Phát huy sức mạnh truyền thông cộng đồng trong bảo tồn đa dạng sinh học bền vững

Diễn đàn truyền thông được tổ chức tại TP. Huế ngày 30.1.2026. Ảnh: S.THÙY

Ngày 30.1, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Huế phối hợp với Tổ chức Quốc tế về Bảo tồn Thiên nhiên tại Việt Nam (WWF - Việt Nam) và Báo Nông nghiệp và Môi trường tổ chức “Diễn đàn truyền thông huy động sự tham gia của cộng đồng và các bên liên quan trong bảo tồn đa dạng sinh học bền vững”.

Chương trìnhthuộc khuôn khổ dự án “Thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng trong thực hiện mục tiêu Khung đa dạng sinh học toàn cầu và Chiến lược quốc gia về đa dạng sinh học tại tỉnh Quảng Trị, TP. Huế và TP. Đà Nẵng” (hay dự án MiB-GBF).

Diễn đàn thu hút gần 120 đại biểu là đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền địa phương, tổ chức xã hội và các cộng đồng đang trực tiếp tham gia hoạt động bảo tồn trên địa bàn TP. Huế và khu vực miền Trung.

Tại đây, các đại biểu đã chia sẻ kinh nghiệm, mô hình truyền thông hiệu quả trong huy động cộng đồng tham gia triển khai Chiến lược quốc gia về đa dạng sinh học, đồng thời đề xuất các giải pháp phù hợp với điều kiện từng địa phương.

Ông Nguyễn Đại Anh Tuấn, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Huế khẳng định vai trò của truyền thông cộng đồng trong bảo vệ đa dạng sinh học bền vững. Ảnh: S.THÙY

Ông Nguyễn Đại Anh Tuấn, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Huế cho biết, Huế đang từng bước hướng tới mô hình phát triển hài hòa giữa con người và thiên nhiên thông qua chiến lược hành động toàn diện, kế hoạch đầu tư phù hợp và đặc biệt là sự chung tay của cộng đồng.

Trong đó, truyền thông đóng vai trò then chốt trong việc trao quyền, nâng cao trách nhiệm và khẳng định người dân là chủ thể trung tâm của các mô hình bảo tồn.

Những năm qua, Chi cục Kiểm lâm TP. Huế đã thành lập nhiều nhóm bảo tồn cộng đồng với nòng cốt là các già làng, trưởng bản, thanh niên, hội phụ nữ và người có uy tín tại địa phương.

Không chỉ tham gia tuần tra, giám sát và tháo gỡ bẫy, các nhóm này còn là “hạt nhân” truyền thông, trực tiếp vận động, đối thoại với từng hộ gia đình về việc chấm dứt săn bắt, mua bán và tiêu thụ động vật hoang dã.

Nhờ cách tiếp cận lấy cộng đồng làm trung tâm, phương thức truyền thông bảo tồn tại Huế đã có bước chuyển rõ nét từ “cán bộ nói - dân nghe” sang “cộng đồng nói - cộng đồng thay đổi”.

Đã có hơn 60 sự kiện truyền thông được tổ chức, thu hút trên 3.000 lượt người dân tham gia tập huấn; gần 1.400 người tham gia các cuộc thảo luận chuyên sâu về bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học; gần 200 cơ sở dịch vụ ký cam kết “Nói không với động vật hoang dã”…

Diễn đàn có sự tham dự của 120 đại biểu là các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức, đại diện cộng đồng tại TP. Huế, Quảng Trị, TP. Đà Nẵng. Ảnh: S.THÙY

Khi thông điệp bảo tồn được truyền tải bởi chính người trong cộng đồng, bằng ngôn ngữ, phong tục và uy tín xã hội sẵn có, mức độ tin cậy cao hơn, hành vi thay đổi bền vững hơn và mạng lưới truyền thông cơ sở có thể duy trì lâu dài ngay cả khi các dự án kết thúc.

Theo ông Hoàng Xuân Huy, Giám đốc đối ngoại của WWF - Việt Nam, trong quá trình đồng hành cùng các địa phương Huế, Quảng Trị, Đà Nẵng cho thấy những mô bảo tồn thành công nhất là mô hình dựa vào sức mạnh nội tại của cộng đồng, kết hợp hài hòa giữa tri thức bản địa và tiếp cận khoa học, giữa mục tiêu bản tồn và lợi ích sinh kế.

WWF - Việt Nam sẽ tiếp tục đồng hành cùng TP. Huế và các tỉnh khu vực Trung Trường Sơn trong thúc đẩy sáng kiến bảo tồn dựa vào cộng đồng, tăng cương đối thoại chính sách, chia sẻ kinh nghiệm quốc tế và hỗ trợ kỹ thuật phù hợp với bối cảnh địa phương.

Trong khuôn khổ diễn đàn, Ban tổ chức đã tuyên dương 8 nhóm cộng đồng và cá nhân tiêu biểu có đóng góp nổi bật trong công tác truyền thông và bảo tồn đa dạng sinh học giai đoạn 2020-2025.

THÙY AN