Phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc trong bối cảnh mới

Ông Lê Cao Thắng, Phó Viện trưởng Thường trực Viện Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ và nghiên cứu khoa học, Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách Mặt trận phát biểu tại hội thảo. Ảnh: PV

Bà Trần Thị Phương Hoa, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội và ông Lê Cao Thắng, Phó Viện trưởng Thường trực Viện Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ và nghiên cứu khoa học, Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách Mặt trận, chủ trì hội thảo.

Đổi mới phương thức tập hợp, phát huy sức mạnh nhân dân

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, yêu cầu đổi mới phương thức tập hợp, vận động nhân dân, củng cố niềm tin và xây dựng đồng thuận xã hội ngày càng đặt ra cấp thiết.

Từ thực tiễn Hà Nội, Hội thảo khoa học vùng Bắc Bộ “Phát huy sức mạnh Đại đoàn kết toàn dân tộc trong bối cảnh mới” đã làm rõ những yêu cầu mới đối với công tác Mặt trận, khẳng định đại đoàn kết toàn dân tộc tiếp tục là nguồn lực nội sinh quan trọng, tạo nền tảng để xây dựng xã hội đồng thuận và thúc đẩy phát triển đất nước.

Ông Lê Cao Thắng, Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách Mặt trận nhấn mạnh, hội thảo là hoạt động trong chuỗi các hội thảo vùng nhằm lắng nghe từ thực tiễn, nhận diện những vấn đề mới đặt ra đối với công tác đại đoàn kết toàn dân tộc; qua đó tìm kiếm phương thức phù hợp để MTTQ Việt Nam tiếp tục thực hiện tốt vai trò tập hợp, vận động Nhân dân, củng cố niềm tin và xây dựng đồng thuận xã hội trong giai đoạn phát triển mới.

Trong đó, Hà Nội có những đặc điểm riêng với trình độ phát triển cao, cơ cấu dân cư đa dạng, tập trung đông đội ngũ trí thức, chuyên gia, thanh niên và các nhóm xã hội mới.

Đồng thời, thành phố đang có những thay đổi quan trọng về tổ chức bộ máy, phương thức quản trị, chuyển đổi số và cách thức nhân dân tham gia đời sống xã hội. Đây là những yếu tố đòi hỏi công tác Mặt trận phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ.

Bà Trần Thị Phương Hoa, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội phát biểu tại hội thảo. Ảnh: PV

Chia sẻ kinh nghiệm phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc trong bối cảnh sắp xếp tổ chức bộ máy và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nhìn từ thực tiễn Hà Nội, bà Trần Thị Phương Hoa, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội cho rằng, việc sắp xếp tổ chức bộ máy và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp đang tạo ra không gian quản trị mới, trong đó quan hệ giữa chính quyền với cơ sở và Nhân dân trở nên trực tiếp hơn, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về năng lực quản trị, trách nhiệm giải trình và sự tham gia của người dân.

Từ thực tiễn Hà Nội cho thấy, thay đổi tổ chức hành chính chỉ thực sự có ý nghĩa khi đi cùng đổi mới phương thức quản trị và phương thức tập hợp, phát huy sức mạnh nhân dân. Trong không gian xã hội ngày càng đa dạng, các mối quan hệ xã hội vượt qua địa giới hành chính và không gian số ngày càng tác động sâu rộng, công tác đại đoàn kết cũng phải được đổi mới tương ứng. Nếu trước đây trọng tâm là tập hợp Nhân dân thì nay cần chuyển mạnh sang kết nối các cộng đồng; từ tuyên truyền, vận động sang tăng cường đối thoại, tham vấn và đồng hành; từ coi đoàn kết chủ yếu là nguồn lực bảo đảm ổn định sang phát huy đoàn kết như một nguồn lực trực tiếp cho phát triển.

Đây cũng là yêu cầu đặt ra đối với MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội trong việc gần dân hơn, sát dân hơn, hiểu dân hơn; đại diện tốt hơn tiếng nói của Nhân dân; chủ động nhận diện, dự báo vấn đề xã hội; thực chất hơn trong giám sát, phản biện xã hội; linh hoạt trong tập hợp các lực lượng và hiện đại hơn trong ứng dụng công nghệ, dữ liệu.

“Có thể khái quát yêu cầu đổi mới công tác đại đoàn kết trong bối cảnh mới bằng ba chuyển dịch: từ tập hợp sang kết nối; từ đồng thuận sang đồng thuận có hành động; từ đoàn kết để ổn định sang đoàn kết để phát triển. Đây không chỉ là yêu cầu riêng đối với Hà Nội mà còn có ý nghĩa đối với quá trình xây dựng nền quản trị địa phương hiện đại, dân chủ, gần dân, lấy người dân làm trung tâm”, bà Trần Thị Phương Hoa cho biết.

Củng cố đồng thuận từ cơ sở, giải quyết hài hòa các lợi ích

Quang cảnh hội thảo. Ảnh: PV

Một trong những vấn đề được các đại biểu tập trung trao đổi tại hội thảo là làm thế nào để củng cố niềm tin, giải quyết hài hòa các quan hệ lợi ích, qua đó tạo nền tảng vững chắc cho khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Để nâng cao hiệu quả khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong giai đoạn mới, TS Lê Mậu Nhiệm, nguyên Giám đốc Trung tâm Bồi dưỡng cán bộ và Nghiên cứu khoa học MTTQ Việt Nam kiến nghị, cần phải đổi mới công tác nắm tình hình Nhân dân theo hướng xây dựng “bản đồ lợi ích” và cơ chế cảnh báo sớm.

Theo đó, không chỉ tổng hợp ý kiến theo từng lĩnh vực mà cần phân tích nhóm nào chịu tác động, lợi ích nào bị ảnh hưởng, nguyên nhân xuất phát từ chính sách hay khâu tổ chức thực hiện, nguy cơ phát sinh bức xúc ở đâu. Đối với những vấn đề lớn, tác động trực tiếp đến đời sống như đất đai, quy hoạch, môi trường, sinh kế, dân tộc, tôn giáo, an sinh xã hội, cần tăng cường khảo sát nhanh và tham vấn các nhóm chịu tác động. Công nghệ số có thể hỗ trợ quá trình này, nhưng yếu tố quyết định vẫn là sự gần dân, khả năng lắng nghe và năng lực phân tích xã hội của cán bộ Mặt trận.

“Cùng với đó, chức năng đại diện của Mặt trận cần được nâng cao theo hướng “phản ánh có địa chỉ, theo dõi đến cùng”. Mỗi kiến nghị cần được quản lý xuyên suốt từ tiếp nhận, phân loại, chuyển cơ quan có thẩm quyền đến theo dõi, phản hồi và công khai kết quả phù hợp.

Những vấn đề ảnh hưởng đến nhiều người hoặc lặp lại ở nhiều địa bàn cần được tổng hợp thành kiến nghị chính sách, thay vì chỉ xử lý như những vụ việc riêng lẻ”, TS Lê Mậu Nhiệm nhấn mạnh.

Các đại biểu giao lưu, chia sẻ tại hội thảo. Ảnh: PV

Chia sẻ hiệu quả công tác Mặt trận tại cơ sở, ông Trần Anh Hòa, Trưởng Ban Công tác Mặt trận khu dân cư 14, phường Đống Đa, thành phố Hà Nội, khẳng định ở đâu cấp ủy, chính quyền và các tổ chức đoàn thể gần dân, sát dân, lắng nghe và tôn trọng quyền làm chủ của Nhân dân thì ở đó khối đại đoàn kết càng được củng cố. Trong đợt vận động ủng hộ đồng bào bị thiệt hại do bão số 10 và 11 năm 2025, cấp ủy, Ban Công tác Mặt trận, tổ dân phố và các đoàn thể đã tuyên truyền, vận động công khai, minh bạch, thông tin kịp thời về thiệt hại và nhu cầu hỗ trợ. Nhờ đó, Nhân dân trên địa bàn đã tích cực hưởng ứng, đóng góp gần 190 triệu đồng hỗ trợ đồng bào vùng bị ảnh hưởng.

Hay khi triển khai mô hình “Ngõ phố Hạnh phúc” tại ngõ I20 Thái Hà, trước những băn khoăn ban đầu của một số hộ dân, cấp ủy, Ban Công tác Mặt trận và các đoàn thể đã trực tiếp gặp gỡ, lắng nghe, giải thích lợi ích lâu dài; cán bộ, đảng viên gương mẫu thực hiện trước.Từ đó, chủ trương nhận được sự đồng thuận cao trong cộng đồng.

Những cách làm từ cơ sở cho thấy, đoàn kết không phải là khẩu hiệu chung chung mà được vun đắp từ sự chân thành, công khai, minh bạch và hiệu quả trong từng công việc cụ thể. Khi người dân được biết, được bàn, được tham gia, được giám sát và được thụ hưởng thành quả phát triển, niềm tin được củng cố, đồng thuận được mở rộng và sức mạnh cộng đồng được nhân lên.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại hội thảo khoa học. Ảnh: PV

Tại hội thảo, Thiếu tướng Nguyễn Mạnh Sử, Phó Chủ tịch Hội Cựu chiến binh thành phố Hà Nội, chia sẻ kinh nghiệm phát huy vai trò của Hội Cựu chiến binh trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh với thông tin xấu, độc và xây dựng đồng thuận xã hội trên môi trường số.

Theo đó, các cấp Hội Cựu chiến binh thành phố đã chú trọng tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức cho hội viên và Nhân dân; đồng thời xây dựng các mô hình “Tổ đội Cựu chiến binh gương mẫu, phản ứng nhanh” làm nòng cốt phối hợp với lực lượng chức năng giải quyết những vấn đề phát sinh ngay từ cơ sở.

Hội cũng lựa chọn, bồi dưỡng hội viên có bản lĩnh chính trị, trình độ và hiểu biết công nghệ thông tin để tham gia tuyên truyền, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái trên không gian mạng.

Từ những ý kiến tại hội thảo có thể thấy, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc không phải là sức mạnh tĩnh tại mà luôn được bồi đắp trong quá trình phát triển. Đó là sức mạnh được tạo nên từ sự đồng thuận về những giá trị chung, từ việc hài hòa lợi ích, tôn trọng khác biệt chính đáng, phát huy dân chủ và bảo đảm để nhân dân thực sự là chủ thể của đời sống xã hội.

Trong bối cảnh mới, đổi mới phương thức không làm thay đổi bản chất của công tác Mặt trận mà chính là để phát huy tốt hơn vai trò của Mặt trận trong điều kiện xã hội đang vận động nhanh và ngày càng đa dạng. Khi mọi tầng lớp nhân dân được lắng nghe, tôn trọng, tham gia và cùng hướng tới lợi ích chung, khối đại đoàn kết toàn dân tộc sẽ tiếp tục được củng cố vững chắc, trở thành nguồn lực nội sinh to lớn để xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc và phát triển bền vững.