Phát huy vai trò của báo chí trong thông tin đối ngoại - nhịp cầu đưa hình ảnh Cao Bằng ra thế giới

Thác Bản Giốc - điểm đến nổi tiếng, thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước đến tham quan, trải nghiệm.

Báo chí - cầu nối đưa hình ảnh Cao Bằng vượt qua biên giới

Nơi địa đầu Tổ quốc, Cao Bằng hiện lên trong tâm trí nhiều người bằng những địa danh đầy cuốn hút: Thác Bản Giốc hùng vĩ giữa đại ngàn, Khu di tích quốc gia đặc biệt Pác Bó gắn với hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, hay Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non Nước Cao Bằng, miền di sản mang dấu ấn hàng trăm triệu năm của lịch sử trái đất. Nhưng để những địa danh, giá trị văn hóa và chiều sâu lịch sử ấy không chỉ được biết đến trong phạm vi một địa phương mà còn lan tỏa mạnh mẽ tới bạn bè trong nước và quốc tế, không thể thiếu vai trò của báo chí trong công tác thông tin đối ngoại.

Trong thời đại hội nhập sâu rộng và bùng nổ công nghệ số, thông tin đối ngoại không còn là nhiệm vụ riêng của ngành ngoại giao, mà là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị, trong đó báo chí là lực lượng xung kích. Với Cao Bằng, một tỉnh miền núi biên giới giàu tiềm năng nhưng vẫn còn nhiều khó khăn, báo chí không chỉ là kênh thông tin, tuyên truyền mà còn là nhịp cầu đưa hình ảnh quê hương, con người, văn hóa và khát vọng phát triển của địa phương đến gần hơn với công chúng trong và ngoài nước.

Thông tin đối ngoại là quá trình truyền tải ra bên ngoài những thông tin chính xác, tích cực và có định hướng về đất nước, con người, lịch sử, văn hóa, tiềm năng hợp tác và đường lối phát triển của Việt Nam. Đối với Cao Bằng, thông tin đối ngoại còn mang ý nghĩa rất cụ thể: quảng bá hình ảnh quê hương, thu hút du lịch, kêu gọi đầu tư, mở rộng giao lưu văn hóa, tăng cường kết nối với kiều bào và bạn bè quốc tế, đồng thời góp phần khẳng định vị trí của vùng đất biên cương trong dòng chảy phát triển chung của đất nước.

Thông qua các hoạt động văn hóa, du lịch, đối ngoại nhân dân và các chương trình hợp tác quốc tế, hình ảnh vùng đất, con người Cao Bằng tiếp tục được quảng bá rộng rãi. Nhiều giá trị nổi bật của tỉnh như Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng, Khu cảnh quan thác Bản Giốc, các di sản văn hóa truyền thống, tiềm năng du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng, các sản phẩm OCOP và nông sản đặc trưng của địa phương đã được giới thiệu hiệu quả tới bạn bè trong nước và quốc tế.

Thời gian qua, công tác tuyên truyền về chủ quyền biên giới lãnh thổ được triển khai thường xuyên, liên tục. Trong đó nổi bật là hoạt động các cơ quan chức năng tập trung tuyên truyền 3 văn kiện pháp lý về biên giới trên đất liền Việt Nam - Trung Quốc, tuyên truyền qua tờ rơi, hệ thống loa phát thanh những nội dung về hoạt động đối ngoại, điển hình như: Hiệp định hợp tác bảo vệ và khai thác tài nguyên du lịch thác Bản Giốc (Việt Nam) - Đức Thiên (Trung Quốc); tuyên truyền kết quả công tác quản lý, bảo vệ biên giới...

Hội chợ Thương mại tạo không gian kết nối doanh nghiệp, quảng bá sản phẩm và lan tỏa hình ảnh Cao Bằng tới đối tác, du khách trong và ngoài nước.

Công tác thông tin đối ngoại về biên giới cũng được lồng ghép với tuyên truyền các hoạt động giao lưu hữu nghị, hợp tác giữa tỉnh Cao Bằng với Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây (Trung Quốc), các hoạt động giao lưu hữu nghị quốc phòng biên giới, giao lưu văn hóa, thể thao, kết nghĩa cụm dân cư hai bên biên giới và nhiều hoạt động đối ngoại nhân dân khác. Qua đó góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ, đảng viên và nhân dân trong bảo vệ chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ; củng cố tình đoàn kết, hữu nghị giữa nhân dân khu vực biên giới; tăng cường sự hiểu biết và tin cậy lẫn nhau, xây dựng biên giới hòa bình, ổn định, hợp tác cùng phát triển.

Báo chí đi vào đời sống, phản ánh thực tế, kể những câu chuyện chân thực bằng ngôn ngữ gần gũi, sinh động, giàu cảm xúc. Đó là hình ảnh những phiên chợ vùng biên đậm sắc màu dân tộc; là làn điệu then, tiếng đàn tính ngân vang trong bản làng; là mùa hạt dẻ chín thơm trên núi đồi Trùng Khánh; là dòng sông Quây Sơn xanh ngắt ôm lấy thác Bản Giốc; là những cung đường đá tai mèo dẫn vào các xóm nhỏ bình yên nơi đồng bào Tày, Nùng, Dao, Mông sinh sống... Bằng ngòi bút và ống kính chân thực của đội ngũ những người làm báo, báo chí có thể biến những giá trị tưởng như quen thuộc với người dân địa phương thành những “câu chuyện thương hiệu” có sức lan tỏa. Một phóng sự về người dân làm du lịch cộng đồng, một bài viết về nghệ nhân gìn giữ hát then, một video giới thiệu vẻ đẹp hoang sơ của hồ Thang Hen hay một tuyến bài về hành trình khám phá Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng … tất cả đều góp phần định hình trong tâm trí công chúng.

Báo chí góp phần bảo vệ hình ảnh địa phương, hình ảnh quốc gia

Cao Bằng là địa phương sở hữu nhiều giá trị nổi bật để báo chí chuyển tải trong công tác thông tin đối ngoại. Nổi bật nhất là Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng, với diện tích hơn 3.000 km², trải rộng trên nhiều địa bàn và chứa đựng những dấu tích địa chất hàng trăm triệu năm, cùng hệ thống danh lam, di tích và không gian văn hóa đặc sắc. Đây không chỉ là niềm tự hào của Cao Bằng mà còn là “tấm hộ chiếu” giúp địa phương bước ra thế giới bằng ngôn ngữ của di sản, thiên nhiên và văn hóa.

Chương trình giao lưu văn hóa giữa nhân dân khu vực biên giới góp phần thắt chặt tình đoàn kết, hữu nghị và xây dựng đường biên hòa bình, ổn định, hợp tác cùng phát triển.

Bên cạnh đó là những địa danh đã trở thành biểu tượng như: thác Bản Giốc; động Ngườm Ngao kỳ vĩ; hồ Thang Hen thơ mộng; núi Mắt Thần độc đáo; và đặc biệt là Khu di tích quốc gia đặc biệt Pác Bó, nơi gắn với những năm tháng hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Cùng với cảnh quan thiên nhiên, Cao Bằng còn là không gian sống của nhiều dân tộc thiểu số với kho tàng văn hóa dân gian phong phú, từ lễ hội, ẩm thực, trang phục đến tiếng nói, làn điệu dân ca, nghề thủ công truyền thống. Những yếu tố ấy tạo nên một kho tàng chất liệu cho báo chí trong việc xây dựng các tác phẩm thông tin đối ngoại có chiều sâu, bản sắc và cảm xúc.

Trong bối cảnh mạng xã hội phát triển mạnh, thông tin lan truyền với tốc độ chưa từng có, công tác thông tin đối ngoại của báo chí phải chủ động định hướng thông tin, bảo vệ hình ảnh địa phương và quốc gia trước những thông tin sai lệch, phiến diện. Đối với một tỉnh biên giới như Cao Bằng, điều này càng có ý nghĩa quan trọng.

Chỉ một vài hình ảnh cắt ghép, một bài đăng thiếu kiểm chứng về môi trường du lịch, về đời sống vùng biên, hay những nhận định sai lệch về lịch sử, văn hóa địa phương cũng có thể ảnh hưởng đến uy tín của điểm đến, làm méo mó nhận thức của công chúng. Khi đó, báo chí chính thống cần thể hiện rõ vai trò là nguồn thông tin đáng tin cậy, kịp thời phản ánh đúng thực tế, cung cấp thông tin xác thực, đa chiều và có trách nhiệm. Sự chủ động của báo chí sẽ giúp ngăn chặn “khoảng trống thông tin”, nơi tin giả, tin xấu, tin giật gân dễ dàng len vào và chi phối dư luận.

Bên cạnh đó, báo chí còn là lực lượng quan trọng trong việc lan tỏa thông điệp về chủ quyền biên giới, về tình hữu nghị, giao lưu hợp tác qua biên giới, về đời sống của nhân dân nơi phên dậu Tổ quốc. Thông qua những bài viết phản ánh thành tựu phát triển kinh tế - xã hội, công tác bảo tồn văn hóa, xây dựng nông thôn mới, phát triển du lịch xanh, gìn giữ an ninh biên giới…, báo chí góp phần khẳng định Cao Bằng giàu tiềm năng trong bức tranh phát triển và hội nhập của Việt Nam.

Theo đồng chí Phan Thăng An, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh: Để báo chí thực sự phát huy vai trò là “sứ giả” của Cao Bằng trong công tác thông tin đối ngoại, đội ngũ những người làm báo cần tiếp tục nâng cao chất lượng nội dung và chiều sâu của các tác phẩm báo chí; đẩy mạnh báo chí đa phương tiện và chuyển đổi số trong quảng bá hình ảnh Cao Bằng; chú trọng xây dựng các tác phẩm có dữ liệu chuẩn, câu chuyện thật, hình ảnh đẹp và nhân vật sống động. Đặc biệt, không chỉ viết về cảnh đẹp, mà còn viết về lịch sử, con người, phong tục, tiếng nói, niềm tin và chiều sâu văn hóa của các cộng đồng dân tộc. Vì vậy, nhà báo cần có sự am hiểu, tôn trọng bản sắc địa phương để có thể truyền đi một hình ảnh Cao Bằng vừa chân thực, vừa đẹp, vừa có chiều sâu.

Cùng với đó, chính quyền địa phương tiếp tục đồng hành với các cơ quan báo chí, chủ động trao đổi, cung cấp thông tin chính thống để báo chí tiếp cận sớm, tiếp cận đúng và có thêm chất liệu cho những tác phẩm chất lượng. Từ đó, góp phần lan tỏa những chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến với nhân dân, đồng thời quảng bá hiệu quả hình ảnh Cao Bằng trong tiến trình hội nhập và phát triển.