Phát huy vai trò cán bộ nòng cốt trong hòa giải ở cơ sở
Với tinh thần trách nhiệm, sự am hiểu pháp luật và gần gũi với nhân dân, các hòa giải viên phường Hồng Hà đang nỗ lực góp phần giải quyết kịp thời những mâu thuẫn, tranh chấp ngay từ địa bàn dân cư.
Khi cấp ủy cùng tham gia hòa giải ở cơ sở
Khác với nhiều nơi, Tổ hòa giải Tổ 5 khu vực Yên Phụ, phường Hồng Hà gồm 5 thành viên, đều tham gia cấp ủy của Chi bộ Tổ dân phố (gồm Bí thư, Tổ trưởng dân phố, Trưởng ban Công tác Mặt trận, Chi hội trưởng Chi hội Cựu chiến binh và Chi hội trưởng Chi hội Người cao tuổi).
Ông Nguyễn Đức Hiền, Tổ trưởng Tổ dân phố, Tổ trưởng Tổ hòa giải Tổ 5 khu vực Yên Phụ cho hay, mô hình này góp phần nâng cao vai trò lãnh đạo của tổ chức Đảng ở cơ sở, tạo nên một “điểm tựa” uy tín trong nhân dân.
Theo ông, để nâng cao chất lượng công tác hòa giải ở cơ sở, phải bắt đầu từ việc kiện toàn được bộ máy nhân sự vững mạnh. Khi cán bộ nòng cốt ở cơ sở cùng tham gia công tác hòa giải, sẽ có nhiều thuận lợi vì gần gũi, sát sao với bà con, nắm bắt được các vụ việc nhanh chóng.

Ông Nguyễn Đức Hiền chia sẻ kinh nghiệm hoà giải thành. Ảnh: Phương Thảo
Chia sẻ kinh nghiệm hòa giải thành, ông Hiền cho rằng, phải linh hoạt tùy theo từng tình huống, có trường hợp cần nhẹ nhàng, mềm mỏng nhưng cũng có những trường hợp phải cương quyết, cứng rắn. Nhưng nhìn chung, phải giải quyết sớm, không để các mâu thuẫn kéo dài trở nên phức tạp.
Là một hòa giải viên nhiều kinh nghiệm đã hòa giải thành nhiều vụ việc, bà Trịnh Thị Thanh, Bí thư Chi bộ, Trưởng ban Công tác Mặt trận kiêm Tổ trưởng Tổ hòa giải số 5 Phúc Xá cho rằng, dù trong hoàn cảnh nào, người hòa giải đều phải tôn trọng, lắng nghe thấu đáo và khách quan khi nhìn nhận sự việc.
Trong cuộc sống thường ngày, hòa giải viên phải gương mẫu, nhiệt tình, chủ động gần gũi với bà con để tạo dựng niềm tin, qua đó phát hiện sớm và kịp thời giải quyết những mâu thuẫn phát sinh.
Theo các hòa giải viên, khi đã tạo dựng được lòng tin, được người dân quý mến, thì không chỉ việc giải quyết các mâu thuẫn, mà các hoạt động phong trào hay các đợt vận động ủng hộ của tổ dân phố cũng đều rất thuận lợi.
Tự học hỏi, nâng cao trình độ
Hằng năm, UBND phường Hồng Hà tổ chức tập huấn định kỳ về công tác hòa giải ở cơ sở và cung cấp tài liệu liên quan cho hòa giải viên. Nhưng trong thời đại công nghệ số, với yêu cầu cập nhật thông tin nhanh chóng, ông Hiền cho rằng, từ những hòa giải viên lớn tuổi đã có nhiều kinh nghiệm hay đội ngũ cán bộ trẻ, đều phải luôn tự học tập để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, đặc biệt là kiến thức pháp luật.
Mỗi khi Quốc hội thông qua, sửa đổi, bổ sung các luật liên quan trực tiếp đến đời sống người dân như Luật Hôn nhân và Gia đình, Luật Đất đai, Bộ luật Dân sự… người làm công tác hòa giải đều phải chủ động nghiên cứu, nắm bắt kịp thời các điểm mới để áp dụng chính xác trong thực tiễn.

Hoà giải viên Trịnh Thị Thanh đã có hơn 15 năm tham gia công tác hoà giải. Ảnh: Phương Thảo
Phường Hồng Hà hiện có 82 tổ hòa giải với 478 hòa giải viên. Thời gian qua, UBND phường đã luôn quan tâm chỉ đạo triển khai thực hiện công tác hòa giải ở cơ sở. Cùng với việc củng cố, kiện toàn các tổ hòa giải ở cơ sở, phường Hồng Hà đã chú trọng tuyên truyền, vận động người dân có kiến thức pháp luật, kinh nghiệm thực tiễn và uy tín trong cộng đồng dân cư tham gia làm hòa giải viên. Đồng thời, phát huy vai trò nòng cốt của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường và các tổ chức thành viên của Mặt trận, tổ dân phố trong tham gia hòa giải ở cơ sở.
UBND phường đã chỉ đạo các bộ phận chuyên môn phối hợp chặt chẽ với các tổ hòa giải. Trong nhiều vụ việc, sự có mặt kịp thời của cảnh sát khu vực, cán bộ địa chính, cán bộ tư pháp đã trở thành “chỗ dựa” pháp lý vững chắc, hỗ trợ tích cực cho các hòa giải viên giải quyết thành công các vụ việc.
Bên cạnh đó, phường Hồng Hà cũng tổ chức phong phú, đa dạng các hoạt động tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, vận động nhân dân nâng cao ý thức thượng tôn pháp luật, chủ động phát hiện, trao đổi và phối hợp giải quyết các mâu thuẫn phát sinh tại địa bàn dân cư.
Từ việc xây dựng đội ngũ hòa giải viên có uy tín, trách nhiệm đến tăng cường phối hợp giữa các lực lượng ở cơ sở, phường Hồng Hà đang từng bước nâng cao chất lượng công tác hòa giải ở cơ sở, góp phần xây dựng khu dân cư đoàn kết, ổn định và bình yên.
Điều 6 Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2026 (có hiệu lực từ ngày 1-3-2027) quy định chính sách của Nhà nước về hòa giải ở cơ sở:
1. Khuyến khích các bên giải quyết mâu thuẫn, tranh chấp thông qua hòa giải ở cơ sở.
2. Khuyến khích những người có uy tín trong gia đình, dòng họ, cộng đồng dân cư; người có trình độ pháp lý, có kiến thức chuyên môn, kiến thức xã hội; người biết tiếng nói, chữ viết của người dân tộc thiểu số, ngôn ngữ ký hiệu, chữ dành riêng cho người khuyết tật và những người có uy tín khác tham gia hòa giải ở cơ sở.
3. Phát huy vai trò nòng cốt của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên của Mặt trận trong công tác hòa giải ở cơ sở.
4. Tạo điều kiện cho công tác hòa giải ở cơ sở hoạt động hiệu quả; khuyến khích tổ chức, cá nhân đóng góp, hỗ trợ công tác hòa giải ở cơ sở.
5. Khuyến khích ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số; trang bị phương tiện kỹ thuật cho công tác hòa giải ở cơ sở.
