai sau.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định: “Tinh thần của Hiến pháp năm 1946 phải được thể hiện trong cách thực thi quyền lực, sự tận tâm phục vụ cuộc sống ngày càng tốt đẹp của nhân dân”. Đó là sự tiếp nối xứng đáng di sản lập hiến, góp phần xây dựng đất nước phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu tại Lễ kỷ niệm. Ảnh: Đức Thanh

Trân trọng cảm ơn Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có bài phát biểu quan trọng nhân kỷ niệm 80 năm ngày Quốc hội thông qua bản Hiến pháp đầu tiên, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn khẳng định, Quốc hội sẽ tiếp thu đầy đủ ý kiến chỉ đạo toàn diện, sâu sắc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước.

Chủ tịch Quốc hội cho biết, xuyên suốt chặng đường hơn 80 năm phát triển, Quốc hội đã từng bước đổi mới tư duy và phương thức hoạt động, ban hành 5 bản Hiến pháp và gần 700 đạo luật. Mỗi bản Hiến pháp, mỗi đạo luật, mỗi nghị quyết, quyết định của Quốc hội luôn gắn liền với vận mệnh của quốc gia, dân tộc, kết hợp nhuần nhuyễn “ý Đảng, lòng Dân”; kết tinh sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, của niềm tin, nguyện vọng chính đáng của nhân dân.

Đại hội XIV của Đảng đã đề ra nhiệm vụ “nghiên cứu sửa đổi tổng thể Hiến pháp năm 2013 phù hợp với thực tiễn, yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới”; xác định công tác xây dựng và thi hành pháp luật là “đột phá của đột phá”.

“Quốc hội sẽ tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy và hành động, không ngừng nâng cao chất lượng hoạt động lập hiến, lập pháp, đi trước một bước về thể chế, nghiên cứu kỹ lưỡng để quyết định những vấn đề khó, những việc mới, những lĩnh vực chưa có tiền lệ, mở đường cho đổi mới sáng tạo, hiệu lực, hiệu quả, để đất nước phát triển nhanh, bền vững”, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn khẳng định./.