Phát huy sức mạnh tổng hợp trong phòng, chống ma túy và tội phạm

Thực hiện đồng bộ các giải pháp nâng cao hiệu quả trong phòng, chống ma túy và tội phạm

Thay mặt Chính phủ trình bày tóm tắt Tờ trình, Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an cho biết, chương trình nhằm mục tiêu phát huy sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị và toàn xã hội trong phòng, chống ma túy và tội phạm, lấy người dân làm trung tâm, địa bàn cấp xã là nền tảng; tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ, đầu tư trang thiết bị, thực hiện đồng bộ các giải pháp nâng cao hiệu lực, hiệu quả trong phòng, chống ma túy và tội phạm, lấy phòng ngừa là chính, chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa, từ cơ sở nhằm kéo giảm bền vững tội phạm, giảm cung, giảm cầu, giảm tác hại của ma túy, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự, xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển.

Các mục tiêu cụ thể gồm tạo chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức và hành động, nâng cao trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội trong phòng, chống ma túy và tội phạm; phát huy vai trò nòng cốt của lực lượng Công an nhân dân, sự phối hợp, hiệp đồng chặt chẽ của Quân đội nhân dân, các cấp, các ngành, các lực lượng và sự tham gia tích cực, chủ động của Nhân dân trong phòng, chống ma túy và tội phạm, giữ vững, mở rộng và tiến tới xây dựng các xã, phường, đặc khu trên toàn quốc không có ma túy, trật tự an toàn xã hội.

Thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp phòng, chống ma túy và tội phạm, kết hợp giữa phòng ngừa với đấu tranh, lấy phòng ngừa là chính, chủ động nhận diện và phòng ngừa tội phạm từ sớm, từ xa, từ cơ sở nhằm kéo giảm bền vững tội phạm, giảm cung, giảm cầu, giảm tác hại của ma túy.

Nâng cao năng lực cho lực lượng phòng, chống ma túy và tội phạm, làm tốt công tác điều tra, xử lý tội phạm, nhất là tội phạm có tổ chức, tội phạm xuyên quốc gia, tội phạm và vi phạm pháp luật trên không gian mạng, tội phạm về ma túy, tội phạm và vi phạm pháp luật về môi trường, tài nguyên, an toàn thực phẩm…

Đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ, trí tuệ nhân tạo, kết nối và phân tích cơ sở dữ liệu, đầu tư trang thiết bị, phương tiện phục vụ công tác phòng, chống ma túy và tội phạm.

Bảo đảm cơ sở vật chất cho công tác cai nghiện ma túy, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác xác định tình trạng nghiện ma túy, điều trị nghiện, quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy, người nghiện ma túy, quản lý sau cai nghiện ma túy, trợ giúp pháp lý và tư vấn trong phòng, chống ma túy.

Theo Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang, công tác phòng, chống ma túy và tội phạm là nhiệm vụ trọng yếu, vừa có tính cấp bách, vừa đòi hỏi thường xuyên, lâu dài, có phạm vi rộng lớn, bao trùm, tác động sâu rộng đến các lĩnh vực của đời sống xã hội.

Chính phủ đề xuất Quốc hội xem xét, quyết định xây dựng Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy và tội phạm giai đoạn 2026 - 2035 trên cơ sở giữ nguyên Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030 đã được Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư và tích hợp, bổ sung các mục tiêu, nhiệm vụ, nội dung hoạt động, nguồn lực để triển khai phòng, chống tội phạm trong giai đoạn 2026 - 2035.

Thời gian thực hiện Chương trình là trong giai đoạn 2026 - 2035, chia thành 2 giai đoạn, gồm giai đoạn I: Từ năm 2026 đến hết năm 2030; giai đoạn II: Từ năm 2031 đến hết năm 2035.

Tổng kinh phí thực hiện Chương trình giai đoạn 2026 - 2030 là 45.301,261 tỷ đồng; trong đó tổng kinh phí đã được Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030 tại Nghị quyết số 163/2024/QH15 tối thiểu là 22.450,194 tỷ đồng, tổng kinh phí đề nghị phê duyệt bổ sung là 22.851,067 tỷ đồng.

Dự kiến tổng kinh phí thực hiện Chương trình trong giai đoạn 2031 - 2035 là khoảng 18.151,758 tỷ đồng.

Chính phủ đưa ra 6 giải pháp để thực hiện Chương trình, gồm xây dựng, hoàn thiện cơ chế, chính sách, pháp luật; tập trung nguồn lực và có cơ chế huy động, bố trí, phân bổ nguồn lực; tổ chức hiệu quả bộ máy, tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát; tăng cường công tác truyền thông, tuyên truyền, công tác phòng, chống tội phạm; tăng cường ứng dụng khoa học kỹ thuật, công nghệ; mở rộng hợp tác quốc tế.

Nghiên cứu lồng ghép để bảo đảm không trùng lặp về nhiệm vụ và kinh phí

Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp và các cơ quan của Quốc hội tham gia thẩm tra nhận thấy Chương trình đáp ứng tiêu chí xác định chương trình mục tiêu quốc gia và thuộc thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư của Quốc hội.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu trình bày báo cáo thẩm tra. Ảnh: Quochoi.vn

Ủy ban cơ bản tán thành sự cần thiết đầu tư Chương trình nhằm cụ thể hóa các chủ trương, định hướng của Đảng về tăng cường công tác phòng, chống tội phạm trong tình hình mới, đồng thời tích hợp Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030 đã được Quốc hội phê duyệt tại Nghị quyết số 163/2024/QH15. Chương trình cơ bản phù hợp với chiến lược phòng, chống ma túy, tội phạm; kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội.

Chương trình cơ bản không trùng lặp với chương trình mục tiêu quốc gia khác. Tuy vậy, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị cơ quan chủ trì xây dựng Chương trình tiếp tục rà soát, đối chiếu các nhiệm vụ cụ thể có nội dung tương đồng, giao thoa với các chương trình mục tiêu quốc gia khác; làm rõ phạm vi, đối tượng, địa bàn, sản phẩm đầu ra và nguồn kinh phí thực hiện.

Trên cơ sở đó, nghiên cứu phương án lồng ghép phù hợp đối với các nội dung có thể tích hợp, bảo đảm không trùng lặp về nhiệm vụ và kinh phí, phát huy hiệu quả nguồn lực trong thực hiện mục tiêu Chương trình.

Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nhận thấy, Chính phủ đã tổ chức lập, thẩm định, trình Chương trình theo quy định của Luật Đầu tư công. Hồ sơ có đầy đủ thành phần theo quy định; chất lượng cơ bản đáp ứng yêu cầu.

Về những nội dung cơ bản của Chương trình, về mục tiêu, các chỉ tiêu chủ yếu của Chương trình; phạm vi và thời gian thực hiện Chương trình (khoản 1 và khoản 2 Điều 1 của dự thảo Nghị quyết); các dự án, tiểu dự án thành phần, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nhận thấy, hệ thống mục tiêu, chỉ tiêu trong dự thảo Nghị quyết cơ bản bám sát chủ trương của Đảng, đáp ứng, giải quyết các yêu cầu cấp bách, khách quan của công tác phòng, chống ma túy và tội phạm trong tình hình mới. Phạm vi, thời gian thực hiện Chương trình từ năm 2026 đến hết năm 2035, bao gồm 2 giai đoạn giai đoạn 1 từ năm 2026 đến hết năm 2030 và giai đoạn 2 từ năm 2031 đến hết năm 2035 là phù hợp.

Bên cạnh đó, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị tiếp tục rà soát một số nội dung để bảo đảm tính thống nhất, chính xác, gắn kết giữa chỉ tiêu với nhiệm vụ, hoạt động, nguồn lực thực hiện; rà soát bảo đảm các chỉ tiêu giữa 2 giai đoạn (giai đoạn 2026 - 2030 và giai đoạn 2031 - 2035) có sự kế thừa và nâng dần yêu cầu, bao quát cả lĩnh vực phòng, chống ma túy và phòng, chống tội phạm; bổ sung chỉ tiêu để bảo đảm phù hợp nghị quyết của Đảng, các quy định của pháp luật có liên quan. Việc phân nhóm các mục tiêu, chỉ tiêu cần rõ ràng, tránh giao thoa, trùng lặp.

Về các dự án, tiểu dự án thành phần, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp và một số cơ quan của Quốc hội thấy rằng còn một số nhiệm vụ có tính chất tương đồng được bố trí ở nhiều dự án khác nhau; phương thức phân bổ vốn ở một số dự án còn bình quân, chưa thực sự gắn kết với mức độ phức tạp, quy mô nhiệm vụ và kết quả đầu ra, có số liệu về kinh phí dự toán còn chưa chính xác, cần được tiếp tục rà soát để chỉnh lý cho phù hợp, chính xác, khả thi.

Về kinh phí thực hiện Chương trình; nguyên tắc phân bổ vốn, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp và các cơ quan của Quốc hội đề nghị rà soát, làm rõ căn cứ xác định kinh phí của từng dự án, tiểu dự án thành phần; nguyên tắc, căn cứ quy định cho phép Chính phủ điều chỉnh cơ cấu vốn đầu tư công, kinh phí thường xuyên ngân sách trung ương và tiếp tục cân đối ngân sách trung ương hỗ trợ bổ sung cho Chương trình trong quá trình thực hiện; trách nhiệm cân đối, bố trí phần vốn ngân sách địa phương và cơ chế huy động các nguồn lực hợp pháp khác…